Bułgaria i Rosja zapowiadają nasilenie współpracy gospodarczej, przede wszystkim w turystyce i energetyce, a także w rolnictwie i budownictwie. W czwartek podpisano już porozumienie o przedłużeniu terminu użytkowania jednego z dwóch bułgarskich reaktorów.
Poinformowano o tym w Sofii na zakończenie dwudniowego posiedzenia dwustronnej komisji ds. współpracy gospodarczej, która, chociaż powinna zbierać się raz w roku, nie obradowała od pięciu lat, co zbiegło się z wstrzymaniem trzech dużych regionalnych projektów energetycznych z rosyjskim udziałem.
Podpisanie porozumienia o przedłużeniu eksploatacji reaktora było szczególnie ważne, gdyż termin jego użytkowania upływa w 2019 r. i na modernizację zostało niewiele czasu. Modernizacja reaktora i możliwość przedłużenia jego eksploatacji o 30 lat wiąże się z przejściem na nowocześniejsze paliwo, które zapewni zwiększenie mocy reaktora (1000 megawatów) o 4 proc. Nowe paliwo, podobnie jak dotychczasowe, dostarczy Rosja.
Analogiczną modernizację ma przejść również drugi reaktor w jedynej bułgarskiej elektrowni atomowej w Kozłoduju. Porozumienie w tej sprawie ma być podpisane do połowy roku. Oba reaktory są typu WWER-1000 (wodne ciśnieniowe). Elektrownia zapewnia ok. 35 proc. krajowej produkcji prądu.
Finansowego wymiaru czwartkowego porozumienia nie podano. Według wcześniejszych danych modernizacja dwóch reaktorów ma kosztować ok. 300 mln euro.
Innym ważnym kierunkiem współpracy Bułgarii z Rosją jest turystyka. Strona bułgarska wielokrotnie w ostatnich miesiącach podkreślała konieczność wykorzystania napięć w stosunkach rosyjsko-tureckich do odzyskania rosyjskich turystów. W 2015 r. ich liczba spadła o prawie 30 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Obecnie, jak podkreślił także szef rosyjskiej delegacji, wiceminister sprawiedliwości Siergiej Gierasimow, bardzo ważną sprawą jest przekierowanie rosyjskich turystów z Turcji do Bułgarii.
Bułgaria, która w ostatnich latach wprowadziła sporo ułatwień dla obywateli rosyjskich, podjęła obecnie decyzję w sprawie dodatkowych ulg. Chodzi m.in. o wydawanie wiz wielokrotnych i bezpłatne wizy dla dzieci poniżej 16 lat - poinformował bułgarski minister gospodarki Bożidar Łukarski.
W najważniejszej dla Sofii sprawie - powstania pod Warną hubu gazowego, mającego przekazywać błękitne paliwo z Rosji i Azji do Europy środkowej - strona rosyjska zachowała jednak wstrzemięźliwość. Jej przedstawiciel podkreślał, że to nie z winy Rosji nie zostanie zrealizowany projekt gazociągu South Stream, którym rosyjski gaz miał być transportowany pod Morzem Czarnym do Europy Środkowej. O obecnej idei hubu gazowego w Bułgarii będzie można rozmawiać dopiero kiedy Sofia uzgodni wszystkie kwestie z UE - oświadczył Gierasimow.
Komisja Europejska zablokowała projekt South Stream z powodu niezgodnych z prawem unijnym umów między Rosją a kilkoma krajami UE.
Z Sofii Ewgenia Manołowa (PAP)
man/ az/ mc/
