SMART > Poradniki > Porady w finansach > Zdolność kredytowa – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć, zanim postarasz się o kredyt

Zdolność kredytowa – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć, zanim postarasz się o kredyt

Planujesz zaciągnąć kredyt w banku? Będziesz potrzebował odpowiedniej zdolności kredytowej. Czym ona jest i jak się ją oblicza? Zapraszam do zapoznania się z poniższym artykułem!

Zdolność kredytowa – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć, zanim postarasz się o kredyt
Spis treści
więcej Ikona strzałki

Zdolność kredytowa to dzisiaj jedno z częściej wymawianych zwrotów, szczególnie w kontekście kredytów hipotecznych. Kiepska koniunktura gospodarcza i rosnące stopy procentowe sprawiły, że Polacy mogą liczyć na wsparcie banków w realizacji marzeń i planów niższe o ponad połowę niż za czasów przed pandemią koronawirusa.

Temat zdolności kredytowej powraca jak bumerang za każdym razem, kiedy na rynku finansowym dzieją się mniejsze lub większe rewolucje. Tylko w przeciągu dwóch ostatnich lat kilkakrotnie sprawił, że osobom planującym wzięcie kredytu serce zaczęło bić nieco szybciej.

Był bardzo gorący w maju 2022 roku, kiedy na rynek wchodził Program Mieszkanie Bez Wkładu Własnego. Następnie znowu zyskał na popularności, kiedy rząd postanowił nakazać bankom bardziej restrykcyjnie podchodzić do liczenia możliwości regulowania zobowiązań przez swoich potencjalnych klientów. Kolejno w marcu bieżącego roku rząd zmienił zdanie i obniżył bufory zdolnościowe, a dodatkowo przyklepał Program Pierwsze Mieszkanie, którego głównym bohaterem jest Bezpieczny Kredyt 2%. I znów banki, pośrednicy kredytowi i osoby marzące o własnych czterech ścianach dostali zdolnościowej gorączki.

Dzisiaj nie ma dnia, kiedy mój telefon by nie zadzwonił, a w słuchawce nie padłoby pytanie o zdolność kredytową. Przeczytaj mój artykuł i dowiedz się wszystkiego, co warto wiedzieć na temat zdolności kredytowej, a następnie skorzystaj z naszego kalkulatora i sprawdź, na jak duże marzenia możesz sobie dzisiaj pozwolić!

Czym jest zdolność kredytowa?

Zdolność kredytowa to wskaźnik określający wysokość zobowiązania możliwego do spłaty przez osobę wnioskująca o kredyt. Każda z instytucji posiada własne algorytmy służące określeniu prawdopodobieństwa, z jakim przyszły potencjalny kredytobiorca będzie w stanie wywiązać się z zaciągniętego zobowiązania.

Poszczególne banki różnie liczą wskaźnik zdolności: przypisują odmienne wagi dla różnych źródeł dochodów, przyjmują inne koszty życia, uwzględniają różnorodne parametry dodatkowe. Z tego też względu do każdej sytuacji należy podchodzić indywidualnie i wybierać instytucje, które najlepiej wyliczą Twoją zdolność.

Warto wiedzieć, że nie sposób zaciągnąć zobowiązania w banku bez wyliczania zdolności kredytowej. Ten etap będzie trzeba przejść w każdym przypadku, nawet jeśli jest się stałym klientem instytucji.

Dlaczego banki obliczają zdolność kredytową swoich klientów?

Zdolność kredytowa liczona jest w celu określenia maksymalnej kwoty kredytu, na jaką będzie mógł zdecydować się klient banku oraz wskazania na maksymalny okres kredytowania. Im lepsza będzie Twoja zdolność do regulowania zobowiązań w terminie, tym wyższe kwoty zobowiązań zaproponuje Ci bank.

Niestety nierzadko zdarzają się sytuacje, kiedy klient w ogóle nie posiada zdolności kredytowej w danym banku. Jeśli i Ciebie taka spotkała, nie poddawaj się i spróbuj swoich sił w innym banku. Jeśli nie wiesz, gdzie szukać finansowania, poproś o pomoc doświadczonego doradcę kredytowego.

Przeczytaj również: Kredyt bez zgody współmałżonka – czy to w ogóle możliwe?

W jaki sposób banki przeprowadzają ocenę zdolności kredytowej?

Badanie zdolności kredytowej to skomplikowany proces, który w poszczególnych instytucjach przebiega w nieco inny sposób. Za każdym razem jednak bank przeprowadza:

  • analizę ilościową;

  • analizę jakościową.

Zdolność kredytowa będzie obliczana inaczej w zależności od rodzaju kredytu, o jaki ubiega się klient. Jeśli chodzi o długookresowy i wysoki kredyt hipoteczny, to banki muszą bardzo dokładnie i restrykcyjnie oszacować możliwość czasowego regulowania rat nie tylko w chwili obecnej, ale również w odległej przyszłości. Zdecydowanie lżej podchodzi się do niewielkich kart kredytowych, limitów w koncie, czy kredytów ratalnych udzielanych na konkretny sprzęt RTV, AGD czy pojazdy.

(fot. Justyna Redzik / Opracowanie własne)

Analiza ilościowa

Analiza ilościowa odnosi się bezpośrednio do sytuacji finansowej potencjalnego kredytobiorcy. Na tym etapie brane są pod uwagę:

  • źródło dochodów banki cenią sobie stabilne zatrudnienie u godnych zaufania pracodawców; najbardziej pożądane są umowy o pracę zawarte na czas nieokreślony u dużych, rozpoznawalnych w branży i w terminie regulujących swoje zobowiązania pracodawców oraz dobrze prosperujące działalności gospodarcze rozliczane na podstawie księgi przychodów i rozchodów; nieco mniej przychylnym okiem instytucje bankowe spoglądają na umowy cywilnoprawne, ryczałt i daniny państwowe; nie należy zapominać, że istnieje długa lista dochodów, które zupełnie nie są brane pod uwagę przy wyliczaniu zdolności kredytowej;

  • staż pracy – banki uznają, że miejsce pracy jest stabilne, jeśli potencjalny kredytobiorca zajmuje je od określonej ilości czasu; najczęściej spotykanym minimalnym stażem prowadzenia działalności gospodarczej jest 12 miesięcy; minimalny czas pracy na umowę o pracę to 3 miesiące, a na umowę cywilnoprawną – 6 miesięcy; ściśle określone są również akceptowane warunki co do czasu, jaki pozostał do zakończenia umowy;

  • wysokość uzyskiwanych dochodówco do zasady im wyższe zarobki, tym wyższa zdolność kredytowa, a co za tym idzie – wyższa szansa na uzyskanie zgody na udzielenie finansowania; warto mieć świadomość, że nie wszystkie dochody przyjmowane są przez bank w pełnej wysokości; czasami stosowane są odpowiednie współczynniki do ich zmniejszenia; tak dzieje się na przykład w przypadku działalności gospodarczej rozliczanej ryczałtem;

  • miesięczne koszty utrzymanie gospodarstwa domowego – ważna jest ilość osób pozostających na utrzymaniu wnioskodawców, ale również wysokość comiesięcznych stałych opłat wynikających z: czynszów, opłat eksploatacyjnych, abonamentów; każda instytucja posiada z góry określoną kwotę, która stanowi koszt utrzymania jednej osoby w gospodarstwie domowym; kwota ta przemnożona przez ilość domowników obciąży w pierwszej kolejności dochody w gospodarstwie podczas liczenia zdolności kredytowej;

  • wysokość spłacanych rat kredytów własnych i poręczonych, limitów na kartach kredytowych oraz limitów w ROR – im niższe zadłużenie, tym wyższa szansa na otrzymanie finansowania; ważne jest również, aby obecne i przeszłe zobowiązania były regulowane w terminie.

Celem przeprowadzenia analizy ilościowej jest wyliczenie pozostałych do dyspozycji potencjalnych kredytobiorców dochodów rozporządzalnych. Pewna część tych dochodów będzie mogła zostać wykorzystana do spłaty przyszłych zobowiązań. Jaka część? Każdy bank ustala ją indywidualnie, a wskaźnik ten nie jest podawany do wiadomości publicznej. 

Analiza jakościowa

Analiza jakościowa odnosi się głównie do danych demograficznych, które zdaniem banku mogą mieć istotny wpływ na przyszłą zdolność kredytobiorcy do terminowego regulowania zobowiązań. W momencie przeprowadzania analizy jakościowej mogą zostać wzięte pod uwagę czynniki takie, jak:

  • wiek – banki potrzebują tego parametru, aby określić maksymalny możliwy do zaproponowania okres kredytowania;

  • płeć – to ważny parametr z uwagi rozpatrywania wysokości wieku emerytalnego;

  • stan cywilny – parametr, który służy głównie do określenia, czy nie występuje małżonek mający obowiązek wyrazić zgodę na obciążenia finansów gospodarstwa domowego dodatkowym zobowiązaniem;

  • ilość osób pozostających na utrzymaniu kredytobiorcy;

  • wykształcenie;

  • staż pracy;

  • wykonywany zawód i zajmowane stanowisko pracy – istnieje lista zawodów traktowanych przez banki w sposób preferencyjny; czasami są to zawody zaufania publicznego, czasami wolne zawody, niekiedy pracownicy banków mogą liczyć na lepsze warunki kredytowania, inaczej traktowani są również nauczyciele i wykładowcy akademiccy, których obowiązuje 10-miesięczny system pracy w ciągu roku;

  • historia kredytowa – tutaj analizowany jest przede wszystkim raport BIK, ale również dane znajdujące się w innych ogólnodostępnych i wewnątrz bankowych bazach kredytowych; wygląd historii kredytowej nie wpływa na wysokość przyznanego zobowiązania, ale na fakt, czy bank w ogóle może wydać danemu klientowi pozytywną decyzję kredytową; najczęściej zupełnie nieakceptowane są opóźnienia w regulowaniu zobowiązań przekraczające 30 dni.

Kalkulator zdolności kredytowej, czyli jak obliczyć przybliżoną zdolność kredytową na własne potrzeby

Starasz się o kredyt gotówkowy lub kredyt hipoteczny i zastanawiasz się, jak szybko wyliczyć zdolność kredytową na własne potrzeby? Możesz skorzystać z ogólnodostępnych kalkulatorów. Jeden z nich znajduje się na naszej stronie.

Udostępniane powszechnie kalkulatory pozwalają na przybliżone obliczenie zdolności kredytowej. Musisz jednak pamiętać, że wyniki, jakie pokazują, mogą się w znacznym stopniu różnić od tych, jakie ostatecznie zostaną wyliczone przez analityków bankowych.

Aby możliwie najdokładniej obliczyć swoją zdolność kredytową, warto skorzystać z pomocy ekspertów kredytowych będących niezależnymi przedstawicielami wielu banków lub poprosić o pomoc doradców kredytowych zatrudnianych przez konkretne instytucje finansowe. Ci dysponują odrębnymi i bardzo dokładnymi kalkulatorami zdolności kredytowej dla kredytów gotówkowych i kredytów hipotecznych.

Przypominam, że każdy z banków nieco inaczej podchodzi do liczenia zdolności kredytowej, dlatego, jeśli chciałbyś znać pełne spektrum własnych możliwości, powinieneś obliczyć zdolność kredytową dla każdej instytucji z osobna. 

Zbyt niska zdolność kredytowa? Sprawdź, co możesz zrobić, żeby ją poprawić!

Dokonałeś niezbędnych obliczeń i okazało się, że Twoja zdolność kredytowa nie jest wystarczającą, aby zaciągnąć zobowiązanie w interesującej Cię wysokości? Możesz odpuścić realizację planów, ale również spróbować poprawić swoją zdolność kredytową.

Istnieje szereg sposobów, które mogą pomóc Ci w poprawie oceny zdolności kredytowej. Wśród tych najpopularniejszych znajdują się:

  • zwiększenie miesięcznych dochodów poprzez podjęcie dodatkowej pracy, poproszenie pracodawcy o podwyżkę, zmianę warunków zatrudnienia, zawnioskowanie o kredyt w momencie roku, kiedy przyznawane są premie i nagrody;

  • spłacenie posiadanych zobowiązań – zmniejszenie miesięcznych obciążeń z pewnością poprawi Twoją zdolność kredytową; jeśli nie jesteś w stanie spłacić w całości posiadanych kredytów, a chcesz poprawić zdolność kredytową, pomyśl o konsolidacji zobowiązań;

  • rezygnacja z kart kredytowych i limitów w kontach – ludzie często posiadają niewykorzystywane karty kredytowe i limity w kontach; niejednokrotnie zdarza się, że posiadają otwarte takie produkty, ale o tym zapomnieli; tymczasem limity na kartach kredytowych i w kontach osobistych, nawet jeśli są niewykorzystane, w pełnej kwocie obciążają zdolność kredytową;

  • zawnioskowanie o kredyt z drugą osobą jeśli samodzielnie nie udało Ci się poprawić swojej zdolności kredytowej, możesz poprosić kogoś o przystąpienie do zobowiązania razem z Tobą; ważne jest, aby zdolność kredytowa tej osoby była na tyle wysoka, żeby podwyższyła Wasz wspólny parametr;

  • samodzielne wnioskowanie o kredyt – czasami zdarza się, że nasz współkredytobiorca osiąga dochody, które nie są akceptowane przez bank lub zupełnie nie pracuje i przez to zalicza się do osób w gospodarstwie domowym, które znajdują się na naszym utrzymaniu; w takiej sytuacji warto wnioskować o kredyt samodzielnie; wówczas obliczenie zdolności kredytowej wyjdzie znacznie korzystniej.

Czego zdecydowanie nie polecam robić, żeby poprawić zdolność kredytową?

W bankowości pracuję już od kilku lat. W tym czasie pomogłam przeprocesować setki wniosków kredytowych. Niektórzy wnioskodawcy, szczególnie ci ubiegający się o kredyt hipoteczny uciekali się do nieuczciwych, a często nawet nielegalnych praktyk w celu poprawy ich oceny zdolności kredytowej. Takich rzeczy się nie robi. Są one nielegalne i bardzo łatwe do odkrycia.

Poniżej lista rzeczy, jakich zdecydowanie nie warto robić, aby Twoja zdolność kredytowa była wyższa:

  1. Nie ukrywaj dzieci! Bank ma dostęp do wielu dokumentów, a analitycy są wyczuleni na ten trick, dlatego na pewno się zorientują, że dzieci posiadasz.

  2. Nie ukrywaj zobowiązań! Podaj we wniosku zarówno zobowiązania bankowe, jak również prywatne i pozabankowe.

  3. Nie ingeruj graficznie w swoje dokumenty! Poprawianie w programach graficznych swoich dokumentów (usuwanie niewygodnych pozycji) jest po prostu nielegalne, więc niech Ci to nawet do głowy nie przychodzi!

  4. Nie kłam o etapie realizacji inwestycji lub celach kredytu! Zdarzyło mi się, że klienci zrobili zdjęcia domu sąsiada, aby bank zgodził się na wypłatę kolejnej transzy kredytu hipotecznego. Bank takie rzeczy sprawdza. Naprawdę.

  5. Nie kłam, że posiadasz większy wkład własny, niż jest w rzeczywistości! Pamiętaj, że kredytowanie wkładu własnego kredytem gotówkowym jest niezgodne z zapisami umowy i obowiązującym prawem.

Zdolność kredytowa - wiedza w pigułce

  1. Zdolność kredytowa to parametr pokazujący możliwość terminowej spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami  przez potencjalnych kredytobiorców.

  2. Zdolność kredytowa w każdej instytucji liczona jest nieco inaczej.

  3. Zastanawiasz się, od czego zależy zdolność kredytowa? Najważniejsze są: źródło i wysokość dochodów, posiadane zobowiązania finansowe i ilość osób na utrzymaniu.

  4. Kredyt hipoteczny to zobowiązanie, gdzie zdolność liczona jest najbardziej restrykcyjnie. Zdecydowanie łatwiej uzyskać zgodę na otworzenie karty kredytowej, limitu w koncie czy kredytu ratalnego.

  5. Do samodzielnego obliczania zdolności kredytowej mogą posłużyć darmowe i ogólnodostępne kalkulatory. Jeden z nich znajduje się na naszej stronie. Warto z niego skorzystać przed złożeniem wniosku kredytowego.

  6.  Instytucje finansowe przystępują do obliczania zdolności kredytowej każdorazowo, kiedy starasz się o jakiś produkt kredytowy.

  7. Aby ocenić możliwość terminowej spłaty kredytu, banki oceniają również historię kredytową.

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Zdolność kredytowa

Poradniki