Wynagrodzenia pracowników o różnym stażu pracy w 2008 roku

Miło nam oddać do Państwa rąk wyniki piątego (jubileuszowego) Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń. Tradycyjnie już przeprowadziliśmy je wraz z czołowymi polskimi portalami (onet.pl, pracuj.pl, gazetapraca.pl, wp.pl, kariera.com.pl, bankier.pl). Wciąż jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. W 2008 roku uczestniczyło w nim 58 500 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 55 111 osób.

Jak co roku przypominamy, że w badaniu dominują ludzie młodzi. 75,7% badanych ma nie więcej niż 35 lat, w tym 53,8% ma nie więcej niż 30 lat. Równie ważna jest informacja, że 78,7% to osoby z wykształceniem wyższym (w tym licencjat). Czynniki te w znaczący sposób wpływają na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do Internetu.

Artykuł pochodzi z portalu Wynagrodzenia.pl Jeżeli chcesz wiedzieć ile zarabiasz na tle swojej branży oraz ile zarabiają inni pracownicy w Polsce, weź udział w anonimowej ankiecie dotyczącej badania płac i zobacz wyniki. >>dowiedz się więcej

Jak co roku, przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Wynagrodzenia całkowite pracowników o różnym stażu pracy. Dane ogólne

Jak pokazuje wykres 1, zdecydowanie najwięcej w 2008 roku zarabiały osoby, których staż pracy mieścił się w przedziale 11 - 15 lat. Mediana ich zarobków wyniosła 5 000 PLN. Najmniejsze miesięczne wynagrodzenie otrzymywały osoby dopiero rozpoczynające pracę. Połowa z nich mogła liczyć na pensję w wysokości od 1 800 do 3 600 PLN. Okazuje się, że pracownicy z najdłuższym stażem (powyżej 31 lat) zarabiali na podobnym poziomie co osoby, których staż wynosił 4 - 5 lat (mediana 3 800 PLN). Powyższe dane zostały przedstawione na wykresie 1.



Wynagrodzenia pracowników o różnym stażu pracy i wykształceniu

Porównując zarobki pracowników szeregowych i specjalistów okazuje się, że najwięcej zarabiali specjaliści o stażu mieszczącym się w przedziale 6 - 10 lat i posiadający wyższe wykształcenie. Połowa z nich zarabiała od 3 000 do 6 700 PLN. Mediana w tym przypadku wynosiła 4 500 PLN. Pracownicy szeregowi o takim stażu pracy byli również dobrze wynagradzani. Wśród pracowników tego szczebla, posiadających tytuł magistra, co druga osoba otrzymywała miesięczne wynagrodzenie w przedziale 1 992 - 3 900 PLN.


Dlaczego osoby o najwyższym stażu pracy otrzymywały niższe wynagrodzenie? Jak się okazuje, wśród pracowników szeregowych i specjalistów o stażu wynoszącym powyżej 16 lat występował znacznie wyższy odsetek osób, które ukończyły edukację na poziomie szkoły podstawowej, zawodowej lub średniej. Podobna sytuacja miała także miejsce wśród specjalistów. W ich przypadku, przy stażu powyżej 16 lat, zauważalny był znacznie wyższy odsetek pracowników z wykształceniem podstawowym, zawodowym i średnim niż w innych kategoriach. Ponadto, wśród specjalistów z najdłuższym stażem pracy zaobserwowano niższy procent osób, które posiadały wykształcenie wyższe niż wśród pracowników na tym samym szczeblu, ale ze stażem wynoszącym od 6 do 10 lat.

Na wykresie 2 przedstawiono procent pracowników szeregowych i specjalistów ze stażem: 6 - 10 i powyżej 16 lat. Uwzględniono osoby z wykształceniem wyższym, a także podstawowym, zawodowym i średnim (ujętym w jedną kategorię). Jak widać - różnice były znaczące.



Przejdźmy do analizy wynagrodzeń pracowników wyższych szczebli zarządzania: kierownika i dyrektora. Kierownik ze stażem wynoszącym od 11 do 15 lat otrzymywał w 2008 roku wynagrodzenie rzędu 2 800 - 10 308 PLN - w zależności od poziomu wykształcenia. Mediana zarobków kierownika, który posiadał dyplom magistra była równa 6 601 PLN, a tego, który ukończył tylko szkołę średnią - 4 000 PLN. Mediana wynagrodzeń kierownika z wykształceniem wyższym o stażu powyżej 16 lat była o 17% mniejsza od tego, jakie otrzymywała osoba na tym szczeblu zarządzania (również po studiach magisterskich), ale ze stażem od 11 do 15 lat.

Wśród dyrektorów, najwyższe wynagrodzenie w 2008 roku otrzymywali ci o stażu mieszczącym się w przedziale 11 - 15 lat i którzy ukończyli studia wyższe. Mediana ich miesięcznych zarobków wynosiła 13 560 PLN. Osoba na tym samym szczeblu zarządzania, również z dyplomem magisterskim, ale o wyższym stażu pracy mogła liczyć na pensję w wysokości 10 000 PLN (mediana). Szczegółowe dane o wynagrodzeniach pracowników najwyższego szczebla zarządzania zostały umieszczone w tabeli 2.



W przypadku kierowników i dyrektorów występowała podobna tendencja, jak wśród pracowników szeregowych i specjalistów. Różnice nie były jednak tak znaczące jak wśród niższych szczebli zarządzania. Okazuje się, że wśród kierowników o stażu od 11 do 15 lat (czyli najlepiej opłacanych) było mniej osób z wykształceniem podstawowym, zawodowym i średnim niż wśród tych z dłuższym stażem. Co również istotne - w kategorii kierowników o stażu powyżej 16 lat było także więcej osób, które edukację ukończyły tylko na poziomie szkoły podstawowej lub zawodowej. W przypadku dyrektorów rozbieżności w posiadanym wykształceniu były niewielkie. Wśród dyrektorów o stażu od 11 do 15 lat było jedynie o 2 punkty procentowe więcej magistrów niż w kategorii pracowników na tym szczeblu zarządzania z dłuższym stażem. Powyższe dane zostały zaprezentowane na wykresie 3.



Wynagrodzenia pracowników o różnym stażu pracy w firmach o różnym kapitale

Na wykresie 4 znajdują się informacje o wynagrodzeniach pracowników o różnym stażu pracy w firmach o różnym kapitale. Analizując dane, zauważamy, że na prawie wszystkich szczeblach zarządzania, zarówno w przedsiębiorstwach z przeważającym kapitałem polskim, jak i zagranicznym, zarobki wzrastały wśród osób, których staż pracy wynosił poniżej 16 lat. Osoby ze stażem powyżej 16 lat otrzymywały już mniejsze uposażenie. Wyjątkiem byli pracownicy szeregowi w firmach z kapitałem zagranicznym.

Jak widać na wykresie, zdecydowanie najlepiej w 2008 roku byli opłacani dyrektorzy w przedsiębiorstwach z dominującym kapitałem zagranicznym o stażu pracy w przedziale 11 - 15 lat. Mediana ich wynagrodzenia wynosiła 18 000 PLN. Pracownik zatrudniony w firmie polskiej na tym samym szczeblu zarządzania i o takim samym stażu otrzymywał już znacznie mniejsze zarobki (10 000 PLN). Najwyższe wynagrodzenie na szczeblu kierowniczym otrzymywały osoby zatrudnione w firmach zagranicznych, o stażu mieszczącym się w przedziale 10 - 15 lat. Najniższe pensje otrzymywali kierownicy o stażu krótszym niż 1 rok, zatrudnieni w firmach polskich. Z kolei osoba z najdłuższym stażem zarabiała niewiele mniej niż ta, która przepracowała od 6 do 10 lat (w przypadku firm zagranicznych i polskich).



Wynagrodzenia pracowników o różnym stażu pracy w różnych regionach Polski

Na wykresie 5 zauważamy, że zdecydowanie najwięcej zarabiali pracownicy szeregowi i specjaliści na Mazowszu - bez względu na staż pracy. Najmniej z kolei zarabiali pracownicy zatrudnieni w miastach na wschodzie Polski. Pracownicy szeregowi w regionie mazowieckim otrzymywali wynagrodzenie z przedziału 2 800 - 3 800 PLN (mediany), a ci ze wschodu od 1 626 do 2 250 PLN (mediany). Dane prezentuje wykres 7.



Na wykresie 8 umieszczone zostały dane o wynagrodzeniach pracowników na wyższych szczeblach zarządzania. W 2008 roku najwięcej zarabiali kierownicy i dyrektorzy na Mazowszu. Pensja kierownika w regionie mazowieckim w zależności od stażu mieściła się w przedziale 4 000 - 8 850 PLN (mediany,), a dyrektora: 9 700 - 17 000 PLN (mediany). Bez względu na region, najwięcej zarabiały osoby na najwyższym szczeblu zarządzania, które przepracowały od 11 do 15 lat. Dyrektor o stażu 11 - 15 lat w regionie północno - zachodnim otrzymywał miesięcznie 11 000 PLN (mediana), w południowo - zachodnim 11 020 PLN (mediana), we wschodnim - 9 500 PLN (mediana). Najwięcej zarabiali dyrektorzy pracujący na Mazowszu. Ich miesięczna pensja wynosiła 17 000 PLN (mediana). Powyższe dane zostały przedstawione na wykresie 6.



Podsumowanie

Wynagrodzenia Polaków

Zapoznaj się z pozostałymi raportami na temat wynagrodzeń Polaków.

Wyniki Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń z 2008 roku pokazują, że wynagrodzenie nie wzrastało liniowo wraz z posiadanym stażem pracy. Przy uwzględnieniu różnych kryteriów (zajmowany szczebel zarządzania, wykształcenie, stopień znajomości języka angielskiego, pochodzenie kapitału w firmie, a także region zatrudnienia) zmieniał się również przedział stażu, w którym otrzymywano najwyższe zarobki. Co jednak istotne - w zaledwie kilku przypadkach najwyższe wynagrodzenie przypadało w udziale grupie pracowników posiadającej najdłuższy staż (powyżej 16 lat). Były to jednak wyjątki, gdzie obserwowany wzrost zarobków był nieznaczny. Skąd taka słaba pozycja na rynku pracy osób z najdłuższym stażem pracy? Jednym z wyjaśnień może być brak odpowiednich kwalifikacji w tej grupie pracowników. Obecnie na rynku pracy wysoko cenione są te osoby, którzy ukończyły studia wyższe. Okazuje się, iż w przypadku grupy pracowników o stażu pracy powyżej 16 lat była to cecha rzadziej spotykana niż wśród osób, które posiadają krótszy staż.

Aneta Pazik

Sedlak & Sedlak

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

Wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy

Wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.

Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3 000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3 000 PLN

Górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4 500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4 500 PLN

Dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1 500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1 500 PLN.

Pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1 000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1 000 PLN.

Dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5 000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5 000 PLN.