Weksle potrafią być niebezpiecznym narzędziem, dlatego należy je wystawiać z dużą ostrożnością. To samo dotyczy poręczeń wekslowych. Osoby, które muszą poręczyć weksel chciałyby jak najbardziej ograniczyć zakres swojej odpowiedzialności. Nie mają jednak zbyt dużego pola manewru. Zastrzeżenie, według którego poręczenie wekslowe jest ograniczone terminem końcowym, jest bezskuteczne. Można co najwyżej ograniczyć odpowiedzialność poręczyciela wekslowego do części sumy wekslowej.
Trzy osoby poręczyły weksel zabezpieczający spłatę kredytu. Ich poręczenie wekslowe zostało opatrzone klauzulą "poręczam do 12 miesięcy". Bank wykorzystał ten weksel przeciw poręczycielom i oddał sprawę o zapłatę kwoty wskazanej na wekslu do sądu. Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał przeciw poręczycielom nakaz zapłaty opiewający na wskazaną na wekslu kwotę, odsetki ustawowe i koszty procesu. Poręczyciele zaskarżyli nakaz zapłaty twierdząc, że ich poręczenie, jako ograniczone terminem, było nieważne. Sąd Okręgowy tej argumentacji nie podzielił i nakaz zapłaty utrzymał w mocy. Poręczyciele złożyli apelację. Sąd Apelacyjny nabrał wątpliwości, jaki skutek wywołuje zastrzeżenie o ograniczeniu czasowym poręczenia. Zadał pytanie Sądowi Najwyższemu, czy następstwem czasowego ograniczenia poręczenia wekslowego jest nieważność poręczenia, czy też poręczenie jest ważne, a zapis mówiący o jego czasowym ograniczeniu nie wywołuje żadnych skutków.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt III CZP 107/05 uznał, że zastrzeżenie, iż poręczenie wekslowe jest ograniczone terminem końcowym, jest bezskuteczne; nie powoduje ono nieważności tego poręczenia. Dopuszczenie ograniczenia poręczenia wekslowego terminem końcowym czyniłoby z niego zabezpieczenie często iluzoryczne. Z chwilą nadejścia oznaczonego terminu zobowiązanie poręczyciela wygasałoby. Poręczyciel mając w perspektywie wygaśnięcie zobowiązania nie miałby żadnego interesu w jego dobrowolnym wykonaniu. Przeciwnie, byłby zainteresowany w przedłużaniu postępowania sądowego i egzekucyjnego. W razie umieszczenia w treści poręczenia wekslowego zastrzeżenia, że jest ono ograniczone terminem nie można jednak uznać, że całe poręczenie jest nieważne. Nieważne jest tylko zastrzeżenie mówiące o ograniczeniu poręczenia wekslowego terminem.
Poręczenie wekslowe jest znacznie bardziej rygorystyczne niż zwykłe poręczenie. Jedynym dopuszczalnym sposobem ograniczenia poręczenia wekslowego jest jego zawężenie jedynie do części sumy wekslowej. Tylko na tyle pozwala art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe (Dz. U. nr 37, poz. 282 ze zm.).
Przy poręczeniu zwykłym (nie na wekslu) zakres odpowiedzialności poręczyciela można ograniczać także na inne sposoby. Można np. wprowadzić wymóg, żeby wierzyciel najpierw spróbował przeprowadzić egzekucję z majątku dłużnika, a dopiero gdy ta okaże się bezskuteczna - z majątku poręczyciela. Można też w poręczeniu zwykłym ograniczyć je czasowo.
Do udzielenia poręczenia wekslowego wystarczy sam podpis poręczyciela na przedniej stronie weksla. Jeśli poręczenie jest udzielane na odwrotnej stronie weksla, to oprócz podpisu poręczyciela powinno zawierać słowo "poręczam" lub równoznaczne.
Gazeta Podatkowa Nr 242 z dnia 2006-05-04
