Odroczenie spłaty kredytu. Sposoby na odroczenie kredytu

Spis treści

Odroczenie spłaty kredytu to dla kredytobiorcy szansa na zachowanie płynności bez ryzyka trafienia na listę dłużników. Warto dowiedzieć się, jakie sposoby na odroczenie kredytu oferują banki i kiedy można z nich skorzystać.

Pozornie warunki są jasne: po podpisaniu umowy kredytobiorca powinien spłacać kredyt zgodnie z przyjętym harmonogramem. Oznacza to więc konieczność regulowania każdego miesiąca raty kapitałowo-odsetkowej w ustalonej wysokości. Wiele zobowiązań zakłada jednak bardzo długi okres spłaty, który w przypadku kredytów hipotecznych wynosi niejednokrotnie nawet 35 lat. W takim czasie wiele może się wydarzyć. Niektórzy kredytobiorcy muszą radzić sobie również z przejściowymi problemami finansowymi: w ich trakcie każda złotówka jest na wagę złota, a spłata raty niejednokrotnie decyduje o zachowaniu płynności w domowym budżecie. Dobra informacja jest jednak taka, że instytucje coraz częściej są przygotowane na taki scenariusz. Odroczenie spłaty kredytu to możliwość, z której warto skorzystać w takich sytuacjach. Wprawdzie okaże się wyłącznie doraźnym wsparciem, jednak w wielu przypadkach pozwoli to na wyjście z kryzysu bez szwanku dla reputacji kredytobiorcy i pogorszenia relacji z bankiem.

Na czym polega odroczenie spłaty kredytu?

W obiegowej opinii panuje przekonanie, że harmonogram spłaty kredytu jest nienaruszalny, a zmiana jakichkolwiek warunków udzielenia finansowania jest skomplikowana i praktycznie niemożliwa. Wcale nie musi tak jednak być. Banki bardzo często przystają na możliwość zastosowania czasowego odroczenia rat. Dotyczy to przy tym zarówno kredytów gotówkowych, jak i kredytów hipotecznych, nie jest również rzadkością w przypadku kredytów konsolidacyjnych czy kredytów ratalnych. Co więcej: zazwyczaj prawo do odroczenia spłaty kredytu znajduje się również bezpośrednio w umowie kredytowej. Instytucja precyzuje, na jakich zasadach, na jaki okres oraz co jaki czas będzie można skorzystać z odroczenia spłaty. Poza tym na wsparcie w tym zakresie można liczyć również w trudnych sytuacjach, takich jak pandemia koronawirusa.

Odroczenie rat: dwa modele odroczenia

Banki w różny sposób podchodzą do kwestii odroczenia kredytu i to pojęcie nie zawsze musi oznaczać to samo. Zazwyczaj mowa o dwóch modelach:

  • Odroczenie raty kapitałowo-odsetkowej,
  • Odroczenie raty kapitałowej.

W praktyce wiele zależy w tym zakresie od polityki konkretnej instytucji. Większość z nich umożliwia odroczenie spłat kompletnej raty kapitałowo-odsetkowej, a więc oznacza to, że kredytobiorca nie będzie musiał w wybranym okresie regulować jakichkolwiek płatności z tytułu raty. Niektóre umożliwiają natomiast wyłącznie odroczenie raty odsetkowej, co wiąże się z koniecznością opłacenia części kapitałowej. Wiele banków pozwala przy tym na wybranie, czy kredytobiorca chce skorzystać z odroczenia kredytu w pełni, czy ograniczenia go wyłącznie do części odsetkowej. Dzięki temu można dostosować odroczenie spłaty kredytu do indywidualnych możliwości finansowych i konkretnej sytuacji.

Sposoby odroczenia kredytu

Odroczenie spłaty kredytu może przybrać różne formy:

  • Wakacje kredytowe,
  • Karencja kredytu,
  • Odroczenie kredytu w związku z pandemią koronawirusa.

Pierwsze dwa mechanizmy są przy tym standardowo dostępne w ofertach banków i klienci mogą korzystać z nich na określonych zasadach niezależnie od kondycji ekonomicznej. Trzecia z nich jest natomiast bezpośrednio powiązana z pandemią koronawirusa oraz jej wpływem na kondycję finansową zarówno całej gospodarki, jak i samych kredytobiorców, więc jest dobrym sposobem na zachowanie płynności w obliczu kryzysu.

W każdym przypadku należy jednak pamiętać, że odroczenie spłaty kredytu nie oznacza zwolnienia z obowiązku uregulowania rat. Środki trzeba będzie zwrócić, a odroczenie kredytu przełoży się w szerszym ujęciu czasowym na wyższe całkowite koszty zobowiązania. Warto mieć to na uwadze i stosować ten mechanizm rozważnie.

Na czym polegają wakacje kredytowe?

Bez wątpienia najpopularniejszym sposobem na odroczenie spłaty kredytu są wakacje kredytowe. Jest to jednocześnie jedna ze standardowych opcji, z których kredytobiorca może korzystać w trakcie spłaty zobowiązania. Nie oznacza to jednak, że może zrobić to w dowolnym momencie. Zazwyczaj możliwość odroczenia spłaty kredytu będzie uzależniona od:

  • Niezalegania ze spłatą dotychczasowych rat: większość banków uzależnia możliwość skorzystania z odroczenia raty od tego, czy kredytobiorca do tej pory wzorowo wywiązywał się ze swoich obowiązków. Pod uwagę najczęściej brany jest przy tym ostatni okres.
  • Częstotliwości korzystania z odroczenia kredytu: instytucje nie pozwalają korzystać z wakacji kredytowych zbyt często. Zazwyczaj możliwe jest odroczenie raty raz w ciągu roku.

Najczęściej w ten sposób można uzyskać odroczenie jednej raty kapitałowo-odsetkowej raz na 12 miesięcy. Co ważne: kapitał wraz ze skapitalizowanymi odsetkami zostanie w większości przypadków doliczony do pozostałej do spłaty sumy, co przełoży się na nieco wyższe raty i finalnie wyższą kwotę do spłaty. Odroczenie spłaty kredytu sprawdza się więc wyłącznie krótkookresowo, koniec końców zawsze wiąże się natomiast z wyższymi kosztami.

Karencja kredytu – to nie to samo

Z wakacjami kredytowymi bardzo często bywa mylona karencja kredytu. Choć idea jest taka sama i jest nią odroczenie rat, występuje w innym zakresie, ponieważ karencja dotyczy jedynie części kapitałowej, konieczne będzie jednak dalsze opłacanie odsetek. Przy tym karencja – w przeciwieństwie do wakacji – daje zwykle nieco większą dowolność, ponieważ bank może zgodzić się na dłuższy okres karencji, rozpatrując indywidualną sytuację klienta.

Karencja jest standardowo udzielana w większości instytucji w przypadku kredytów na budowę domu: wówczas, po udzieleniu kredytu, ale jeszcze przed wypłatą wszystkich transz lub przed finalizacją inwestycji, kredytobiorcy mogą korzystać z wydłużonego okresu karencji, pozwalającego na odroczenie rat kapitałowych.

Odroczenie spłaty kredytu w związku z pandemią

Oprócz standardowych mechanizmów, pozwalających na odroczenie kredytu w praktycznie dowolnym momencie (po spełnieniu określonych warunków). Przygotowano również specjalne propozycje, pozwalające na zachowanie płynności finansowej w obliczu pandemii koronawirusa i powiązanych z nią trudności gospodarczych. Wiele osób straciło źródło dochodu lub jego istotną część, co wpłynęło na ich zdolność do regulowania płatności zgodnie z ustalonym na samym początku harmonogramem. Odroczenie spłaty kredytu przybrało przy tym różne formy:

  • Aktywne na polskim rynku banki, zrzeszone w ramach Związku Banków Polskich, przygotowały propozycje odroczenia spłaty kredytu już na samym początku pandemii. Możliwość zawieszenia spłaty przybrała przy tym różne formy, uzależnione od polityki konkretnej instytucji.
  • Dodatkowa możliwość odroczenia spłaty kredytu pojawiła się wraz z wprowadzeniem 4 odsłony Tarczy Antykryzysowej w ramach tzw. ustawowych wakacji od kredytu. W przeciwieństwie do pierwszej propozycji jest to rozwiązanie systemowe, do którego uprawniony jest każdy kredytobiorca na podobnych warunkach.

Odroczenie kredytu w pierwszej fali koronawirusa

Banki podjęły bardzo szybko efektywne działania pozwalające kredytobiorcom na szybkie uzyskanie odroczenia rat. Warunki potrafiły jednak znacząco się od siebie różnić. Część instytucji umożliwiła zawieszenie spłat kapitałowo-odsetkowych, inne zgodziły się jedynie na odroczenie spłaty części odsetkowej. W większości przypadków maksymalny okres zawieszenia wyniósł przy tym 3 miesiące. Jednocześnie utworzono również kanały pozwalające na szybkie przesłanie i rozpatrzenie wniosku. Do akcji dołączyły m.in.:

Ustawowe wakacje kredytowe w związku z pandemią

Odroczenie spłaty kredytu znacznie uprościły ustawowe wakacje kredytowe wprowadzone w ramach tarczy antykryzysowej 4.0, która weszła w życie w czerwcu 2020 roku, a więc na dobrą sprawę po pierwszej fali koronawirusa i związanych z nią obostrzeń. Wakacje są adresowane do kredytobiorców, którzy utracili źródło dochodu po 13 marca 2020 roku. Zgodnie z przepisami zyskują prawo do odroczenia spłaty rat kapitałowo-odsetkowych na okres maksymalnie trzech miesięcy. Co ważne: w przypadku posiadania kilku produktów kredytowych w jednym banku, wakacje ustawowe mogą dotyczyć wyłącznie jednego z nich. Złożenie wniosku oznacza automatyczne zawieszenie wykonania umowy, a bank powinien w ciągu 14 dni przesłać potwierdzenie jego otrzymania. Skorzystanie z tej opcji oznacza również wydłużenie umowy kredytowej o wskazany okres.

Odroczenie kredytu a składki ubezpieczeniowe

Z punktu widzenia wielu kredytobiorców istotną częścią zobowiązania są nie tylko raty kapitałowo-odsetkowe, ale również ubezpieczenia kredytu, będące jego ważnym zabezpieczeniem. Co ważne: odroczenie spłaty kredytu nie oznacza braku obowiązku regulowania składek ubezpieczeniowych. Kredytobiorca będzie musiał więc nadal je opłacać, niezależnie od przyjętego modelu odroczenia kredytu. Dotyczy to również mechanizmów, które zostały stworzone z myślą o przeciwdziałaniu ekonomicznych skutków pandemii koronawirusa.

Ten czynnik należy wziąć również pod uwagę, oceniając realne oszczędności, które uda się dzięki temu osiągnąć. Warto mieć również na uwadze, że w każdym scenariuszu zawieszone spłaty trzeba będzie zwrócić, a wydłużenie harmonogramu będzie wiązało się z dodatkowymi kosztami.

Jak skorzystać z odroczenia rat?

Od nowoczesnej bankowości oczekujemy przede wszystkim intuicyjności. Podobnie jest również z odroczeniem spłaty kredytu. Większość banków umożliwia złożenie stosownego wniosku zarówno przez bankowość elektroniczną, jak i mobilną. Do dyspozycji pozostaje również infolinia. Oczywiście wniosek o odroczenie rat można złożyć również bezpośrednio w oddziale banku, wypełniając odpowiedni formularz. Czynność sama w sobie jest stosunkowo prosta i nie powinna sprawić większego problemu żadnemu kredytobiorcy. Warto jednak podchodzić do niej roztropnie, tym bardziej że w oczach niektórych instytucji nadużywanie tej opcji może wpłynąć negatywnie na ocenę zdolności kredytowej.

Poradniki