Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

IKZE: na czym polega indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego?

IKZE: na czym polega indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego?
Spis treści

Odpowiedzialne życie finansowe zakłada regularne odkładanie środków na własną emeryturę. Dane ZUS pokazują jasno, że bez korzystania z takich narzędzi jak IKZE, możemy mieć duże problemy z utrzymaniem się po zakończeniu kariery zawodowej.

Szczególnie, że takie narzędzie pozwoli nam zachować dyscyplinę potrzebną do wieloletniego oszczędzania na własną emeryturę.

Eksperci od wielu lat podkreślają potrzebę oszczędzania na własną emeryturę. Niestety znajduje to również potwierdzenie w liczbach. Według analiz przeprowadzanych przez ZUS stopa zastąpienia, a więc stosunek pierwszej emerytury do ostatniego wypłaconego wynagrodzenia za pracę, obecnie wynosi 53,8%.

Będzie jednak systematycznie spadać, aż w 2080 roku wyniesie zaledwie 23,1%. Wpływ na to ma wiele czynników, jednym z nich jest natomiast demografia i rosnąca długość życia. Potrzeba odkładania funduszy na własną emeryturę jest więc oczywistym elementem kształtowania odpowiedzialnego życia finansowego. W tym celu możemy skorzystać z kilku narzędzi. Jednym z nich jest IKZE, czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego.

(fot. Dawid Lasocinski / FORUM)

Jak będzie wyglądać nasza emerytura?

Już osoby wchodzące na rynek pracy powinny zastanowić się nad tym, jak będzie wyglądać ich finansowe życie po zakończeniu kariery zawodowej. Niestety wiele wskazuje na to, że świadczenia wypłacane przez ZUS, choć stanowią istotną część naszych pensji, nie zapewnią nam godnego życia, a w wielu przypadkach uniemożliwią nawet regulowanie bieżących zobowiązań. Już w tej chwili rosnące ceny energii powodują, że rachunki za utrzymanie mieszkania zaczynają przekraczać wysokość otrzymywanych świadczeń emerytalnych.

Poza tym warto pamiętać, że obecnie płacone składki na ZUS są wydawane na utrzymanie obecnych emerytów. I nie mają one de facto dużego związku z wysokością zgromadzonych środków i później wypłacaną emeryturą.

Z pomocą przyszłym seniorom przychodzą specjalne programy, ułatwiające efektywne mnożenie posiadanego kapitału. Obok PPK i IKE jednym z nich jest IKZE. Ostatecznie warto pomyśleć również o innych narzędziach, takich jak odwrócona hipoteka, która jest w stanie „odmrozić” kapitał ulokowany w posiadanych nieruchomościach. Z pewnością najlepszym rozwiązaniem jest jednak skrupulatne oszczędzanie i wytworzenie w sobie nawyku odkładania funduszy, które zasilą konto seniora po przejściu na emeryturę.

IKZE to nie to samo co IKE

Ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych wprowadziła do naszego porządku prawnego alternatywę dla IKE, czyli Indywidualnego Konta Emerytalnego w postaci IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego).

Chociaż oba sposoby oszczędzania łączy przede wszystkim wspólny cel, jakim jest odkładanie środków na emeryturę, bardzo wiele je dzieli. Podstawowa różnica dotyczy przepisów podatkowych oraz samego modelu oszczędzania. Przy tym warto mieć świadomość, że z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego możemy korzystać również równocześnie z IKE czy z PPK. Można więc łączyć te produkty, by osiągać jeszcze większe korzyści.

Podstawowe informacje na temat IKZE

Przed rozpoczęciem korzystania z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego warto poznać podstawowe korzyści, które daje ten model oszczędzania na emeryturę:

  • Bez podatku Belki: zyski z IKZE są zwolnione z podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki.

  • Korzyści w podatku dochodowym: wpłaty na IKZE możesz odliczyć od podatku dochodowego. Wystarczy zadeklarować je w formularzu PIT. Biorąc pod uwagę roczny limit wpłat na IKZE w 2022 roku (7 106,40 zł) ulga w PIT z racji oszczędzania tam za 2022 r. może wynieść od 2273 zł (w przypadku dochodów w objętych 32% stawką PIT), do 853 zł (w przypadku dochodów w objętych 12% stawką PIT).

  • Objęcie zryczałtowanym podatkiem: w przypadku wypłacenia środków z IKZE po przejściu na emeryturę trzeba będzie zapłacić jednak jeszcze zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10%.

  • Możliwość przeznaczenia na wkład własny kredytu: uzbieranie wkładu własnego to spory problem, który często staje na drodze do uzyskania finansowania. Konto zabezpieczenia emerytalnego IKZE może służyć, by środki tam zgromadzone przeznaczyć na taki cel. Co więcej: nie trzeba ich wypłacać, bank „zamrozi” je i odblokuje po spełnieniu warunków.

  • Elastyczność: decydując się na założenie Indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego to my decydujemy, jak często odkładamy środki i w jakiej będą wysokości. Obowiązuje nas jedynie maksymalny roczny limit wpłat.

  • Od 16. roku życia: o swojej przyszłości mogą pomyśleć już osoby, które ukończyły 16 rok życia i osiągają dochody z tytułu umowy o pracę.

  • Bogata oferta: do dyspozycji osób chcących rozpocząć oszczędzanie pozostaje wiele ofert instytucji prowadzących IKZE. Rankingi pomagają w wybraniu najkorzystniejszej z nich.

  • Dziedziczenie: środki zgromadzone w ramach IKZE podlegają dziedziczeniu i w przypadku śmierci oszczędzającego zostaną przekazane wskazanej w umowie osobie lub spadkobiercom.

Jak działa konto IKZE?

Przede wszystkim celem gromadzenia środków na swoim koncie emerytalnym jest ich pomnażanie. To w jaki sposób nasze pieniądze zostaną pomnożone, zależy w znacznym pewnym stopniu od nas. Nie robimy tego bezpośrednio, ale przez wybór firmy, która wg założonych parametrów będzie inwestować nasze oszczędności.

IKZE jest z dobrowolnym funduszem emerytalnym, który dodatkowo pozwala jeszcze osiągnąć pewne korzyści podatkowe. Jest on prowadzony w tej chwili przez fundusze inwestycyjne, banki, zakłady ubezpieczeń na życie, podmioty prowadzące działalność maklerską oraz fundusze emerytalne.

Każda z nich ma różne portfele aktywów, w które inwestuje powierzone środki. Wszystkie starają się w jakiś sposób dywersyfikować ryzyko, zwykle rozkładając proporcje między obligacje skarbowe, a bardziej ryzykowne aktywa.

Czy na IKZE można stracić?

Każda forma inwestowania wiąże się z ryzykiem. Można więc i stracić i zyskać.

Wypłata środków zgromadzonych będzie zależna od trafności inwestycji oraz prowizji pobieranych przez zarządzającą firmę. Warto wobec tego przed podjęciem decyzji zapoznać się ze sprawozdaniami finansowymi spółek, którym powierzamy własne pieniądze.

Jak sprawdzić stan konta IKZE?

Zwykle można to zrobić w panelach on-line, którymi dysponują jednostki prowadzące IKZE. I warto to robić nie tylko przy zakończeniu okresu oszczędzania, ale śledzić te wyniki na bieżąco.

IKZE: limit wpłat 2022

Oszczędzanie w ramach indywidualnych kont zabezpieczenia emerytalnego wiąże się z rocznym limitem wpłat, uzależnionym od wysokości przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia w gospodarce na dany rok. W 2022 roku wynosi ono 6399 zł, wobec czego limit IKZE to 7 106,40 zł.

Tyle także możemy maksymalnie wpłacić na IKZE w ciągu jednego roku. Nie musimy dokonywać wpłaty jednorazowo: możemy dowolnie zarządzać swoimi finansami i np. ustalić kwotę, która co miesiąc będzie zasilać konto.

Limit wpłat IKZE dla samozatrudnionych

Osoby zatrudnione na etacie mogą korzystać z pracowniczych planów kapitałowych, które są bardzo atrakcyjnym modelem oszczędzania, w którym udział bierze nie tylko sam oszczędzający, ale również, zmuszony wtedy przez niego jego pracodawca, a do puli środków dokłada się również, przynajmniej formalnie, państwo.

Z tej możliwości wykluczone są jednak osoby samozatrudnione, a więc przedsiębiorcy, którzy działają na rynku pracy na własny rachunek. Pewną formą rekompensaty, z której mogą korzystać od 2021 roku, jest w ich przypadku zwiększony limit wpłat na IKZE, wynoszący 1,8-krotność przeciętnego wynagrodzenia brutto. W związku z tym limit IKZE dla samozatrudnionych wynosi w 2022 roku  10 659,60 zł.

Wypłata środków z IKZE

Zgodnie z tekstem ustawy środki zgromadzone na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego można wypłacić w dowolnym momencie. Od tego, kiedy to zrobimy, zależeć będzie jednak opodatkowanie, a więc również korzyści, które odniesiemy z oszczędzania w IKZE:

  • Wypłata po ukończeniu 65. roku życia i przynajmniej pięciu latach oszczędzania: to najkorzystniejszy scenariusz. Przewiduje bowiem objęcie wypłaty zryczałtowanym podatkiem dochodowym wynoszącym 10%. Choć wydaje się, że to sporo, w rzeczywistości sporo zyskujemy na corocznej możliwości dokonywania odliczeń od podatku.

  • Wcześniejsza wypłata: jeżeli zdecydujemy się na wypłacenie środków zebranych w IKZE wcześniej, będziemy musieli zapłacić podatek dochodowy zgodnie z przyjętym sposobem opodatkowania.

Warto również mieć świadomość, że w przypadku chęci wcześniejszej wypłaty funduszy z IKZE musimy zrobić to w całości i jednocześnie zlikwidować konto. Zachowujemy jednak, tak jak w przypadku IKE, możliwość transferu środków pomiędzy różnymi instytucjami prowadzącymi rachunki IKZE.

Odliczenia od podatku

W przypadku Indywidualnych Kont Zabezpieczenia emerytalnego z pewnością jedną z największych zalet jest możliwość osiągnięcia wymiernych korzyści podatkowych w postaci odliczenia wpłat od podatku dochodowego. Mogą tego dokonać zarówno osoby rozliczające się według skali podatkowej, jak i korzystające z podatku liniowego czy ryczałtu ewidencjonowanego. Nie ma przy tym znaczenia źródło osiąganych przychodów oraz sposób rozliczenia – każdy z małżonków może wykorzystać swój limit. Aby skorzystać z przysługującej ulgi, należy wpisać kwotę wpłaconą na IKZE w punkcie 7 części B formularza PIT/0.

Inwestując w Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego nie zmienisz totalnie swojej przyszłości. Ale może to stanowić jeden z ważnych elementów twojego zabezpieczenia na starość. Możesz także zostać uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego i dołożyć kolejną cegiełkę. Pod warunkiem dokonywania wpłat. Stale i konsekwentnie.

Wszelkie formy oszczędzania na czy to na indywidualnych kontach emerytalnych, czy IKZE to szansa na godniejsze przeżycie zmierzchu życia. Zresztą Indywidualne Konto Emerytalne to także temat wart zgłębienia.

Poradniki