Ministerstwo Finansów wraca z szeroką nowelizacją przepisów o PIT i CIT. Projekt zakłada m.in. ograniczenie ulgi mieszkaniowej, zaostrzenie zasad korzystania z IP Box, zmiany przy sprzedaży aut po leasingu oraz powrót do pomysłu „ukrytej dywidendy”.
Projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT oraz innych ustaw (nr UD116), wrócił do wykazu prac legislacyjnych. Z opisu wynika, że jego celem jest dalsze „uszczelnienie systemu podatkowego”, a planowany termin przyjęcia przez rząd wskazano na I kwartał 2026 r.j Zmiany mają przynieść budżetowi ok. 7,3 mld zł w ciągu dekady. Planowana data wejścia w życie przepisów to styczeń 2027 r.
Ulga mieszkaniowa do zawężenia
Jedną z najważniejszych zmian dla osób fizycznych ma być ograniczenie ulgi mieszkaniowej w PIT. Z oficjalnego opisu projektu wynika, że MF chce doprecyzować, iż preferencja ma służyć zaspokojeniu „własnych potrzeb mieszkaniowych” podatnika. Realizacją tych potrzeb miałoby być nabycie nieruchomości lub praw o charakterze mieszkalnym albo gruntu pod budowę własnego domu, o ile podatnik nie ma innej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego. W najnowszej wersji projektu resort proponuje, aby z ulgi można było korzystać raz na trzy lata, tak aby nie była wykorzystywana do powtarzalnych, inwestycyjnych sprzedaży nieruchomości bez podatku.
Koniec z szybką sprzedażą auta po leasingu
Projekt zakłada też zmianę zasad dotyczących aut poleasingowych przekazywanych rodzinie. W opisie wskazano, że opodatkowane mają być przychody ze sprzedaży rzeczy ruchomych otrzymanych przez najbliższą rodzinę przedsiębiorcy, jeśli wcześniej zostały wykupione z leasingu operacyjnego do majątku prywatnego, a sprzedaż nastąpi przed upływem trzech lat od otrzymania. Dziś w praktyce często wystarcza odczekanie pół roku od darowizny, by sprzedać samochód bez PIT.
Bez zmian stawek amortyzacji po terminie zeznania
Ministerstwo Finansów chce zablokować możliwość wstecznego obniżania lub podwyższania stawek amortyzacyjnych po terminie złożenia zeznania rocznego i zapłaty podatku za dany rok. Wprost wpisano to do katalogu najważniejszych założeń projektu jako odpowiedź na praktyki wykorzystywane do obniżania zobowiązań podatkowych.
IP Box tylko dla zatrudniających
Istotne zaostrzenie ma objąć preferencję IP Box. Zgodnie z projektem prawo do 5-proc. stawki ma zostać uzależnione od zatrudniania co najmniej trzech osób fizycznych niebędących podmiotami powiązanymi z podatnikiem. Resort uzasadnia to tym, że obecnie preferencja bywa wykorzystywana do obniżania podatku w sposób sprzeczny z jej pierwotnym celem.
Wyższy ryczałt przy usługach dla podmiotów powiązanych
Projekt przewiduje również uszczelnienie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W oficjalnym opisie zapisano, że usługi świadczone na rzecz podmiotu powiązanego, które w praktyce zmniejszają np. należną dywidendę, mają być objęte 17-proc. stawką ryczałtu. DGP wskazuje, że nowa wersja projektu obejmuje też przychody z najmu, dzierżawy lub podobnych umów zawieranych z podmiotem powiązanym, gdy przedmiotem są własności intelektualne i podobne prawa, a także przewiduje 15-proc. stawkę dla części innych przychodów z najmu lub usług po przekroczeniu 100 tys. zł.
Powrót do pomysłu „ukrytej dywidendy”
Ministerstwo wraca również do koncepcji ograniczenia kosztów podatkowych przy świadczeniach realizowanych przez wspólników lub podmioty powiązane. Chodzi m.in. o usługi doradcze, prawne, reklamowe, zarządcze czy związane z korzystaniem z praw autorskich. Zmiana ma przeciwdziałać sytuacjom, w których wspólnik zamiast dywidendy otrzymuje wynagrodzenie za usługi, opodatkowane korzystniej niż klasyczna wypłata zysku.
Założenia projektu wskazują też na równoległe zmiany w estońskim CIT: doprecyzowanie definicji ukrytych zysków, poszerzenie ich katalogu m.in. o opłaty z najmu i dzierżawy oraz wprowadzenie definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Abolicja w estońskim CIT, ale z nowym ograniczeniem
Dla części spółek korzystna może być planowana abolicja w estońskim CIT. Projekt przewiduje uznanie skuteczności zmiany formy opodatkowania także wtedy, gdy sprawozdanie finansowe nie zostało podpisane w terminie lub podpisano je po terminie, o ile spełniono pozostałe warunki formalne. Jednocześnie od 2027 r. nie będzie można wybrać estońskiego CIT w trakcie roku podatkowego.
Minimalny CIT i spółki nieruchomościowe
Projekt przewiduje także korekty w minimalnym CIT. Z założeń wynika, że zmienić ma się uproszczona podstawa opodatkowania, a z podatku mają być wyłączone podmioty, których rentowność w jednym z dwóch poprzednich lat wynosiła co najmniej 2 proc. Obecnie brany jest pod uwagę okres trzech lat.
W puli przepisów znajduje się również zwolnienie dla części przedsiębiorstw energetycznych i ciepłowniczych. Projekt obejmuje też ograniczenia w amortyzacji, w tym wyłączenie amortyzacji wartości firmy powstającej przy odpłatnym korzystaniu z leasingu oraz dalsze doprecyzowanie zasad amortyzacji spółek nieruchomościowych.
Zmiany także dla rodzin i NGO
Nowelizacja ma objąć także przepisy PIT dotyczące świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny. Resort chce zrównać sytuację małżonków pozostających we wspólności majątkowej i tych, którzy zawarli intercyzę. Z kolei dla organizacji pozarządowych planowane jest poszerzenie zakresu zwolnienia z CIT dla dochodów przeznaczanych na cele statutowe.
To na razie projekt
Na dziś UD116 pozostaje na etapie prac legislacyjnych. W wykazie prac Rady Ministrów figuruje jako projekt ustawy w wersji 4.0, opublikowanej 9 lutego 2026 r., z planowanym terminem przyjęcia przez rząd w I kwartale 2026 r. Ostateczny kształt zmian może się jeszcze zmienić w toku konsultacji i dalszych prac.
