REKLAMA

Podsumowanie planu Morawieckiego - co się udało, a co nie wyszło

Ignacy Morawski2021-02-16 07:08główny ekonomista „Pulsu Biznesu” i dyrektor SpotData
publikacja
2021-02-16 07:08
Podsumowanie planu Morawieckiego - co się udało, a co nie wyszło
Podsumowanie planu Morawieckiego - co się udało, a co nie wyszło
fot. Krystian Maj / / Kancelaria Premiera RP

Pięć lat temu ówczesny wicepremier Mateusz Morawiecki zaprezentował Plan Odpowiedzialnego Rozwoju. W ciągu roku przekuto to w Strategię Odpowiedzialnego Rozwoju. Dziś przyszedł czas na weryfikację tego, co udało się osiągnąć, a co zakończyło się klapą.

Plan Morawieckiego miał jedną wielką zaletę - wyznaczał konkretne cele w polityce gospodarczej. Strategia zawierała zbiór kilkudziesięciu wskaźników wraz z wyznaczonymi poziomami docelowymi na lata 2020 i 2030. To była nowość w polskiej polityce, zdominowanej zwykle przez dość ogólne hasła i niesprecyzowane koncepcje. Chyba po raz pierwszy dokument polityczny na tak wysokim szczeblu zawierał zbiór tak konkretnych liczb.

Dzięki konkretom zapisanym w SOR możemy* dziś poddać rządowe obietnice dokładnej ocenie. Wzięliśmy pod lupę ponad 70 wskaźników. Konkluzja? Szklanka jest częściowo pełna, a częściowo pusta. Według naszych wyliczeń w 100 proc. udało się zrealizować 40 proc. założonych celów, a ogólny poziom realizacji planu wynosi ok. 58 proc. (niektóre cele zrealizowano nie w pełni).

fot. / / Puls Biznesu

Najlepiej poszło rządowi z redukcją ubóstwa i nierówności – w tym obszarze stopień wypełnienia celów wynosi 86 proc. Najsłabiej natomiast wygląda realizacja strategii w obszarze jakości instytucji, gdzie ten wskaźnik to 43 proc. Nie jest to zaskoczenie. Rząd PiS skoncentrował się na redystrybucji dochodów oraz rewolucji instytucjonalnej, która raczej pogarszała, niż poprawiała jakość krajowych instytucji.

Z punktu widzenia obywateli zapewne istotny jest fakt, że osiągnięte zostały cele w obszarze rynku pracy – istotnie wzrosła stopa zatrudnienia (udział osób pracujących w ogólnej populacji osób w wieku produkcyjnym), spadła stopa bezrobocia, poprawił się wskaźnik aktywnego starzenia się, obrazujący, w jaki sposób osoby starsze partycypują aktywnie w życiu społecznym i gospodarczym. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie został zrealizowany cel dotyczący aktywności zawodowej matek z małymi dziećmi. Ich aktywność miała wzrosnąć, a spadła. To wciąż jedno z istotnych wyzwań rozwojowych.

Bardzo ważne jest też obniżenie wskaźników ubóstwa i nierówności społecznych. W tym zakresie sukces SOR jest bezsprzeczny, zwłaszcza że cele udało się osiągnąć bez naruszania równowagi budżetowej. Warto jednak zauważyć, że nie udało się zapobiec pogłębianiu się różnic ekonomicznych między regionami. W SOR zakładano, że różnice pod względem PKB na głowę mieszkańca nie wzrosną, a prawdopodobnie wzrosły (nie ma ostatecznych danych za 2020 r. – to wskaźnik obarczony dużą niepewnością). Świadczy to o tym, że poza redystrybucją fiskalną rządowi trudno jest znaleźć instrumenty wpływające na wzrost potencjału słabiej rozwiniętych obszarów kraju.

Nie zostały zrealizowane dwa najbardziej spektakularne cele SOR: wzrost PKB per capita, z 69 do 78 proc. średniej UE, i udziału inwestycji w PKB, z 20 do 25 proc. Warto zaznaczyć, że poprzeczkę zawieszono zbyt wysoko. Osiągnięcie celu w zakresie PKB od początku wydawało się mało realne, mimo że Polska w ostatnich latach odnotowała wzrost gospodarczy dużo powyżej oczekiwań. Drugi cel natomiast nie był tak bardzo istotny dla rozwoju kraju.

Innym obszarem, w którym rządowi się nie powiodło, jest relacja wydatków na badania i rozwój do PKB. Miała wzrosnąć z 1 do 1,7 proc., a wiele wskazuje, że nie wzrosła (do 2019 r. udało się osiągnąć 1,4 proc.). Zwiększyć się miał też udział towarów wysokich technologii w polskim eksporcie, a zanotowano w tej dziedzinie spadek.

Realizację strategii utrudniały też niewłaściwie dobrane narzędzia. Żeby zilustrować największy problem w polityce rządu, posłużę się przykładem wskaźnika mierzącego sprawność sądownictwa. Zgodnie z SOR czas dochodzenia należności drogą sądową miał się wyraźnie skrócić. Rząd zaangażował się w kontrowersyjne reformy wymiaru sprawiedliwości (prawdopodobnie naruszające konstytucję), argumentując, że bez takiego radykalizmu nie da się poprawić wydajności Temidy. Strategiczny cel, który miał uświęcać środki, nie został jednak zrealizowany, a niepotrzebny radykalizm zrodził tylko problemy w kraju i zaszkodził relacjom Polski z UE.

*Podsumowanie realizacji celów SOR powstało dzięki pracy Aleksandry Łukaszewicz z Pulsu Biznesu

Chcesz codziennie takie informacje na swoją skrzynkę? Zapisz się na newsletter SpotData.

Chcesz samodzielnie analizować dane ekonomiczne? Platforma SpotData to darmowy dostęp do ponad 40 tysięcy danych z polskiej i światowej gospodarki, które można analizować, przetwarzać i pobierać w formie wykresów i tabel do Excela. Sprawdź na: https://spotdata.pl/ogolna.

Źródło:
Ignacy Morawski
Ignacy Morawski
główny ekonomista „Pulsu Biznesu” i dyrektor SpotData

Pomysłodawca projektu i szef zespołu SpotData. Przez wiele lat pracował w sektorze bankowym (WestLB, Polski Bank Przedsiębiorczości), gdzie pełnił rolę głównego ekonomisty. W latach 2012-16 zdobył wiele wyróżnień w licznych rankingach, zajmując m.in. dwukrotnie miejsce na podium konkursu na najlepszego analityka makroekonomicznego organizowanego przez "Rzeczpospolitą" i Narodowy Bank Polski. W 2017 roku znalazł się na liście New Europe 100, wyróżniającej najbardziej innowacyjne osoby Europy Środkowej, publikowanej przez „Financial Times”. W 2019 r. wyróżniony przez ThinkTank jako jeden z 10 ekonomistów najbardziej słuchanych przez polski biznes. W tym samym roku projekt SpotData, który założył, został nominowany do nagrody GrandPress Digital. Absolwent ekonomii na Uniwersytecie Bocconi w Mediolanie i nauk politycznych na Uniwersytecie Warszawskim.

Tematy
Kupuj taniej wszystko, czego potrzebujesz z pożyczką bez prowizji. RRSO 12,08%

Kupuj taniej wszystko, czego potrzebujesz z pożyczką bez prowizji. RRSO 12,08%

Komentarze (39)

dodaj komentarz
zarzupurka
Prosze nie pisac zadnych wiecej komentarzy negatywnych dla rzadu lub wiodacej partii bo zrujnujecie budzet kancelarii na wrzucanie czerwonych lapek przy takich wpisach a przy okazji przyczynicie sie do zubozenia podatnikow bo jak wiadomo "rzad nie ma wlasnych pieniedzy".
endes
Gdyby dzbany z opozycji zachowywały się jak należy wyszło by sporo więcej rzeczy... ale cóż wolą sypać piasek w szprychy własnego roweru.... żenada nie opozycja.
pstrzezek
Gdyby bankier był częścią TVP to w nagłówku by było że plan wykonano w 240% :)
Ludzie na ulicach: Mamy dość!
Rządowa TVP: Obywatele mówią wyraźnie że mają wszystkiego pod dostatkiem. Brawo rząd!
endes
Jest zawodowy troll! Ślepy na ogrom sukcesów i kreatywności tego rzadu.
grzegorzkubik
W porównaniu z poprzednikami ten rząd dokonał cudu. To jest tak jakby planeta niezdatna do życia została terraformowana i dało się na niej żyć. Na razie PIS jest niezastąpiony a na horyzoncie nie widać innych patriotów.
pstrzezek
To tak jakby przemienili wodę w wino. Tak tak, wiemy
endes odpowiada pstrzezek
Rzeczywiście za krótko żyjesz na tym świecie...
kris74keh
Dobra , niech już wróci stare, dobre wysokie bezrobocie i ubóstwo. I cała ta kamieni kupa, syf i Polska wschodnia.
men24a
Właśnie firmy dostały 30% podwyżki prądu. Jeszcze trzymajmy kciuki za nowe podatki. Ponoć ma być religia na maturze.
marxs
no i to akurat popieram tą religię na maturze bo tylko modlitwa i moce nadprzyrodzone moga uratować ten PISi (K)Raj i jego obywateli i obywatelki przed zagładą

Powiązane: Rząd Mateusza Morawieckiego

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki