Ile zarabiają nauczyciele?

redaktor Bankier.pl

Przez ostatnie dni z informacji Ministerstwa Edukacji Narodowej możemy dowiedzieć się o wysokich pensjach nauczycieli, które nie dość, że same w sobie wynoszą niemal tyle, co diety poselskie, to dodatkowo są nieustannie podnoszone. Jak wygląda rzeczywistość? Wynagrodzenie nauczyciela stażysty od tego roku zaczyna się od 2538 zł brutto, czyli około 1834 zł netto.

25 marca w szkołach zakończy się referendum dotyczące strajku, jaki Związek Nauczycielstwa Polskiego zaplanował na 8 kwietnia 2019 roku. O ile większość pracowników oświaty opowie się za protestem, przeprowadzenie egzaminów w tym roku będzie utrudnione. ZNP jasno stawia warunki – 1000 zł brutto podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2019 roku. Czy rząd się ugnie?

(fot. Daniel Dmitriew / FORUM)

Ile pracują nauczyciele

Część społeczeństwa jest zdania, że nauczyciele pracują mniej niż pracownicy innych zawodów. Taką opinię wygłosił nawet premier Mateusz Morawiecki. Pod koniec stycznia 2019 roku na antenie TVP 1 powiedział: „Nauczyciel ma troszeczkę więcej czasu wolnego w porównaniu do innych osób pracujących, ale nauczyciel chce więcej zarabiać”. Zdanie to wywołało oburzenie pracowników oświaty. Jak jest w rzeczywistości?

Tygodniowy wymiar zajęć, czyli nauczycielskie pensum, określa Karta nauczyciela. Według artykułu 42 tego aktu czas pracy zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień – czyli podobnie jak pracowników innych zawodów. Jednak to, co można „policzyć” w czasie pracy nauczycieli, to tygodniowa liczna godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, która określa jedynie tzw. godziny "spędzone przy tablicy", czyli po prostu godziny lekcyjne. Ich liczba jest różna i wynosi od 18 godzin w przypadku nauczycieli przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych, specjalnych, liceów, przedmiotów teoretycznych w szkołach zawodowych itd. do 30 godzin tygodniowo dla wychowawców internatów, burs, świetlic czy schronisk młodzieżowych i bibliotekarzy.

Te godziny nie obejmują czasu na przygotowanie lekcji, ocenianie sprawdzianów czy przeprowadzania rozmów z rodzicami. Według badania Instytutu Badań Ekonomicznych z 2013 roku stałe obowiązki nauczycieli zajmują niecałe 35 godzin tygodniowo, a licząc wraz z pozostałymi obowiązkami wynik ten dochodzi do 47 godzin na tydzień. „Wszystkie czynności zsumowane w technice DAR dają łącznie wynik 46 godz. 40 minut. tygodniowo – dotyczy to nauczycieli, którzy prowadzą od 18 do 27 lekcji tygodniowo, nie zajmują stanowisk, które by wpływały na pensum i pracują w jednej szkole lub zespole szkół, czyli około 60% nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących” - czytamy w opracowaniu badania.

Tygodniowy czas pracy nauczycieli

Lp.

Nazwa czynności

Średni czas wykonywania w tygodniu (godz.)

Udział procentowy w czasie pracy

1.

Prowadzenie lekcji

15 godz. 30 min. (20,5 lekcji)

32,9 proc.

2.

Prowadzenie innych zajęć z uczniami

2 godz. 10 min.

4,7 proc.

3.

Przygotowywanie lekcji

7 godz. 05 min.

15,3 proc.

4.

Przygotowywanie innych zajęć

3 godz. 

6,4 proc.

5,

Przygotowywanie i sprawdzanie prac sprawdzających

7 godz. 20 min.

15,6 proc.

6.

Tworzenie dokumentacji przebiegu nauczania i pracy szkoły

2 godz. 55 min.

6,1 proc.

7.

Samokształcenie i doskonalenie zawodowe

1 godz. 50 min.

3,9 proc.

8.

Kontakty z innymi nauczycielami

45 min.

1,5 proc.

9.

Kontakty z rodzicami

35 min.

1,3 proc.

10.

Wycieczki i wyjścia dydaktyczne

20 min.

0,5 proc.

11.

Czynności związane z egzaminami zewnętrznymi (niewynikające z odrębnych umów)

30 min.

1,1 proc.

12.

Czynności wynikające z odrębnych umów

10 min.

0,4 proc.

13.

Przygotowywanie dokumentacji związanej z awansem zawodowym

10 min.

0,3 proc.

14.

Inne

4 godz. 40 min.

10,0 proc.

Razem

46 godz. 40 min.

Źródło: opracowanie własne na postawie Instytutu Badań Ekonomicznych, Czas i warunki pracy nauczycieli, 2013.


Ile zarabiają nauczyciele

Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli jest rokrocznie określane przez resort edukacji. Po ostatnich podwyżkach płace zasadnicze nauczycieli z tytułem magistra z przygotowaniem pedagogicznym przedstawiają się następująco:

  • stażysty – 2538 zł brutto,
  • kontraktowego – 2611 zł brutto,
  • mianowanego – 2965 zł brutto,
  • dyplomowanego – 3483 zł brutto.

Ostatnio MEN, w związku z rozmowami, jakie przeprowadził ze stroną związkową, zaproponował przyspieszenie kolejnych podwyżek i tak, ostatecznie, minimalne wynagrodzenie nauczycieli od 1 września 2019 roku ponownie dla nauczyciela z tytułem magistra i z przygotowaniem pedagogicznym wyniesie dla:

  • stażysty – 2663 zł brutto,
  • kontraktowego – 2741 zł brutto,
  • mianowanego – 3113 zł brutto,
  • dyplomowanego – 3656 zł brutto.

Zmiany w wynagrodzeniach zaproponowane przez MEN nie uciszyły związkowców. Co prawda oświatowa Solidarność oczekiwała podwyżek na poziomie 650 zł brutto, czyli blisko najwyższej kwoty wprowadzonej przez MEN, ale ZNP żąda wzrostu na poziomie 1000 zł brutto.

Ministerstwo Edukacji Narodowej w swoich informacjach posługuje się jednak średnim wynagrodzeniem, uwzględniającym dodatki nauczycieli. Według tabeli, jaką przygotował resort, nauczyciele dyplomowani zarabiają średnio 5 603 zł brutto, a od września 2019 średnia płaca wzrośnie do 5883 zł brutto.

(MEN)

Związek Nauczycielstwa Polskiego podaje jednak, że średnie publikowane przez MEN mają się nijak do rzeczywistości i przedstawia strukturę średniego wynagrodzenia nauczyciela kontraktowego. W jego skład wchodzą:  

– wynagrodzenie zasadnicze: 76,69 proc.

– dodatek za wysługę lat: 4,98 proc. (152 zł)

– dodatek wynikający z pełnienia funkcji kierowniczej: 0,08 proc. (2,31 zł)

– dodatek dla opiekuna stażu: 0,01 proc. (0,22 zł)

– dodatek dla wychowawcy klasy: 1,90 proc. (58,16 zł)

– dodatek dla nauczyciela doradcy: 0 proc. (0 zł)

– dodatek dla nauczyciela konsultanta: 0 proc. (0 zł)

– dodatek za warunki pracy: 1,30 proc. (39,72 zł)

– dodatek za uciążliwość pracy: 0,14 proc. (4,38 zł)

– nagroda jubileuszowa: 0,10 proc. (2,92 zł),

– zasiłek na zagospodarowanie: 0,06 proc. (1,75 zł),

– nagroda ze specjalnego funduszu nagród: 0,99 proc. (30,32 zł),

– dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej: 0,05 proc. (1,43 zł),

– dodatek motywacyjny: 4,41 proc. (134,78 zł),

– dodatkowe wynagrodzenie roczne: 6,27 proc. (191,66 zł),

– odprawa emerytalno-rentowa oraz odprawy z tytułu rozwiązywania stosunku pracy: 0 proc. (0 zł),

– godziny ponadwymiarowe (czyli praca ponad jeden etat): 10,39 proc. (317 zł).

ZNP wylicza, że wiele z tych składowych nie powinno znaleźć się w strukturze określającej średnią pensję. Jest to na przykład odprawa emerytalna, która nijak się ma do miesięcznej płacy, podobnie dodatki funkcyjne i motywacyjne, które nie są należne nauczycielom, a kadrze kierowniczej – dyrektorom i wicedyrektorom szkół za pracę nienauczycielską. Następnie wymieniają nagrodę jubileuszową, jaką otrzymują pracownicy raz na 5 lat czy świadczenia wypłacane incydentalne. Dodatkowo średnie wynagrodzenie jest obliczane dla nauczyciela zatrudnionego w średnim wymiarze ok. 1,15-1,2 etatu i wlicza do niego wynagrodzenie za pracę ponad ustawowe normy dla nauczyciela zatrudnionego na „gołym” etacie – czytamy w informacji ZNP.

Jednak przyjmując stawki, jakimi posługuje się resort edukacji, nie dziwią wypowiedzi polityków, które porównują ich płace do zarobków posłów.

– Posłowie mają 8 tys. zł brutto pensji podstawowej, więc jeśli nauczyciel dyplomowany ma z kawałkiem 5 tys zł brutto to jest to nieduża różnica między posłem a nauczycielem – stwierdził w rozmowie z „Super Expressem” Marek Suski, poseł Prawa i Sprawiedliwości oraz szef gabinetu politycznego premiera.

Nauczyciele w Polsce a za granicą

Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce są jednymi z najniższych - wynika z opracowania „Zarobki polskich nauczycieli w świetle raportu Education at a glance 2017”, który bazuje na wskaźnikach opracowywanych przez OECD we współpracy z ministerstwami edukacji i służbami statystycznymi państw członkowskich.

(Zarobki polskich nauczycieli w świetle raportu Education at a glance 2017)

Zarobki polskich nauczycieli są mniej zróżnicowane niż w innych krajach, w Polsce mimo 15 lat pracy wynagrodzenie nie różni się znacząco od tego, jakie otrzymuje się na start.

Roczne rzeczywiste zarobki nauczycieli w instytucjach w dol.

Przedszkole

Szkoła podstawowa

Średnia I stopnia (gimnazjum)

Średnia II stopnia (liceum)

Polska

26 552

30 750

31 373

30 803

OECD

37 093

41 827

44 070

46 928

EU22

36 516

41 308

43 893

47 153

Źródło: Zarobki polskich nauczycieli, dane za 2015 (USD PPP).

– Różnice w zarobkach w różnych typach szkół są w Polsce także mniejsze niż przeciętnie w OECD lub Unii Europejskiej. Nieco wyższe przeciętne roczne zarobki (z uwzględnieniem dodatków) mają nauczyciele w gimnazjach, ale różnice są niewielkie. W zdecydowanej większości krajów OECD panuje zasada, że im wyższy szczebel szkolnictwa, tym większe pensje. W naszym kraju takiej zależności nie ma – podają autorzy opracowania.  

Weronika Szkwarek

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 naucz

Piszecie takie kocopoły A nie macie pojęcia jak wygląda praca w szkole. Nauczyciel tyle godzin pracuję ile mu przydzieli Dyrektor jeden ma 10 drugi 20 a trzeci 30 a wy chcecie 40h dla wszystkich.

! Odpowiedz
14 2 glos_rozsadku

chyba przesadzili z tym czasem przygotowań do lekcji. Wychodzi, że do lekcji 45 min. przygotowuje się 22 minuty, a przecież każda lekcja jest taka sama dla każdej z klas. Jak ma 7 klas to w każdej jedzie z tym samym. Taki matematyk to z czego sie przygotowuje? Obczaja tylko jakie zadania z książki będzie robił... Poza tym po 3 latach pracy, ma już cały program przygotowany i na każdą lekcjęwyciąga już przygotowane materiały. Ja bym dał 1 godz. max.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
27 25 cykor212

Haha jak sobie przypomnę jakość tej kadry (nieliczne wyjątki) to dziwię się, że są chętni do takiej pracy. Sprawdzanie prac: fizyk robił to ma przerwie, chemik w trakcie lekcji- aha, nawet żarty co roku te same. Za to ego jak na poziomie kosmosu. W małych miastach szkoła to bardzo dobra fucha, całe rodziny pozatrudniane, oczywiście z namaszczeniem proboszcza.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
6 16 grzegorzkubik

Ile zarabia pracownik muzeum. Zapłaczemy nad nim?

! Odpowiedz
15 24 powergenerator

Według danych OECD (raport z 2018, od strony 382), nauczyciele w Polsce spędzają najmniej godzin , ucząc (przy tablicy), ze wszystkich krajów OECD. Poniżej 500 godzin rocznie. Dla zobrazowania: Osoba prująca na etat (odliczając urlopy 27 dni, święta) pracuje 10,5 miesiąca w roku X 176 godz/miesiąc = ok. 1850 godzin/rok.

Link do raportu: https://read.oecd-ilibrary.org/education/education-at-a-glance-2018_eag-2018-en#page382

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
60 44 search

Nauczyciel po ciezkim 18h tyg pracy musi odpoczac w wakcje 10 tyg. (ten czas moga spokojnie wykorzystac na wyjazdy do pracy na saksy) feri 2 tyg, kazde swieta wolne. A argumnetnt ze nauczyciel nie moze jechac na wakacje w pazdzierniku mnie roz****laja. NIech pracuja 18h lekcyjnych i 22 h w szkole na swietlicy by pilnowac dzieci lub na zostawac na kolko i sprawdzac klasowki czy przygotowywac sie do zajec. A tak rodzic co tyra min. 40 h tygodniowo musi zatrudniac jakies panie nauczycielki do odbierania ze szkoly.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
94 81 aggressive

Nauczyciele zarabiają za dużo w stosunku do czasu swojej pracy!

! Odpowiedz
3 0 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
48 47 mirek225

47 godzin tygodniowo to MAŁO!? To jest ok. 200 godz. miesięcznie!!! Może tak przeczytać artykuł zanim się skomentuje?

! Odpowiedz
20 37 hfjdj odpowiada mirek225

Chyba na dwa etaty

! Odpowiedz

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.