Sprawdź, czy jesteś finansowym ignorantem [TEST]

Ignorancja w sprawach finansów jest powszechna, nawet w krajach, gdzie gospodarka rynkowa ma długą historię – do takich wniosków doszły amerykańskie badaczki, które sprawdziły, jak na najprostsze pytania odpowiadają mieszkańcy ośmiu krajów. Sprawdź, jak ty poradziłbyś sobie z takim testem.

Annamaria Lusardi z Uniwersytetu George’a Washingtona i Olivia Mitchell z Uniwersytetu Pennsylvanii skonstruowały prosty test badający poziom wiedzy finansowej składający się z trzech pytań:

1. Załóżmy, że masz 100 dolarów na koncie oszczędnościowym. Oprocentowanie konta wynosi 2 procent rocznie. Ile będziesz miał na koncie po pięciu latach, jeśli nie będziesz z niego pobierać pieniędzy:
A. Więcej niż 102 dolary.
B. Dokładnie 102 dolary.
C. Mniej niż 102 dolary.

2. Wyobraź sobie, że na twoim koncie oszczędnościowym oprocentowanie wynosi 1 procent w skali roku. Wskaźnik inflacji wynosi 2 procent rocznie. Po roku przetrzymywania jakiejś sumy na koncie:
A. Będziesz mógł kupić więcej towarów.
B. Będziesz mógł kupić tyle samo.
C. Będziesz mógł kupić mniej.

3. Czy Twoim zdaniem zdanie „kupienie akcji jednej firmy z reguły daje bardziej pewny zysk, niż kupienie jednostki uczestnictwa w funduszu inwestującym w akcje” jest:
A. Prawdziwe.
B. Fałszywe.

Właściwe odpowiedzi znajdziesz na końcu tekstu. Każde z pytań dotyczy innego podstawowego zagadnienia: procentu składanego, inflacji i zmiennej wartości pieniądza w czasie oraz dywersyfikacji. Przyjmuje się, że te problemy to fundamenty finansowej edukacji – bez ich znajomości, trudno jest podejmować racjonalne decyzje dotyczące zarządzania pieniędzmi.

Jeśli odpowiedziałeś poprawnie na wszystkie trzy pytania, to możesz się uważać za przedstawiciela dobrze wyedukowanej finansowo mniejszości. W międzynarodowych porównaniach osób potrafiących wskazać właściwe odpowiedzi było zaskakująco niewiele.

Zdezorientowani Rosjanie, rozważni Niemcy

Najwyższy odsetek finansowych ignorantów badaczki odnotowały w Rosji – 28 proc. badanych podało wyłącznie złe odpowiedzi. Tylko trzech na stu respondentów dobrze poradziło sobie z testem. Tak kiepski wynik można tłumaczyć historią kraju, w którym rynek finansowy praktycznie nie istniał przez kilka dziesięcioleci. W innych państwach objętych badaniami nie było jednak znacznie lepiej.

Co piąty Włoch wskazał wyłącznie niepoprawne odpowiedzi. Podobny problem miało 17 proc. Japończyków i co dziesiąty mieszkaniec Niemiec, Holandii, USA i Szwecji.

Najlepszym poziomem edukacji finansowej pochwalić mogą się Niemcy, gdzie poprawnie na wszystkie pytania odpowiedziało 57 proc. respondentów. W Holandii bezbłędnie odpowiedziało 46 proc. badanych, a w Stanach Zjednoczonych 35 proc.

Pewność siebie rośnie z wiekiem

Badaczki przyjrzały się problemowi niedostatku edukacji finansowej także w kontekście płci, wieku i statusu ekonomicznego. Finansowa ignorancja dotyka przede wszystkim mniej zamożnych, osób w starszym wieku i kobiet. We wszystkich badanych krajach mężczyźni lepiej radzili sobie z testem, ale kobiety dokładniej szacowały poziom swojej wiedzy, nie przeceniając jej tak, jak mężczyźni.

Luka pomiędzy wiedzą dotyczącą finansów a samooceną własnych umiejętności rośnie wraz z wiekiem, co zdaniem badaczek oznacza, że celem programów edukacji finansowej powinni być - obok kobiet - także seniorzy.

Poprawne odpowiedzi w teście: 1 – A, 2 – C, 3 – B.
Więcej na temat badania i wniosków: A. Lusardi, O. Mitchell, „The Economic Importance of Financial Education. Theory and Evidence”, Journal of Economic Literature 51 (1/2014). Wersja robocza (PDF).

Michał Kisiel, analityk Bankier.pl

m.kisiel@bankier.pl

Źródło: