Jaki wpływ ma kryzys na metody i sposoby poszukiwania pracy?

Od momentu, w którym pojawiły się doniesienia o kryzysie, można zaobserwować mniejszą mobilność pracowników i ich malejące zainteresowanie zmianą pracy. Zauważalny jest ogólny spadek liczby ofert pracy w porównaniu do lat ubiegłych, ale także spadek aplikacji spływających w odpowiedzi na poszczególne ogłoszenia – różnica wynosi ok. 30 proc.

Paradoks ten wynika m.in. z obaw pracowników przed zmianą pracy w obecnej, trudnej sytuacji, a także w obliczu częstych doniesień o wzroście bezrobocia. Kandydaci wyżej cenią bezpieczeństwo zatrudnienia i nie są już tak chętni i otwarci na zmianę pracy jak w roku ubiegłym.

Wg naszych obserwacji, 55 proc. osób poszukujących pracy w pierwszym kwartale 2009 r. to osoby, które zostały zwolnione lub zagrożone utratą pracy. W porównaniu z ub.r., w którym z podobnego powodu zgłaszało się do nas jedynie 15 proc. kandydatów, widać tu znaczną różnicę. Wielu kandydatów wywodziło się z branż dotkniętych kryzysem i tu widać widoczny wzrost z 12 proc. w 2008 r. Do 31 proc. w 2009 r. Zanotowaliśmy także wzrost zainteresowania ofertami pracy wśród pracowników wracających z zagranicy.



Kryzys nie dla wszystkich

Obserwując pierwszy kwartał 2009 r. można stwierdzić, że ten rok jest czasem zmian na rynku pracy. W ub.r. pracownicy chętnie zmieniali pracę, szukając lepszych warunków i wyższego wynagrodzenia. W pierwszym kwartale 2009 r. osoby pracujące nie były już tak otwarte na zmiany, obawiając się obecnej sytuacji na rynku, pracodawcy natomiast poszukiwali oszczędności, m.in. redukując zatrudnienie.

Trzeba jednak podkreślić, że kryzys nie dotknie wszystkich branż i sektorów w równym stopniu. Sytuacja gospodarcza wzmocniła zapotrzebowanie na pracowników o wysokich kwalifikacjach. Doświadczenie w branży IT będzie także skutecznie chroniło przed skutkami kryzysu. Aż 48 proc. ofert pracy kierowanych jest obecnie do handlowców. Największy wzrost ofert pracy obserwujemy w działach handlowych (wzrost o 20 proc.), księgowych (10 proc.) i inżynieryjnych (13 proc.). O kilkanaście procent zmniejszyła się natomiast liczba ofert w działach HR, transportu i logistyki, marketingu i PR.

Specjalista pilnie poszukiwany

Osoby poszukujące pracy stają się coraz bardziej aktywne. Coraz częściej korzystają z ofert agencji doradztwa personalnego i same składają swoje CV w ich bazach danych, a także biorą udział w targach pracy i imprezach związanych z rynkiem pracy. Można też zaobserwować wzrost zainteresowania usługami agencji pracy tymczasowej i pośrednictwa pracy. Kandydaci wiedzą, że taka współpraca może zaowocować znalezieniem pracy. Wzrasta świadomość czym jest agencja pracy tymczasowej i doradztwa personalnego. Coraz powszechniej wiadomo, że nie poszukuje jedynie kandydatów do prac sezonowych. Propozycje napływające od agencji mogą dotyczyć zarówno pracy fizycznej, jak i wymagającej określonych kwalifikacji zawodowych, np. z zakresu prowadzenia biura lub księgowości. Potwierdzają to nasze dane. Zdecydowanie najwięcej napływających do nas ofert pracy skierowanych było do specjalistów (63 proc.), następnie do osób pracujących na stanowiskach kierowniczych (25 proc.) i asystenckich (12 proc.).



Kto szuka, znajduje

Dzięki pracy sezonowej można zdobyć niezbędne doświadczenie, a z czasem może ona zamienić się w stałą współpracę. Agencje doradztwa personalnego lub agencje pośrednictwa pracy pośredniczą między pracodawcą a pracobiorcą, zamieszczając ogłoszenia i prowadząc wstępną lub kompleksową selekcję i rekrutację. Każda agencja posiada komputerowe bazy danych, w których można się zarejestrować. Umieszczenie własnych danych w bazie nie gwarantuje natychmiastowego zatrudnienia, jednak zwiększa prawdopodobieństwo znalezienia pracy. Wiele osób zdążyło się już przekonać, że warto przesłać swoje CV do agencji.

Siła rekomendacji

Kandydaci biorący udział w naszych procesach rekrutacji wykazują także wiarę w siłę rekomendacji. Kontakty prywatne to w dobie kryzysu jeden z najskuteczniejszych sposobów szukania pracy. Wynika to z faktu, że część pracodawców nie zgłasza wolnych etatów do prasy i urzędów pracy. Ponadto uzyskując od znajomych informację o wolnym miejscu pracy, można także dowiedzieć się najwięcej nt. charakteru stanowiska, co pomaga w przygotowaniu się do rozmowy z pracodawcą. Nazwisko, a może i osoba znajomego mogą stać się hasłem do wprowadzenia do firmy, ułatwiając bezpośredni kontakt z pracodawcą.

Kandydaci wykorzystują także sieć kontaktów społecznych, m.in. poprzez zakładanie profilu na portalach społecznościowych i biznesowych. Coraz więcej firm w Polsce, jako jeden ze sposobów rekrutacji stosuje polecanie kandydatów przez obecnych pracowników, co często wiąże się z dodatkową gratyfikacją dla tych ostatnich.

Nie zmieniły się natomiast standardowe metody poszukiwania pracy. Na pierwsze miejsce wysuwa się odpowiadanie na oferty pracy znalezione w internecie lub prasie. To właśnie internet stał się najszybszym i najwygodniejszym sposobem na szukanie i znalezienie pracy.

Rynek pracodawcy

Pomimo tych zmian spodziewamy się, że rynek pracy osiągnie równowagę pomiędzy wymaganiami ze strony pracodawców i oczekiwaniami ze strony pracowników. Za zmieniającą się sytuacją gospodarczą kraju wywołaną ogólnoświatową dekoniunkturą podążają zmiany na rynku pracy. Dynamika zatrudnienia uległa w ostatnich miesiącach znacznemu spowolnieniu. Ostatnie lata umocniły pozycję pracownika, ale po pierwszym kwartale 2009 r. można przypuszczać, że sytuacja zaczyna się zmieniać. W wybranych branżach i specjalizacjach będzie dużo trudniej o znalezienie pracy, firmy będą miały łatwiejszy dostęp do specjalistów, którzy nie będą mieli wysokich oczekiwań finansowych. Możliwie, że w niektórych branżach sytuacja na tyle się zmieni, że będziemy mogli znowu mówić o rynku pracodawcy. Na tej podstawie wnioskujemy, że kandydaci wzmogą swoją aktywność i będą starali się zaskoczyć potencjalnych pracodawców oryginalnymi pomysłami i poziomem autoprezentacji. Coraz częściej wykorzystywane są prezentacje przygotowane z zastosowaniem nowoczesnych technik multimedialnych, np. wideo. Zwłaszcza na stanowiskach, na których wymagana jest kreatywność, te nietypowe sposoby autoprezentacji będą coraz popularniejsze.

Katarzyna Tajchman Autorka: HR Manager Work Express