Marka Belki portret własny

Autobiografia Marka Belki była pozycją usilnie wyczekiwaną w światku dziennikarsko-ekonomicznym. Książka nie zawiodła pod względem stylistycznym, ale nie jest to przełomowa pozycja ujawniająca mechanizmy rządzące wielką polityką.

Profesor Marek Belka jest człowiekiem o biografii na tyle bogatej, aby uzasadnić potrzebę napisania autobiografii. W końcu nie każdy zjeździł pół świata jako minister finansów, premier, dyrektor Międzynarodowego Funduszu Walutowego, sekretarz wykonawczy ONZ i prezes Narodowego Banku Polskiego.

(fot. Piotr Waniorek / FORUM)

Selfie napisana jest barwnie i ze swadą, choć autor sam dostrzega, że raczej nie zasłuży tą pozycją na literacką nagrodę Nobla. Autoironiczna narracja i specyficzne poczucie humoru Marka Belki sprawiają, że Selfie czyta się szybko i lekko, choć nie zawsze przyjemnie. Przynajmniej dla człowieka o poglądach sceptycznych wobec sprawności państwa i sensu jego udziału w gospodarce. Przyznam, że niektóre fragmenty (np. o inwestorach giełdowych czy o podatkach) wzbudziły moją szczerą i nieskrywaną irytację.

Łódź – Warszawa – Bagdad

Ale cóż poradzić – takie są zasady gatunku i nie można odmówić autorowi prawa do subiektywizmu. Książka Marka Belki nie jest kroniką 25 lat przemian gospodarczych w Polsce – o nich autor wspomina dopiero w podsumowaniu. Jak sam przyznaje, gdy Balcerowicz i Lewandowski reformowali polską gospodarkę, on był skromnym pracownikiem naukowym Uniwersytetu Łódzkiego.

Konkurs "Selfie"

Redakcja Bankier.pl ma do rozdania cztery książki pt. „Marek Belka Selfie”. Osoby chcące otrzymać książki zapraszamy do naszego konkursu.

Aby wziąć udział, prosimy o przesłanie na adres konkurs@bankier.pl opisu, w którym autor przedstawi w ciekawy sposób, z jakimi wydarzeniami, osobami, rzeczami itd. kojarzy postać Marka Belki.

Opisy należy przesyłać do 11 lipca 2016 r. do godziny 8:00. Nagrodzone zostaną najbardziej kreatywne i ciekawe odpowiedzi.

Przeczytaj regulamin ogólny konkursu.


Profesor Belka na szerokie wody krajowej i międzynarodowej polityki wypłynął dopiero w roku 1995, gdy – jeśli wierzyć jego słowom - nieco przypadkowo został doradcą ekonomicznym prezydenta Kwaśniewskiego. Potem już poszło gładko: dwukrotny minister finansów i premier RP z jego rekomendacji oraz przerzut na niebezpieczny odcinek iracki – także z rekomendacji byłego prezydenta.

To właśnie rozdział o Iraku jest w mojej ocenie najciekawszym fragmentem „Selfie”. Marek Belka barwnie opisuje swoje przygody w Bagdadzie i bezwstydnie wytyka Amerykanom błędy, w wyniku których ostatecznie ponieśli porażkę. To bardzo pouczająca lektura zwłaszcza dla tych, którzy pamiętają wydarzenia z lat 2003-05.

Okazuje się, że przekaz płynący do nas z mediów był kompletnie oderwany od tego, co naprawdę działo się w okupowanym przez US Army Iraku. Gdyby kolejny gospodarz Białego Domu postanowił najechać i zająć jakiś kraj, to funkcję gubernatora może w ciemno powierzyć profesorowi Belce.

Szara eminencja MFW

Za to rozczarowaniem (przynajmniej dla mnie) był rozdział poświęcony pracy w MFW podczas najostrzejszej fazy kryzysu finansowego w latach 2008-10, gdy Fundusz „ratował” kraje środkowoeuropejskie. Niestety, albo rola Marka Belki była w tym procesie bardzo ograniczona (choć jako dyrektorowi na Europę formalnie wszystko podlegało właśnie jemu), albo tajemnice waszyngtońskiej organizacji trzeba zabrać ze sobą do grobu.

Tak czy inaczej autor nie mówi nam zbyt wiele ponad to, co mogliśmy wówczas przeczytać w gazetach. A szkoda, bo kulisy negocjacji misji MFW z władzami „ratowanych” krajów musiały być arcyciekawe i obfitować w niejedną wartą spisania anegdotę.

Alfabet Marka Belki. Kasyno, ośmiorniczki, konserwatyzm, Jennifer Lopez i słynny podatek

Alfabet Marka Belki. Kasyno, ośmiorniczki, konserwatyzm, Jennifer Lopez i słynny podatek

Ekonomiczny konserwatysta z przeszłością w PZPR i SLD, bohater afery taśmowej, autor kontrowersyjnego podatku i niezliczonych bon motów, z tym o Jennifer Lopez na czele, a także podróżnik, kolekcjoner i rodowity łodzianin z dystansem do życia. Marek Belka, jakiego znacie i nie znacie.

Znacznie więcej profesor Belka pisze o swojej pracy w Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, gdzie z racji swojej funkcji zapoznał się z problemami gospodarczymi krajów zupełnie dla nas egzotycznej Azji Środkowej, ale też Gruzji czy Ukrainy. Czyli tam, gdzie kilka lat później mocarstwowe interesy rosyjskie zbrojnie starły się z imperialnymi zakusami Stanów Zjednoczonych.

Obieżyświat w służbie publicznej

Selfie” to także w znacznej mierze książka podróżnicza. Marek Belka barwnie opisuje dziesiątki zakątków świata, w które rzuciła go zarówno „misja publiczna” (to częściej), jak i prywatne zamiłowanie do egzotycznych wojaży. Anegdoty kulinarno-kulturowe to mocna strona książki, ukazująca nierzadko zabawne strony wielkiej polityki.

Śmiesznie nie było tylko na lotnisku w chińskim Kunmingu, gdy podczas manewru kołowania zapalił się jeden z silników Tu-154M. Jak się okazuje, być może zamiast katastrofy w Smoleńsku mogliśmy mieć tragedię w znacznie odleglejszym zakątku świata. W ten oto sposób człowiek przez pół życia pracujący na rzecz państwa sam mógł paść ofiarą jego bylejakości i nieudolności.

Całe życie na koszt podatnika

Przy niewątpliwych licznych talentach i bogatym CV profesora Belki zaskakuje (albo i nie) jedna prawidłowość: niemal cała kariera zawodowa była ograniczona do sektora państwowego. Uniwersytet Łódzki, Kancelaria Prezydenta, Urząd Premiera Rady Ministrów, Albania, Irak, ONZ, MFW po Narodowy Bank Polski – miejsca pracy marka Belki łączy jedna cecha – w ten czy inny sposób wszystkie były opłacane z pieniędzy podatników.

Jedyne doświadczenie w sektorze prywatnym Marek Belka zdobył w Wiedniu, gdzie na praktyce studenckiej pracował w fabryce wind. Był to zakład specyficzny - kontrolowany przez związki zawodowe, których głównym zadaniem było spowalnianie (lub wręcz: sabotowanie) pracy. Tak, aby zarząd i właściciele nie połapali się, że zatrudniają za dużo ludzi i płacą im zbyt duże pieniądze.

Może to właśnie owa specyficzna biografia tłumaczy nieskrywaną niechęć, a momentami wręcz pogardę, jaką były premier i były szef NBP darzy sektor prywatny. Ale w końcu jak ktoś, kto nigdy nie musiał się obawiać o to, czy pensja spłynie na konto albo czy kontrahent zapłaci za towar, może zrozumieć lęki i obawy „prywaciarzy”. Tak samo, jak nie potrafi się wczuć w emocje inwestorów, których jedna decyzja mniej lub bardziej kompetentnego urzędnika może pozbawić dorobku życia.

„Przedsiębiorczość lamentująca”

Z tej perspektywy równie irytujące są opinie pana profesora, jakobyśmy mieli w Polsce bardzo niskie podatki. Albo że wysokie obciążenia podatkowe są cechą charakterystyczną dla krajów wysoko rozwiniętych i „cywilizowanych”. Stąd też łatwiej zrozumieć, dlaczego twórca „podatku Belki” (czyli podatku od tzw. zysków kapitałowych) z takim lekceważeniem odnosi się do inwestorów giełdowych (zresztą samą GPW określił kiedyś mianem „kasyna”), portretując ich jako „osobników nerwowych z natury rzeczy, z reguły przegrywających, więc sfrustrowanych”.

Marek Belka określa właścicieli polskich firm jako „przedsiębiorczość lamentującą”. „Rodzinny biznes nieustannie narzeka, ale – nawet jeśli ma ku temu powody – narzeka nie na to, na co powinien” – stwierdza były minister finansów, dziwiąc się, że Polacy nie chcą radośnie płacić podatków pochłaniających (średnio rzecz licząc) ok. 40% produktu krajowego brutto*. „Nie narzekajmy na fiskalizm, bo łatwo w ten sposób narazić się na śmieszność” – pisze profesor Belka.

Książkę "Marka Belki Selfie" możesz kupić w Księgarni Bankier.pl.

Krzysztof Kolany

 *nie wiem, skąd w „Selfie” pojawiają się dane o 32% PKB w przypadku Polski. Z bazy danych Eurostatu wynika, że w 2015 roku dochody państwa stanowiły 38,9% PKB – tyle rząd odebrał obywatelom, co raczej trudno uznać za niski wynik

** moje wątpliwości budzi jeszcze kilka faktów przywołanych przez pana profesora – w tym stwierdzenie, że przez 25 lat III RP udało się wypracować nadwyżkę budżetową. Nie znalazłem danych potwierdzających takie zjawisko.

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
2 0 ~StanRS

Taki Belka pracował przynajmniej przy windach. Niejaki Balcerowicz całe życie pasożytował na koszt polskiego goja (teraz już ukraińskiego).
Ciekawe czy w tej swojej knidze Belka wspomniał o swoich kolesiach, z którymi jadał ośmiorniczki u Sowy. To jest przecież autobiografia. Teraz pewnie nagroda w Wybiórczej dla swojego towarzysza zapewniona.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 3 ~gfj

Komunistyczna swinia, ktora jest typowym przykladem na to jak obalono w Polsce komune. Solidaruchy zasuwaja za 1500 zl, a komuchy sa milionerami i udzialaja porad.

! Odpowiedz
0 4 ~Daffa

Cale zycie na garnuszku innych. Uwielbiam gosci, ktorzy mowia o biznesie nigdy go samemu nie probujac.

! Odpowiedz
0 1 ~Daffa

Ps. Pan Kowalczyk w obecnym rzadzie - ten od nowych pomyslow w sprawie podatkow to samo, nigdy sam zlotowki nie zarobil.

! Odpowiedz
0 0 ~za_darmo

to może bym i wziął, ale płącić ok. 33 zł to lekka przesada

! Odpowiedz
4 7 ~Hegi

Typowy przefarbowany komuch nienawidzacy w glebi duszy kapitalizmu, podplacany przez moskwe torpeduje od dziesiecioleci Ojczyzne. Na szafot!

! Odpowiedz
2 3 ~tomaszjk

Dokładnie, takie dłubanie w nosie i pierdzenie w stołek to są jego atrybuty, zemsta jaką zafundował inwestorom w postaci podatku "Belki" potwierdza powyższy artykuł i świetne podsumowanie, komentarz Hegi. A tak na marginesie znał sytuację Gruzji i Ukrainy, ciekawe czy przypadkiem nie doradzał Putinowi. Ten PZP-rowiec do wszystkiego jest zdolny, komuch number one.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 10 ~Polak

Mam nadzieję ze tego komu..a już na polskiej scenie ekonomicznej i politycznej już nie zobaczymy.
Całe zycie żerował na pracy innych krojąc podatkami a ten biedny naród płakał i płacił a ten baran
dzisiaj się śmieje tym ludziom w oczy. Wiecie jaką będzie miał emeryture za wasze pieniądze. ???
Mam nadzieje że już go nie zobaczę.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
3 0 ~GDZIE_OBIEKTYWIZM

dlaczego nie ma nic o najnowszej książce Prezesa Jarosława Kaczyńskiego

! Odpowiedz
2 0 ~WTF

czy nie można napisać czegoś prosto zamiast kombinować. poniżej oficjalna informacja o książce"

Kto zdecyduje się wziąć do ręki tę książkę, nie popełni błędu. Przeciwnie – będzie wielce z tej decyzji rad, skończywszy jej czytanie.

Motywem przewodnim "Selfie" jest biografia Marka Belki, bogata, niekonwencjonalna, a równocześnie konsekwentna, osnuta wokół dwóch pasji profesora – nauki i polityki. W kolejnych rozdziałach książki znajduje się relacja jej bohatera niesłychanie osobista i nadzwyczaj skromna. Autor nie portretuje tylko siebie, ale też wiele osób, które spotkał na swojej rodzinnej, naukowej i politycznej drodze. Jak sam wyznaje, jego pasją jest "kolekcjonowanie ludzi" – znanych i nieznanych, zawsze jednak nietuzinkowych. Jednym i drugim poświęca wiele uwagi oraz ciepłego zainteresowania. Jako narrator własnego losu zachowuje konsekwentnie postawę autoironiczną, zdystansowanego wobec siebie obserwatora, z szacunkiem, a często i z humorem, choć zawsze dyskretnie, kreślącego sylwetki swoich przyjaciół i współpracowników. A byli wśród nich zarówno najwyższej rangi światowi politycy i finansiści, jak i oficerowie ochrony w Iraku. Wiele w tej książce trafnych spostrzeżeń, dotyczących tak nauk ekonomicznych, polityki, jak i najbardziej osobistych relacji rodzinnych. A spaja je mądra, pogodna akceptacja życia, w tym przypadku – co nie bez znaczenia dla satysfakcji lekturowych – życia niezwykle ciekawego, toczącego się na wielu kontynentach i w okolicznościach nie każdemu dostępnych.

Marek Belka, o czym wiedzą wszyscy, którzy słyszeli jego wystąpienia, jest utalentowanym, pełnym temperamentu mówcą. Jest także, o czym przekonuje lektura jego "Selfie", autorem uzdolnionym, obdarzonym językowym wyczuciem i stylistyczną inwencją.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne
MARKA 9,09% 0,60
2019-08-16 11:00:00

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr 2,9% VII 2019
PKB rdr 4,4% II kw. 2019
Stopa bezrobocia 5,2% VII 2019
Przeciętne wynagrodzenie 5 182,43 zł VII 2019
Produkcja przemysłowa rdr -2,7% VI 2019

Znajdź profil