Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Co to jest kredyt?

Co to jest kredyt?
Spis treści
Advertisement

Trudno wyobrazić sobie rozwój gospodarczy bez finansowego wsparcia ze strony banków. Kredyt stał się normą zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób fizycznych realizujących swoje bieżące potrzeby konsumpcyjne i mieszkaniowe. Warto zatem wiedzieć, czym dokładnie jest to rozwiązanie i jaka forma kredytu będzie najlepsza dla naszych aktualnych potrzeb.

Co to jest kredyt?

Definicja kredytu znajduje się w art. 69 pkt 1 Prawa bankowego. Zgodnie z nią: przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Zgodnie z definicją o kredycie możemy mówić, kiedy bank, a nie osoba fizyczna czy firma pożyczkowa, przekaże do naszej dyspozycji środki pieniężne na określoną kwotę i na określony cel. Udzielenie finansowania musi mieć formę umowy, a czas korzystania z pożyczonych pieniędzy jest z góry ustalony.

Podpisując umowę z bankiem, zobowiązujemy się do przestrzegania jej warunków, a także do zwrotu pożyczonych środków wraz z naliczonymi odsetkami w terminach zawartych w harmonogramie spłaty. Jesteśmy również zobowiązani do zapłaty prowizji od udzielonego kredytu - o ile bank taką stosuje. Podsumowując, kredyt jest zobowiązaniem o charakterze pieniężnym, zwrotnym, odpłatnym i celowym.

Szukasz najtańszego kredytu?
Porównaj

Jakie są elementy umowy kredytowej?

Szczegółowe elementy umowy kredytowej definiuje przytoczona wcześniej Ustawa Prawo bankowe. Według przepisów umowa kredytowa powinna być zawarta na piśmie i zawierać m.in.:

  • strony umowy,
  • kwotę kredytu,
  • walutę kredytu,
  • cel, na który przeznaczone zostaną środki,
  • termin i zasady spłaty kredytu,
  • szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut w przypadku kredytów denominowanych lub indeksowanych,
  • wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany,
  • sposób zabezpieczenia spłaty kredytu,
  • zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu,
  • wysokość prowizji, jeżeli bank taką stosuje,
  • warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

Jakie są funkcje kredytu?

Zgodnie z akademickim podejściem kredyty pełnią funkcje:

  • emisyjną - polega ona na wprowadzeniu pieniędzy do obiegu,
  • stymulacyjną - wykorzystanie instrumentów polityki kredytowej na kierunki rozwoju gospodarczego,
  • dochodowa - dzięki dodatkowym źródłom finansowania dochodzi do wzrostu działalności wytwórczej, a to przekłada się na wzrost dochodów.

Czy muszę posiadać zdolność kredytową?

Tak. Banki zobowiązanie są do każdorazowej weryfikacji zdolności kredytowej osoby składającej wniosek o udzielenie kredytu. Kwestia ta uregulowana jest przez przytoczoną wcześniej Ustawę Prawo bankowe. Artykuł 70 pkt 1 brzmi:

Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności.

To dlatego w większości przypadków wraz z wnioskiem kredytowym należy złożyć w banku komplet dodatkowych dokumentów. Ich lista zależy od tego, na jaki rodzaj kredytu się zdecydowaliśmy. Mniejsze wymagania w tym zakresie stawiane są wobec osób ubiegających się o kredyty gotówkowe, a większe wobec klientów chcących skorzystać z kredytów hipotecznych.

Wynika to z różnej skali ryzyka związanego z udzieleniem tych zobowiązań, a także z konieczności zastosowania dodatkowego zabezpieczenia w przypadku kredytu na zakup lub remont nieruchomości.

Są jednak cechy wspólne, które bank każdorazowo zweryfikuje podczas oceny zdolności do terminowej spłaty zadłużenia. Podstawą są osiągane przez nas miesięczne dochody, które pomniejszone przypadające na ten sam okres koszty, muszą generować nadwyżkę finansową, pozwalającą na spłatę kolejnego zobowiązania.

Oceniając nasze dochody, bank zweryfikuje ich wysokość, a także częstotliwość i jakość. Istotnym jest, czy wynagrodzenie osiągane jest tytułem umowy o pracę na czas nieokreślony w firmie o ugruntowanej pozycji na rynku, czy może pochodzą z umów cywilnoprawnych zawieranych w różnych terminach. Jeżeli wynajmujemy nieruchomość, lub posiadamy dochody z innych źródeł, to warto wskazać je we wniosku kredytowym.

Z drugiej strony bank weźmie pod lupę nasze comiesięczne koszty wynikające m.in. z konieczności utrzymania gospodarstwa domowego. Pod uwagę brana jest także liczba domowników, koszty związane z utrzymaniem samochodu czy obciążenia wynikające ze spłacanych kredytów i pożyczek.

Zdolność kredytową obniżać będą nie tylko raty bieżących zobowiązań, ale także zadłużenie o charakterze limitowym, jak debet na koncie czy karta kredytowa - bez względu na fakt, czy w danym momencie z nich korzystamy.

Zdolność kredytowa oznacza także konieczność weryfikacji osoby składającej wniosek w bazach dłużników. Bank każdorazowo sprawdzi rejestry Biura Informacji Kredytowej (BIK), w których przechowywana jest historia spłaty dotychczasowych kredytów i pożyczek.

Osoby dopuszczające się rażących i częstych opóźnień w spłacie zobowiązań nie mogą liczyć na standardowe warunki finansowania, a w skrajnym scenariuszu muszą pogodzić się z odrzuceniem wniosku przez bank.

3 najlepsze oferty kredytu na niespodziewane wydatki - 10 000zł

Jakie są rodzaje kredytów?

Z uwagi na zróżnicowane potrzeby klientów banków wyróżniamy odmienne klasyfikacje pozwalające na podział produktów kredytowych. Przede wszystkim możemy wyróżnić ofertę adresowaną do klientów indywidualnych i firmowych. Ci pierwsi mogą m.in. złożyć wniosek o:

Z kolei przedsiębiorcy mogą korzystać z produktów finansowych pozwalających na realizację zadań w różnych obszarach - od zapewnienia bieżącej płynności finansowej, poprzez zakup towarów i materiałów, a na innowacyjnych inwestycjach kończąc. W grupie kredytów firmowych wyróżnić możemy:

Miejsce klasyfikacji kredytów w określonych grupach może przebiegać także w innych miejscach. Możemy wyróżnić zobowiązania o charakterze limitowym, np. karta kredytowa, kredyt w rachunku bieżącym lub zobowiązania spłacane w ratach, np. kredyt inwestycyjny, kredyt obrotowy nieodnawialny. Elementem wyróżniającym może być także cel kredytowania.

Kredyty mogą być również grupowane pod kątem okresu spłaty. Przyjmuje się, że termin spłaty kredytu krótkoterminowego nie przekracza 12 miesięcy. Średnioterminowy udzielany jest na okres od 1 roku do 3 lat, a długoterminowy na okres powyżej 3 lat. Mając na uwadze specyficzne elementy poszczególnych produktów kredytowych, można tworzyć kolejne podziały, kierując się wybranym parametrem, tj. waluta zobowiązania czy odnawialność limitu.

Jakie elementy składają się na koszt kredytu?

Zaciągnięcie kredytu może pociągać za sobą szereg kosztów. Dlatego przed podjęciem decyzji o wyborze oferty, warto jest sprawdzić wszystkie parametry, które mogą generować dodatkowe obciążenia i wpływać na całościowe warunki finansowania. Dzięki temu unikniemy zdziwienia, kiedy przyjdzie nam zapłacić prowizję za kredyt reklamowany jako 0%. Podstawowe i najczęściej spotykane elementy wpływające na koszt kredytu to:

  • Odsetki - ich wysokość wynika bezpośrednio z zastosowanego oprocentowania, które może być stałe lub zmienne. Maksymalne oprocentowanie kredytu, na dzień publikacji tego artykułu, wynosi 8%. Wskaźnik ten oblicza się jako odsetki ustawowe razy dwa, na które z kolei składa się stopa referencyjna NBP (0,50%) powiększona o 3,50%.
  • Prowizja - naliczana jest głównie tytułem udzielenia finansowania. Niektóre banki wskazują, że to prowizja za rozpatrzenie wniosku. Jej wysokość najczęściej stanowi procent pożyczanej kwoty, ale może być też stała bez względu na wysokość finansowania. Prowizja może być płatna z góry lub doliczona do pożyczonego kapitału i spłacana w ratach. Wysokość prowizji może także pomniejszać kwotę finansowania.
  • Opłaty przygotowawcze - w przypadku kredytów dla osób fizycznych koszt ten zawarty jest z reguły w prowizji. Opłata przygotowawcza, jako osobna kategoria, pojawia się częściej w ofercie skierowanej do przedsiębiorców.
  • Ubezpieczenia - nie są obowiązkowe, ale ich brak może spowodować pogorszenie warunków finansowania lub przekreślić szansę na kredyt bankowy. Trudno wyobrazić sobie wieloletni kredyt hipoteczny bez ubezpieczenia nieruchomości, która stanowi główne zabezpieczenie spłaty zobowiązania lub bez polisy życiowej kredytobiorcy. Banki często oferują ten sam kredyt w wersji z ubezpieczeniem i bez ubezpieczenia.
  • Rodzaj raty - do wyboru jest rata równa lub malejąca. Wysokość raty równej na początku spłaty kredytu jest niższa od raty malejącej, co zwiększa zdolność kredytową. Jednak w ogólnym rozrachunku spłata kredytu w tym wariancie jest droższa. W przypadku kredytów hipotecznych, zaciągniętych na wysokie kwoty i na kilkadziesiąt lat, różnica wynikająca z wariantu spłaty wynosić może nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.
  • Produkty dodatkowe - jest to element często pomijany, a może być istotnym źródłem dodatkowych kosztów. W trakcie udzielania kredytu bank często prowadzi sprzedaż krzyżową, mającą na celu m.in. większe przywiązanie do siebie klienta. W rezultacie korzystniejsze warunki finansowania dostępne są np. dla osób gotowych założyć dodatkowo konto osobiste czy kartę kredytową. W takiej sytuacji warto sprawdzić, jakie obciążenia będzie generował taki produkt w całym okresie kredytowania.

Należy też pamiętać, że na całkowity koszt kredytu wpływa także okres kredytowania. Działa tu zasada wykorzystywana często w trakcie konsolidacji zadłużenia. Wydłużenie okresu kredytowania powoduje obniżenie kwoty miesięcznej raty, bo pożyczony kapitał dzielony jest na więcej części. Mechanizm ten docenią osoby o niższej zdolności kredytowej, a także kredytobiorcy, którzy chcą poprawić swoją płynność finansową dzięki obniżeniu kwoty miesięcznej raty.

Szukasz najtańszego kredytu?
Porównaj

Jakie są zabezpieczenia kredytów?

Banki udzielając kredytów, bez względu na ich rodzaj, zawsze szacują ryzyko związane z zaprzestaniem spłaty zobowiązania przez kredytobiorcę. W celu lepszego zabezpieczenia swoich interesów instytucje finansowe wymagają dodatkowych zabezpieczeń, które często zależą od rodzaju kredytu.

Przykładowo dla kredytów hipotecznych głównym zabezpieczeniem jest hipoteka na nieruchomości. W przypadku kredytów samochodowych zabezpieczeniem będzie pojazd. Umowa kredytu może przewidywać także zabezpieczenia w postaci:

  • weksla in blanco,
  • poręczenia,
  • cesji wierzytelności,
  • przystąpienia do długu,
  • gwarancji bankowej.


Z uwagi na liczne rodzaje kredytów dostępnych na ryku, banki mogą oczekiwać także rzeczowego zabezpieczenia kredytu. W tej kategorii zabezpieczeń wyróżnić możemy m.in.:

  • hipotekę,
  • zastaw ogólny,
  • zastaw rejestrowy,
  • przewłaszczenie na zabezpieczenie,
  • blokadę środków na rachunku bankowym,
  • blokadę papierów wartościowych,
  • ubezpieczenie kredytu.

Sprawdź: Kredyt gotówkowy bez zaświadczeń na 10 000 zł

Kredyt i pożyczka - jakie różnice?

Często kredyt i pożyczka traktowane są jako pojęcia tożsame, jednak nie powinno się stawiać pomiędzy nimi znaku równości. W rzeczywistości to dwa różne produkty. Przykładowo udzielanie kredytów to działalność przypisana wyłącznie bankom, a umowa pożyczki może być zawarta z każdym, kto posiada środki finansowe i godzi się na przekazanie ich osobie trzeciej na określonych warunkach. Różnice pomiędzy tymi produktami przedstawiamy w poniższej tabeli.

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
Kredyt Pożyczka
Przepisy Ustawa Prawo bankowe, Kodeks cywilny, ustawa o kredycie konsumenckim Kodeks cywilny, ustawa o kredycie konsumenckim
Przedmiot umowy Pieniądze Pieniądze lub określone rzeczy
Strony umowy Udzielanie kredytów przypisane jest tylko bankom Pożyczki udzielać mogą osoby fizyczne i osoby prawne
Forma umowy Zawsze pisemna Do 1000 zł dowolna
Koszty Udzielanie kredytów zawsze jest odpłatne. Pożyczka może być darmowa
Cel Określony w umowie kredytowej Dowolny
Termin zwrotu Określony w umowie kredytowej Określony w umowie pożyczki

Zawarcie umowy pożyczki jest prostsze i nie pociąga za sobą konieczności wywiązania się z szeregu warunków stawianych przez banki. Z kolei kredyty udzielane są w wyłącznie w postaci środków pieniężnych, które przekazywane są kredytobiorcy na określony czas. Umowa, która określa warunki kredytu, musi być zawsze zawarta na piśmie. Natomiast jeśli całkowita kwota pożyczki nie przekracza 1.000 zł, to forma zawarcia umowy jest dowolna.

Co to jest kredyt bankowy - podsumowanie

Znaczenie kredytu dla współczesnej gospodarki można określić jako fundamentalne. Prowadzenie działalności gospodarczej, zwiększanie jej skali, a co za tym idzie także dochodów, jest często niemożliwe bez finansowego wsparcia ze strony banków. Od strony klienta indywidualnego kredyt to często jedyna możliwość zakupu mieszkania na własność czy zrealizowania bieżących potrzeb konsumpcyjnych.

Dla banków to z kolei główne źródło dochodów. Należności z tytułu kredytów dominują w sumach bilansowych banków komercyjnych. Z uwagi na zapotrzebowanie, a także odpowiednie zarządzanie ryzykiem, banki oferują różne rodzaje kredytów, które zaspokajać mają zróżnicowane potrzeby klientów indywidualnych, małych i średnich przedsiębiorców, a także międzynarodowych korporacji.

Znajdź najlepszy kredyt gotówkowy

miesięcy

Poradniki