Ruchy rynku nie są linią prostą lecz chaotyczną, przeplataną wzrostami i spadkami krzywą, na której można zaobserwować pewną prawidłowość. Zazwyczaj jej kształt układa się w następujące po sobie fale z dość wyraźnymi wierzchołkami i dołkami, które przyjmują pewien kierunek.
Punkty zwrotne
Od czego zatem zależy charakter i kierunek trendu? Najogólniej rzecz biorąc od wzajemnego ułożenia punktów zwrotnych, czyli wszystkich lokalnych „dołków” i „górek” widocznych na wykresie. Trend wzrostowy można więc zdefiniować jako serię położonych coraz wyżej szczytów i dołków, trend spadkowy na odwrót, natomiast gdy dołki i szczyty układają się horyzontalnie, mamy do czynienia z trendem bocznym, inaczej zwanym horyzontalnym.
Trendy na tygodniowym wykresie akcji KGHM Polska Miedź S.A.
Trzy rodzaje trendów
Istotną cechą w analizie trendu jest czas. Na jego podstawie możemy wyróżnić trzy główne rodzaje trendów:
- trend główny. Trwa na ogół od jednego do dwóch lat, odzwierciedla postawę inwestorów wobec rozwoju sytuacji gospodarczej związanej z cyklem koniunkturalnym (na rynku amerykańskim wynosi on przeciętnie około 3,6 roku). Przy czym trend wzrostowy (hossa) trwa zwykle dłużej niż następująca po nim zniżka (bessa).
- trend średnioterminowy. Przebiega w kierunku przeciwnym do głównego trendu, trwa od trzech tygodni do sześciu miesięcy, lub dłużej.
- trend krótkoterminowy. Stanowi przerwę w trendzie średnioterminowym, trwa od jednego do trzech, czterech tygodni i zależy od przypadkowych zdarzeń, dlatego też trudniej go rozpoznać.
Podział trendów może być inny dla każdego inwestora, w zależności od przyjętego przez niego horyzontu inwestycyjnego. Pomimo tego jedna reguła pozostaje wciąż taka sama: każdy trend staje się częścią większego trendu wyższego stopnia. Jego siła zależy natomiast od wolumenu, który mu towarzyszy. Najczęściej to on wyprzedza nadchodzący później ruch cen. I tak, jeśli w trendzie wolumen nie wzrasta przy tworzeniu się nowych maksimów, bądź minimów, a ulega zwiększeniu zaraz po ich utworzeniu, możemy mieć do czynienia z początkiem zmiany dotychczasowego kierunku notowań. Prawdopodobieństwo to jest większe, gdy jednocześnie mamy do czynienia z załamaniem się dotychczasowej wzrostowej lub spadkowej serii szczytów i dołków.
Wsparcia, opory i kanały
Istotnymi pojęciami w analizie trendu są również tzw. linie wsparcia i oporu. Są one niczym innym jak punktami odbicia zniżek i zahamowania zwyżek. Wyznacza się je na podstawie poprzednich poziomów, historycznych dołków lub szczytów. Kiedy poziomy wsparcia lub oporu zostaną przełamane, zaczynają pełnić rolę przeciwstawną względem dotychczasowej.
Poziomy wsparcia i oporu na wykresie dziennym akcji Pekao S.A.
Przyjmuje się, że znaczenie danego obszaru wsparcia lub oporu zależy od trzech czynników: czasu, w jakim obszar ten się kształtował. Im dłużej tym bardziej staje się on istotny wielkości wolumenu, jaki temu towarzyszył oraz czasu, jaki upłynął od jego powstania.
W celu lepszego wyznaczania kierunku trendu analitycy techniczni posługują się liniami i kanałami. Linie są wznoszącymi, bądź opadającymi prostymi łączącymi ze sobą co najmniej dwa punkty, szczyty lub dołki. Linia kanału powstaje natomiast przez wytyczenie linii równoległej do istniejącej już linii trendu. O ich znaczeniu decydują takie czynniki jak czas trwania, czy to ile razy dana linia została poddana sprawdzianowi, tj. stawała się wsparciem bądź oporem dla zachowania się kursu. Kąt nachylenia linii zależy od siły aktualnie dominującego trendu. Im jest ona bardziej stroma, tym większe jest prawdopodobieństwo rychłego zwrotu na rynku. Zazwyczaj najważniejsze linie trendu biegną pod kątem zbliżonym do 45 stopni, czyli obrazują sytuację, w której cena i czas są w idealnej równowadze. Uważa się, iż dopóki linia nie zostanie przełamana, powinniśmy dokonywać transakcji zgodnie z dominującym trendem, gdy kurs dociera w jej pobliże. Gdy nastąpi jej przełamanie w cenach zamknięcia notowań powinniśmy zastanowić się nad redukcją dotychczasowych pozycji. W takim wypadku ceny przebywają zazwyczaj odległość równą szerokości dotychczasowego kanału trendowego.
Kanały cenowe - na podstawie Z. Komar „Sztuka spekulacji”
Czasami na wykresach spotyka się obszary cenowe, w których nie dokonano żadnych transakcji. Ma to głównie miejsce przy silnych trendach oraz na rynkach o bardzo dużej zmienności notowań. Luki, tak nazywa się te „puste miejsca” na wykresach, składają się z dwóch sąsiadujących ze sobą słupków cenowych, gdzie najniższy punkt jednego słupka jest położony wyżej od szczytu drugiego słupka. Powstają zazwyczaj pod wpływem silnych emocji inwestorów, kiedy ceny zaczynają skakać w odpowiedzi na niespodziewaną dysproporcję w zleceniach kupna i sprzedaży. Można je podzielić na cztery podstawowe grupy, z których każda wymaga zastosowania odmiennych taktyk inwestycyjnych:
luki zwykłe – są najmniej istotne w analizie, powstają często na spokojnych, pozbawionych trendu rynkach i są zwykle dosyć szybko zapełniane (ceny wracają do wnętrza luki);
luki startu – pojawiają się wtedy, gdy ceny przy dużym wolumenie opuszczają strefę konsolidacji i rozpoczynają nowy trend, pozostają otwarte przez kilka tygodni, a nawet miesięcy;
luki kontynuacji – pojawiają się pośrodku silnego trendu, gdy ceny nadal osiągają nowe szczyty lub dołki cenowe, przypominają lukę startu, również muszą być potwierdzone większym wolumenem (przynajmniej o 50 proc. w stosunku do średniej z kilku ostatnich sesji);
luki wyczerpania – pojawiają się w końcowej fazie trendów, po ich wystąpieniu ceny nie osiągają nowych ekstremów, zapełniają lukę rozpoczynając zwrot rynku, który może być dosyć gwałtowny.
Poziomy dolnego i górnego ograniczenia luki cenowej często spełniają rolę poziomów wsparcia i oporu. Są one tym bardziej istotne, im większy wolumen towarzyszył ich kształtowaniu. Na powiązanych ze sobą rynkach, luki zaobserwowane na jednym wykresie papieru wartościowego mogą implikować podobne zachowania pozostałych walorów bądź sektorów.
Rodzaje luk cenowych - na podstawie – John.J.Murphy „Analiza techniczna”
Marek Rogalski
Źródło:
