REKLAMA

Chwilowa ulga inflacyjna. GUS modyfikuje koszyk

Krzysztof Kolany2022-03-15 10:20główny analityk Bankier.pl
publikacja
2022-03-15 10:20
Chwilowa ulga inflacyjna. GUS modyfikuje koszyk
Chwilowa ulga inflacyjna. GUS modyfikuje koszyk
fot. Maciej Jrzębiński / / FORUM

Na skutek redukcji VAT-u na paliwa, energię i żywność w lutym odnotowano spadek inflacji CPI w Polsce. To już jednak historia, ponieważ marzec przyniósł silny wzrost cen, których jeszcze nie widzimy w danych statystycznych. Na pocieszenie otrzymaliśmy za to nowy koszyk inflacyjny.

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w lutym 2022 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku wzrosły o 8,5 proc. - wynika z komunikatu Głównego Urzędu Statystycznego. To wyraźnie mniej niż w styczniu, kiedy to odczyt na poziomie 9,2 proc. (dziś zrewidowany na 9,4% rdr na skutek zmian w koszyku inflacyjnym) był najszybszym wzrostem cen od listopada 2000 roku. To zarazem odczyt wyższy od oczekiwanych przez ekonomistów 8,1 proc.

Względem stycznia wskaźnik CPI obniżył się o 0,3 proc., co było efektem spadku cen paliw i żywności wywołanego tymczasowym obniżeniem stawek podatku VAT. To już jednak historia. W marcu inflacja CPI zapewne mocno przyspieszyła przede wszystkim na skutek rekordowego wzrostu cen paliw wywołanego rosyjską agresją na Ukrainę. Odnotujmy jednak, że w lutym ceny w kategorii „transport” były o 4,6 proc. niższe niż w styczniu, ale wciąż o 9,9 proc. wyższe niż w lutym 2021 roku.

Bardzo wysoka inflacja cenowa towarzyszy nam już od niemal roku. W styczniu inflacja CPI została oszacowana na 9,2% rocznie, co było najwyższym wynikiem od 21 lat. Najwyższe od dwóch dekad odczyty pojawiały się też w poprzednich miesiącach: w grudniu było to 8,6%, w listopadzie było to 7,8 proc., w październiku (6,8 proc.), we wrześniu (5,9 proc.), w sierpniu (5,5 proc.), w lipcu (5 proc.), w czerwcu (4,4 proc.) i maju (4,7 proc).

Inflacja nasza powszechna

Prawdopodobnie bardzo wysoka pozostaje także inflacja bazowa, czyli wskaźnik CPI obliczany bez uwzględnienia cen paliw, energii i żywności. Inflacja bazowa w Polsce w lutym zapewne zbliżyła się do 6%, a więc już przeszło dwukrotnie przewyższa 2,5-procentowy cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego. Oficjalne dane poznamy w środę po południu.

W lutym po raz pierwszy od kilku miesięcy ceny towarów rosły wolniej (8,3 proc.) od cen usług ( 9,1 proc.). W grudniu towary podrożały o 9,0%, a usługi o 7,6%. W listopadzie było to odpowiednio 8,1% i 6,6%, a w październiku „padł remis” (6,8 proc.).

Przy tym wzrost cen nie dotyczy jedynie paliw i energii. Ceny żywności i napojów bezalkoholowych w rok poszły w górę o 7,6 proc. rdr i to pomimo lutowej obniżki stawki VAT z 5% do 0% (względem stycznia spadły o 1 proc.). Użytkowanie mieszkania i nośniki energii były o 14,3 droższe niż przed rokiem. Ceny w łączności w skali roku poszły w górę o 5,4 proc., zdrowia o 4,6 proc., rekreacji i kultury o 8,6 proc., a restauracji i hoteli o 11,5 proc. Najmniej podrożały odzież i obuwie (3,5 proc.), choć akurat ta kategoria przez wiele lat notowała spadkową dynamikę cen.

GUS rewiduje inflacyjny koszyk

Jak co roku w marcu GUS dokonał zmian w koszyku inflacyjnym. Dokonuje się ich w oparciu o badanie budżetów gospodarstw domowych, na podstawie którego opracowywany jest system wag. Podobnie jak przed rokiem było to wydarzenie szczególnie istotne, ponieważ wagi w koszyku CPI były obliczone na podstawie „pandemicznej” struktury wydatków ludności w 2020 roku. Tamta kompozycja koszyka CPI wyraźnie odbiegała od tej z poprzednich lat. Na tle wskaźników z lat poprzednich tegoroczne wagi wyglądają następująco: 

Kategoria 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Żywność i napoje bezalkoholowe 24,36 24,04 24,28 24,36 24,89 25,24 27,77 26,59
Napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe 6,53 6,56 6,38 6,19 6,37 6,25 6,91 6,32
Odzież i obuwie 5,35 5,47 5,68 5,37 4,94 4,94 4,21 4,47
Użytkowanie mieszkania i nośniki energii 21,06 21,04 20,53 20,35 19,17 18,44 19,14 19,33
Wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego 4,85 4,99 5,14 5,25 5,7 5,8 5,83 5,71
Zdrowie 5,2 5,45 5,56 5,69 5,12 5,29 5,39 5,69
Transport 9,02 8,72 8,63 8,74 10,34 9,89 8,88 9,54
Łączność 5,28 5,27 5,2 4,87 4,18 4,54 5 4,9
Rekreacja i kultura 6,42 6,63 6,89 6,92 6,44 6,62 5,78 6,07
Edukacja 1,04 1,01 0,97 1 1,07 1,15 1,02 1,16
Restauracje i hotele 5,24 5,04 5,23 5,71 6,2 6,12 4,56 4,77
Inne towary i usługi 5,65 5,78 5,51 5,55 5,58 5,72 5,51 5,45
Ogółem 100 100 100 100 100 100 100 100
Źródło: GUS.

Największe różnice w wagach poszczególnych kategorii widać w przypadku żywności i napojów bezalkoholowych, których „ciężar” w koszyku CPI zmalał o 1,18 punktu procentowego. Udział napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych zmalał o 0,59 pp. Po ok. 0,1 pp. obniżyły się jeszcze wagi wyposażenia mieszkania oraz prowadzenia gospodarstwa domowego oraz łączności.

Wzrósł natomiast udział wydatków na transport (o 0,66 pp.), restauracje i hotele (0,21 pp.) oraz odzież i obuwie (o 0,26 pp.), a takż  użytkowanie mieszkania i nośniki energii (o 0,19 pp.). Znamienny jest wzrost udziału wydatków na zdrowie (o 0,3 pp.) wynikający zarówno ze wzrostu cen usług lekarskich, jak i paraliżu państwowego sektora medycznego, z jakim mamy do czynienia od marca 2020 roku.

Generalnie zmiany w postcovidowym koszyku inflacyjnym nie są zaskoczeniem. Zmalał udział wydatków na dobra "lockdownowe" (żywność, alkohol, wyroby tytoniowe, łączność), a wzrosły wydatki na to wszystko, co przez wiele miesięcy było zakazane lub mocno ograniczone - czyli na turystykę, zakupy odzieży i obuwia, transport oraz rekreację i kulturę. Za sprawą silnego wzrostu cen gazu i energii elektrycznej w koszyku inflacyjnym wzrosły wagi użytkowania mieszkania. To samo dotyczy wyższych wag wydatków na edukację oraz zdrowie.

Źródło:
Krzysztof Kolany
Krzysztof Kolany
główny analityk Bankier.pl

Analityk rynków finansowych i gospodarki. W zakresie jego zainteresowań leżą zarówno Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, jak i rynki zagraniczne: Nowy Jork, Londyn i Frankfurt. Specjalizuje się w rynkach metali szlachetnych oraz monitoruje politykę najważniejszych banków centralnych. Analizuje wpływ sytuacji gospodarczej na notowania akcji, kursy par walutowych i ceny surowców. Jest trzykrotnym laureatem organizowanego przez NBP prestiżowego konkursu im. W. Grabskiego dla dziennikarzy ekonomicznych w kategoriach dziennikarstwo internetowe (2010) oraz polityka pieniężna i stabilność finansowa (2018 i 2019). Otrzymał także tytuł Herosa Rynku Kapitałowego 2016 przyznawany przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Tel.: 697 660 684

Tematy
Konto firmowe z gwarancją 0zł za prowadzenie i najważniejsze usługi w koncie firmowym.  Zyskaj konto firmowe z gwarancją braku opłat przez 2 lata.

Konto firmowe z gwarancją 0zł za prowadzenie i najważniejsze usługi w koncie firmowym. Zyskaj konto firmowe z gwarancją braku opłat przez 2 lata.

Komentarze (60)

dodaj komentarz
antek10
Tak sie konczy druk pustego pieniadza i nowe opodatkowanie przedsiebiorców zwany przewrotnie "tarczami"
prywaciasz
Czego nie rozumiecie 2 mln Ukrainców już w tym kraju w ciagu miesiaca przyjedzie kolejne 2 miliony razy minimum 1 tys zł na kazdego - tyle kasy trzeba bedzie drukowac MIESIECZNIE! A co z resztą nie rozwiązanych problemów? fajnie że Prezes z Mateuszem chcą poi\magać ale moze niech zaczna robić to ZE SWOICH a nie z MOICH pieniedzy!Czego nie rozumiecie 2 mln Ukrainców już w tym kraju w ciagu miesiaca przyjedzie kolejne 2 miliony razy minimum 1 tys zł na kazdego - tyle kasy trzeba bedzie drukowac MIESIECZNIE! A co z resztą nie rozwiązanych problemów? fajnie że Prezes z Mateuszem chcą poi\magać ale moze niech zaczna robić to ZE SWOICH a nie z MOICH pieniedzy! Ja nie zarobiłem 15 mln zł jedna transacją, nie jestem także współudziałowcem spółki srebrna ani nie mieszkam sam w wielkiej willi na żolibiorzu!
jas2
Schowaj swoje pieniądze do szafy, pod ubranie. Wtedy ci nie zabiorą.
prywaciasz odpowiada jas2
Gdyby to było takie proste jasiu już dawno bym to zrobił i ich stamtad nie wyciągał w ogole! Ale niestety inflacja potrafi sięgnąć i pod ubranie i pod szafę, ostatnie zaskórniaki z człowieka wycisnąć potrafi! Obyś nie musiał się o tym przekonywać, ściskając w ręku kartkę na chleb, stojąc godzinę w kolejce do piekarni razem z ukraińcem Gdyby to było takie proste jasiu już dawno bym to zrobił i ich stamtad nie wyciągał w ogole! Ale niestety inflacja potrafi sięgnąć i pod ubranie i pod szafę, ostatnie zaskórniaki z człowieka wycisnąć potrafi! Obyś nie musiał się o tym przekonywać, ściskając w ręku kartkę na chleb, stojąc godzinę w kolejce do piekarni razem z ukraińcem po jakiś wyrób pieczywopodobny!
boris-vodka
Brawo PIS tak trzymać a skończymy jak Wenezuela....Idziecie w tym kierunku(Na ścieżce i kursie).
PISowcy inflacją okradają społeczeństwo.
Najlepszy jest ten motyw GUS że rzekomo opał podrożał w skali roku o 40%.
Jak chcecie mogę podesłać rachunki....Rok temu 1 tona ecogroszku 850 zł dzisiaj 1700 zł.
Teraz okradają was
Brawo PIS tak trzymać a skończymy jak Wenezuela....Idziecie w tym kierunku(Na ścieżce i kursie).
PISowcy inflacją okradają społeczeństwo.
Najlepszy jest ten motyw GUS że rzekomo opał podrożał w skali roku o 40%.
Jak chcecie mogę podesłać rachunki....Rok temu 1 tona ecogroszku 850 zł dzisiaj 1700 zł.
Teraz okradają was na "ukraińca"
koperytko
według minusujacych moje posty o Rosji - Rosja jest na skraju niewypłacalnosci ze smieciowa waluta. Wczoraj rubel umocnił sie o 10%, a dzisiaj o 12%.... - jakis komentarz lemingów ?
yardx
I na co liczysz? Kupuj kupuj :) połowa kwietnia już blisko, Dobra Rosja to biedna Rosja
polski_patriota
KOSZMAR INFLACJI KONTYNUUJE: Pomimo panicznego zdołowania cen złota, srebra i tak eksplodują znacznie znacznie wyżej. Jak tylko nadrzędna waluta dostanie kopa od zawiązującej się koalicji opartej na Yuanie z podparciem złota. Po to Chińczycy i reszta kumulowali złoto aby wreszcie pozbyć się ciemiężcy.
polski_patriota
Jak spojrzeć na zachodnie szaleństwo rynkowe to można dostać zawrotu głowy. Ciekawe z kim będzie pogrywać USA jak Chińczycy którzy są w 85% zaopatrzeniowcami rynku USA i w dużym stopniu Europy powiedzą. CHŁOPAKI. Gra skończona. Od teraz płacimy Walutą opartą na złocie. A te swoje papierki to możecie spokojnie utylizować! Tak obecnie Jak spojrzeć na zachodnie szaleństwo rynkowe to można dostać zawrotu głowy. Ciekawe z kim będzie pogrywać USA jak Chińczycy którzy są w 85% zaopatrzeniowcami rynku USA i w dużym stopniu Europy powiedzą. CHŁOPAKI. Gra skończona. Od teraz płacimy Walutą opartą na złocie. A te swoje papierki to możecie spokojnie utylizować! Tak obecnie to wojna o prawdziwy pieniądz nie waluty fiducjarne. Powodzenia
men24a
Rząd Chin ma wierzytelności dłużne wobec reszty świata o wartości ponad 5 bilionów dolarów.......pisać dalej ? Pamiętasz jak ostatnio prezydent Chin prosił aby USA nie podnosili stóp procentowych ?

Powiązane: Gospodarka i dane makroekonomiczne

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki