Przed nami kolejny długi weekend. Boże Ciało wypada w czwartek, więc wystarczy wziąć urlop w piątek, by mieć cztery dni wolne. Bardzo wielu ludzi skorzysta z tej możliwości. Polacy pracują dużo i wolne nam się należy. Jednak nie ma nic za darmo. Każdy długi weekend kosztuje polską gospodarkę miliardy złotych.
W 2015 roku czekają nas 252 dni robocze i 113 dni wolnych, czyli o dwa mniej niż w 2014. Z 13 dni ustawowo wolnych od pracy, dwa przypadną w soboty, a cztery w niedzielę. Doliczając do tego co najmniej 20 dni płatnego urlopu w roku okazuje się, że ponad 1/3 roku jest wolna od pracy.
Polacy należą do jednego z najbardziej zapracowanych narodów na świecie – w pracy spędzamy średnio 1940 godzin rocznie (dane OECD). Dla porównania Niemcy pracują średnio 1388 godzin rocznie, a Francuzi – 1489 godzin rocznie. Niestety, co 10. Polak spędza w zakładzie pracy ponad 60 godzin tygodniowo. Jednocześnie zarabiamy mało.
Przeciętne polskie wynagrodzenie stanowi ok. 40% średniej UE (23% niemieckiej) przy stosunkowo wysokiej wydajności pracy, która stanowi już blisko 70% unijnej przeciętnej. Innymi słowy, pracujemy dużo, zarabiamy mało, więc wolne nam się należy. Nie zmienia to faktu, że każdy długi weekend to spory koszt dla gospodarki. Ma on duży wpływ na dane makroekonomiczne, np., liczba dni pracy ma duży wpływ na wyniki produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej.
Z analizy Bankier.pl wynika, że jeden dodatkowy dzień wolny, z którego skorzysta ok. 50% wszystkich zatrudnionych kosztuje ok. 0,3% PKB. Oznacza to, że zwiększona liczba urlopów w trakcie długich weekendów powoduje stratę dla gospodarki w wysokości ok. 4,5-5 mld zł.
By dobrze pracować, trzeba odpocząć
Z drugiej strony, nie można dodatkowego dnia wolnego traktować jako bezwzględną stratę. Ludzie po wypoczynku pracują lepiej, bardziej efektywnie, mają lepsze pomysły, są bardziej innowacyjni - a przecież mamy być gospodarką inteligentną, a nie zapleczem przemysłowym, gdzie zachodnie firmy chcące zaoszczędzić na pracy jednego robota za milion dolarów, zatrudniają 20 ludzi za 1200 zł miesięcznie.
Psychologowie (SWPS) i lekarze alarmują, że pracoholizm prowadzi do poważnych chorób. Problemy z sercem, zaburzenia snu, wypalenie zawodowe, depresja – to częste konsekwencje braku odpoczynku. Koszty związane ze zwiększonymi wydatkami na leczenie „przepracowanych” Polaków prawdopodobnie są dużo wyższe niż kilka dni dodatkowego urlopu w roku
Innymi słowy, może być tak, że jeden dodatkowy dzień urlopu sprawi, że po powrocie do pracy będziemy efektywniej dokładać się do PKB. Jest to bardzo trudne do zmierzenia, ale nie jest tajemnicą, że w nowoczesnych gospodarkach skrócony czas pracy i dłuższe urlopy dla pracowników traktuje się jako inwestycję, a nie koszt.
Łukasz Piechowiak, główny ekonomista Bankier.pl
