Kiedy świadczenie urlopowe jest wolne od składek?

W numerze 42 GP pisaliśmy na temat wyłączenia z oskładkowania udzielanych przez pracodawcę dopłat do wypoczynku pracowników, finansowanych ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Do innych form wspomożenia wypoczywających podczas urlopu pracowników należy wypłacane im świadczenie urlopowe.

Kto i komu wypłaca?

Zasady nabywania uprawnień oraz sposób wyliczania i wypłacania świadczenia urlopowego określono w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Świadczenie urlopowe może wypłacać pracodawca, który zatrudnia według stanu na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty i który nie utworzył ZFŚS (art. 3 ust. 3 ustawy o ZFŚS). Świadczenie to przysługuje raz w roku każdemu pracownikowi korzystającemu z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Wysokość świadczenia

Wysokość świadczenia urlopowego nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika. Co oznacza, że świadczenie to może być wypłacane w kwocie niższej. Jego wysokość jest ustalana proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy danego pracownika. Z tym że zasada ta nie dotyczy pracowników młodocianych. Bowiem w stosunku do tych osób wysokość odpisu podstawowego naliczana jest w zależności od roku nauki.

Wysokość odpisu podstawowego wynosi na jednego zatrudnionego 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą (art. 5 ustawy o ZFŚS). Natomiast wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika zatrudnionego w szczególnie uciążliwych warunkach pracy wynosi 50% tego wynagrodzenia. W przypadku pracowników młodocianych wynosi odpowiednio: w I roku nauki - 5%, w II roku nauki - 6%, a w III roku nauki - 7% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Kiedy bez składek?

Omawiając kwestię zwolnienia z oskładkowania wypłacanych świadczeń urlopowych, należy sięgnąć do przepisów rozporządzenia regulującego szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Z § 2 ust. 1 pkt 21 tego rozporządzenia wynika, że świadczenie urlopowe wypłacane na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o ZFŚS korzysta z wyłączenia z oskładkowania, ale tylko do pewnej wysokości. Bowiem wyłączone ono zostało z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne tylko do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego określonej w tej ustawie.

A zatem w 2006 r. "wolne" od składek są świadczenia urlopowe wypłacone pracownikom do kwot przedstawionych w poniższej tabeli:

Natomiast świadczenia urlopowe wypłacane pracownikom młodocianym zwolnione są ze składek do kwoty:

Przykład 1

Pracownik zatrudniony w normalnych warunkach na 3/4 etatu korzystał z urlopu wypoczynkowego przez 14 kolejnych dni kalendarzowych. Pracodawca wypłacił mu w związku z tym świadczenie urlopowe w kwocie 573,19 zł (tj. 3/4 z kwoty 764,25 zł). Tak wypłacone świadczenie urlopowe w całości nie podlega oskładkowaniu.

Wypłata świadczenia urlopowego w kwocie wyższej

Jak wspomniano już wcześniej, wysokość świadczenia urlopowego nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika i ustalonego proporcjonalnie do wymiaru jego czasu pracy. Świadczenie urlopowe wypłacone w takiej wysokości będzie zwolnione z oskładkowania.

W razie wypłaty tego świadczenia w kwocie wyższej, od nadwyżki ponad kwotę świadczenia ustalonego zgodnie z przepisami ustawy o ZFŚS - należy naliczyć składki ubezpieczeniowe.

Przykład 2

Pracownikowi zatrudnionemu na 1/4 etatu pracodawca wypłacił świadczenie urlopowe w kwocie 764,25 zł, czyli w pełnej wysokości odpisu podstawowego. W tym przypadku wyłączeniu z podstawy wymiaru składek korzysta jedynie kwota świadczenia zmniejszonego proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, czyli 191,06 zł (tj. 1/4 z kwoty 764,25 zł). Od nadwyżki ponad tę kwotę pracodawca powinien naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, czyli w tym przypadku od kwoty 573,19 zł (tj. 764,25 zł - 191,06 zł).

Świadczenie urlopowe od dwóch pracodawców

Może się zdarzyć, że pracownik zatrudniony jednocześnie w dwóch zakładach pracy - otrzyma świadczenie urlopowe z obu zakładów. Czy oba te świadczenia korzystają z wyłączenia ze składek ZUS? Otóż dla zwolnienia z oskładkowania nie ma znaczenia czy dany pracownik otrzymuje świadczenie urlopowe z jednego zakładu pracy, czy też z dwóch zakładów. W kwestii wyłączenia ze składek ważne jest jednak to, aby wysokość wypłaconego świadczenia nie przekroczyła w danym zakładzie kwoty odpisu podstawowego.

Przykład 3

W zakładzie "A" pracownik jest zatrudniony w normalnych warunkach na pełen etat. Zakład ten wypłacił mu świadczenie urlopowe w kwocie 764,25 zł. Jednocześnie pracownik ten jest zatrudniony w zakładzie "B" - również w normalnych warunkach, na 1/2 etatu. Zakład "B" wypłacił mu świadczenie urlopowe w kwocie 382,13 zł, tj. ustalone proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. W tym przypadku od wypłaconych kwot oba zakłady pracy nie naliczają składek na ubezpieczenia.

Co z podatkiem?

Świadczenie urlopowe nie zostało zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dlatego też jako przychód ze stosunku pracy podlega opodatkowaniu. Pracodawca ma zatem obowiązek pobrać od tej wypłaty zaliczkę na podatek na zasadach określonych w art. 32 ustawy o pdof.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),
   
• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).

Źródło: