W praktyce należy uwzględnić jeszcze koszt zamrożenia środków na depozyt dla Izby Rozrachunkowej oraz prowizje maklerskie związane z kupnem i sprzedażą akcji oraz otwarciem i rozliczeniem kontraktu terminowego. Efektywność transakcji arbitrażowej może ulec zmianie wskutek trudności jednoczesnego nabycia lub sprzedaży całego portfela akcji i kontraktu terminowego - ceny w ciągu dnia poszczególnych akcji mogą ulegać znacznym fluktuacjom.
Na polskim rynku kontraktów terminowych istnieje praktyczna możliwość zawierania transakcji arbitrażowych opisanych powyżej. W związku z tym, przedstawione zostanie teraz studium przypadku w oparciu o autentyczne notowania z GPW. Zostanie wykazane, że takie możliwości zdarzają się na naszym rynku, a ich wykorzystanie zależy jedynie od refleksu inwestujących. Na efektywnym rynku działania arbitrażystów winny spowodować zmniejszenie do zera różnicy między rynkową ceną kontraktu i jego teoretyczną wartością.
Przykład 3:
W dniu X inwestor pożyczył kwotę 32.000 PLN z czego 30.000 PLN przeznaczył na zakup akcji zgodnie ze składem koszyka WIG20, 1.500 PLN przeznaczył na depozyt zabezpieczający oraz 500 PLN na prowizje maklerskie. Środki na tę inwestycję pozyskał z pożyczki o oprocentowaniu 6% w stosunku rocznym . Jednocześnie inwestor kupił kontrakt terminowy na indeks WIG20 notowany na GPW po kursie 3.150 pkt. wygasający za kwartał.
W dniu Y, kiedy wygasał kontrakt wartość WIG20 wynosiła 2.500 pkt (wartość portfela akcji: 25.000 PLN), co oznacza, że kurs rozliczeniowy kontraktu terminowego został ustalony na takim samym poziomie. Przypomnijmy, że mnożnik dla tego kontraktu wynosi 10 PLN.
W tym też dniu inwestor sprzedał posiadane akcje uzyskując za nie kwotę 25.000 PLN oraz spłacił pożyczkę wraz z narosłymi odsetkami.
Cash flow tego arbitrażu przedstawiono w tabeli 4.
| Dzień X | Dzień Y | ||||
OPERACJA | WIG20 FW20 | Cash flow | OPERACJA | WIG20 FW20 | Cash flow |
| Pożyczka (6%) |
| +32.000 | Zwrot pożyczki |
| -32.000 |
| · akcje · depozyt · prowizje maklerskie | 30.000 1.700 500 | Spłata odsetek | -480 | ||
| Zakup akcji | 3.000 | -30.000 | Sprzedaż akcji | 2.500 | +25.000 |
| Sprzedaż kontraktu terminowego | 3.150 |
| Zamknięcie futures | 2.500 | +6.500 |
| Wpłata depozytu |
| -1.700 | Zwrot depozytu |
| +1.700 |
| Prowizje |
| -250 |
|
| -250 |
| WYNIK | +520 | ||||
Tabela 4. Rozliczenie arbitrażu cash and carry na rynku papierów wartościowych
Zysk z tej inwestycji był już pewny w dniu X, kiedy była rozpoczęta inwestycja i bez względu, jaką wartość osiągnąłby WIG20 w dniu Y, zysk byłby taki sam. Wynika on z bazy, która w tym przypadku wynosi 150 pkt i przekłada się na kwotę 1.500 PLN. Wystarcza ona na pokrycie kosztów pożyczki oraz prowizji maklerskich, które stanowią łącznie 780 PLN. Stąd zysk netto wynosi 720 PLN.
Zawierania transakcji arbitrażowych z wykorzystaniem indeksu jest w praktyce trudne, gdyż nie zawsze rynek jest wystarczająco płynny, aby w krótkim czasie można było kupić, a następnie sprzedać określone ilości akcji 20 spółek, zgodnie ze składem indeksu WIG20. Nie bez znaczenia w takiej sytuacji są koszty transakcji giełdowych.
Powyższe przykłady pokazują, że wykorzystanie nieefektywności wyceny instrumentów pochodnych przez rynek może dawać okazje do osiągania, aczkolwiek niewielkich, lecz pewnych zysków. Wymaga to jednak ciągłego monitorowania sytuacji na rynku kasowym oraz terminowym. Transakcje arbitrażowe są domeną profesjonalistów, mających stały dostęp do rynku oraz kapitału pożyczkowego.
Jan Mazurek
Dodaj komentarz
