Turcja wykupuje się ze spowolnienia

W pierwszym kwartale 2017 r. wzrost PKB Turcji wyniósł 5 proc., przebijając wszystkie oczekiwania, które zakładały wzrost na poziomie 4 proc. Gospodarka korzysta na ożywieniu w Unii Europejskiej, słabej lirze, a także ekspansywnej polityce budżetowej rządu. 

Jeszcze pół roku temu turecka gospodarka znajdowała się w trudnej sytuacji. Po nieudanym zamachu stanu z lipca 2016 r. PKB w trzecim kwartale spadło o 1,3 proc. Nie najlepsza była także sytuacja odpowiadającego za około 10 proc. wartości dodanej sektora turystycznego, który ucierpiał z jednej strony przez kryzys w relacjach z Rosją (po strąceniu bombowca nad Syrią), a z drugiej po nasileniu ataków terrorystów w Anatolii.

Dynamika PKB Turcji rdr, dane kwartalne.
Dynamika PKB Turcji rdr, dane kwartalne. (Trading Economics)

Kryzysowa stymulacja

Wówczas rząd zadecydował o wyjściu z trudnej sytuacji gospodarczej przez działania fiskalne. Na 2017 r. zaplanowano budżet z deficytem wynoszącym 46,9 mld lir. Dla porównania w 2016 r. deficyt ten wyniósł 29,3 mld lir. Nie jest to jednak nadal wartość, która w istotny sposób zagrażałaby stabilności finansowej państwa. Dzięki stosunkowo rozsądnej polityce budżetowej w poprzednich latach, w trudnych czasach jest miejsce na zwiększanie wydatków. Obecny deficyt odpowiada wartości 1,7 proc. PKB w porównaniu do około 1 proc. rok temu.

Wpływ rządowej stymulacji widać także w wynikach za pierwszy kwartał. Deficyt w pierwszym kwartale wyniósł 14,9 mld lir, podczas gdy w tym samym okresie rok wcześniej budżet był w równowadze. Najbardziej wzrosły wydatki na ochronę zdrowia, emerytury i zasiłki. W porównaniu do analogicznego okresu rok wcześniej był one o 43 proc. wyższe. O 8,4 proc. wzrosły wydatki na wypłaty w administracji publicznej, co jest jednym z efektów wdrażanego programu zwiększenia zatrudnienia w budżetówce o 60 tys. osób.

Z drugiej strony nie brakuje głosów, że zwiększenie wydatków rządowych w pierwszym kwartale miało na celu także zwiększenie poparcia prezydenta przed kwietniowym referendum w sprawie zmiany konstytucji Turcji.

Pomogła słaba lira

Wśród kategorii w największym stopniu wpływających na wzrost PKB poza konsumpcją rządową, która urosła o 9,4 proc rdr, wyróżniła się konsumpcja prywatna, mająca od lat największy wpływ na turecki PKB. W porównaniu do pierwszego kwartału 2016 r. urosła ona o 5,1 proc.

Swój udział we wzroście PKB miała także produkcja przemysłowa, której wartość dodana od zeszłego roku wzrosła o 5,3 proc. Znacząco wspomogła ją nie tylko konsumpcja krajowa, ale także zagraniczna. Eksport w ciągu roku wzrósł o 10,6 proc., a import o 0,8 proc. Przyczyniło się do tego z jednej strony coraz bardziej wyraźne ożywienie gospodarcze w strefie euro, a z drugiej słaba lira, która w ciągu roku osłabiła się względem dolara o około 30 proc., co tym samym oznaczało, że tureckie produkty były tańsze, a przez to bardziej atrakcyjne za granicą.

W pierwszym kwartale nie widać było natomiast jeszcze odbicia w turystyce. Co prawda rośnie liczba odwiedzających z Rosji, lecz przychody branży zanotowały spadek o 17,1 proc. Można jednak spodziewać się odwrócenia tej tendencji wraz z rozpoczęciem sezonu.

Jest dobrze, ale nie beznadziejnie

Dobre dane z tureckiej gospodarki przełożyły się na nastoje inwestorów. W poniedziałek rano główny indeks giełdy w Stambule BIST 100 rósł o 0,63 proc., wspinając się na nowe historyczne maksima. Umiarkowane umocnienie zanotowała także turecka lira, która po ogłoszeniu danych dotyczących wzrostu gospodarczego zyskała względem dolara niecałe 0,3 proc.  

Kliknij, aby przejść do aktualnych notowań
Kliknij, aby przejść do aktualnych notowań (bankier.pl)

Dla giełdowych inwestorów w Turcji poprawa w gospodarce nie powinna być zaskoczeniem, bowiem turecka giełda już od początku roku znajduje się w silnym trendzie wzrostowym. Indeks BIST 100 zyskał w tym roku już ponad jedną czwartą.

Choć dane dotyczące wzrostu PKB wyglądają obiecująco, nie należy zapominać, że w tureckiej gospodarce wciąż doskwierają poważne problemy strukturalne. Bezrobocie w lutym 2016 r. wynosiło 12,6 proc. w porównaniu do 10,9 proc rok wcześniej. Ponadto pracy nie mogła znaleźć niemal 1/4 osób młodych. Relatywnie wysoka pozostawała także inflacja, która w marcu 2016 r. wynosiła 11,29 proc., podczas gdy rok wcześniej nie przekraczała 7 proc., choć na tym polu widać pewną poprawę w zakresie inflacji bazowej.

Robert Szklarz

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
4 19 ~silvio_gesell

Słaba lira w Turcji pomaga, więc słaba drachma w Grecji też by nie zaszkodziła.

! Odpowiedz
1 4 ~niepelnosprawny_org

czy to nie była i nie pomogła jakas dotacja z Unii, Niemiec, o którą sie dopraszał Edorgan?...

! Odpowiedz
3 16 ~Rafał

inflacja 11.29% wzrost gospodarczy 5% i co z tego że, gospodarka rośnie jak jeszcze szybciej rosną ceny i koszta życia.

! Odpowiedz
6 4 ~Jaro odpowiada ~Rafał

to 5% jest liczone realnie, a nie nominalnie, więc lepiej mieć wysoką inflację i niewiele niższy wzrost, niż brak inflacji i mały wzrost

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr 2,5% X 2019
PKB rdr 4,4% II kw. 2019
Stopa bezrobocia 5,2% VIII 2019
Przeciętne wynagrodzenie 5 084,56 zł IX 2019
Produkcja przemysłowa rdr 5,6% IX 2019

Znajdź profil