Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że posiadająca kwity depozytowe rosyjska spółka SBK Art jest pozbawiona prawa głosu na zgromadzeniu walnym z powodu sankcji. Orzekł też, że aktywa litewskiej spółki EM System mogą być zamrożone, ponieważ firmę kontroluje objęty sankcjami biznesmen z Białorusi.
Prawa do głosowania na zgromadzeniu akcjonariuszy domagała się spółka zależna rosyjskiego Sbierbanku, którego środki finansowe w związku z pełnowymiarową wojną Rosji przeciwko Ukrainie zostały zamrożone. Jako spółka zależna Sbierbanku, podmiot SBK Art także został objęty sankcjami.
SBK Art domagała się już po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. udziału oraz prawa głosu podczas zgromadzenia posiadaczy kwitów depozytowych emitowanych przez holenderski podmiot STAK. Jako właściciel 42 proc. kwitów depozytowych, SBK Art usiłowała uczestniczyć w tych zebraniach, chociaż zarząd STAK ogłosił, że objęci sankcjami są pozbawieni takiej możliwości.
Rosyjska spółka zwróciła się do sądu holenderskiego, by w ramach środków tymczasowych nakazał dopuszczenie jej do udziału w zgromadzeniu. Sędzia orzekający w przedmiocie środków tymczasowych uwzględnił ten wniosek, ale sąd apelacyjny tę decyzję uchylił. SBK Art wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego Holandii, a ten zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi.
W wydanym w czwartek wyroku TSUE uznał, że zamrożenie środków finansowych w ramach sankcji uniemożliwia w sposób bezwzględny i bezwarunkowy posiadaczowi kwitów depozytowych udział w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i głosowanie.
Unijny trybunał w Luksemburgu orzekł w czwartek także w sprawie litewskiej spółki EM System, której aktywa zostały zamrożone przez dwa litewskie banki. Powodem było to, że 50 proc. udziałów w tej spółce ma białoruski biznesmen Alaksandr Szakucin, objęty sankcjami w związku ze sfałszowanymi w 2020 r. wyborami prezydenckimi.
EM System wystąpiła w tej sprawie do sądu litewskiego. Po oddaleniu powództwa spółka wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego Litwy, który zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi możliwości zamrożenia funduszy osoby prawnej lub podmiotu nieumieszczonych w wykazie.
TSUE uznał, że zamrożenie funduszy obejmuje również „fundusze i zasoby gospodarcze spółki nieumieszczonej w wykazie, o ile te fundusze i zasoby gospodarcze pozostają w posiadaniu, faktycznym władaniu lub pod kontrolą osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu umieszczonego w tym wykazie”. W ocenie TSUE taka wykładnia jest konieczna do osiągnięcia celu, jaki przyświeca sankcjom.
Odpowiedzi na pytania prejudycjalne nie rozstrzygają sporów. Ostateczne wyroki wydają sądy krajowe.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ ap/
