4. Okresy składkowe i ich dokumentowanie
Okresy składkowe wymienione są w art. 6 ustawy emerytalnej. Do okresów tych zaliczane są m.in.:
- Okresy zatrudnienia, pracy nakładczej, pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych albo innej pracy zarobkowej, np. umowy agencyjnej lub zlecenia bądź działalności objętej ubezpieczeniem społecznym.
Dowody: pisemne zaświadczenia pracodawców, świadectwa pracy lub legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca wpisy o okresie zatrudnienia dokonane w trakcie trwania stosunku pracy albo niezwłocznie po rozwiązaniu umowy o pracę. W razie braku wymienionych dokumentów środkiem dowodowym mogą być również umowy o pracę, wpisy w dowodzie osobistym, legitymacje służbowe, legitymacje związków zawodowych, pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (np. o powołaniu, mianowaniu, zmianie angażu, przyznaniu nagrody, udzieleniu urlopu), jeżeli na ich podstawie można ustalić okres zatrudnienia.
Okres zatrudnienia u pracodawcy, który przed 1999 r. rozliczał składki na ubezpieczenie społeczne imiennie za każdego pracownika - w przypadku, gdy ubezpieczony nie posiada świadectwa pracy - potwierdzi ZUS na podstawie posiadanej dokumentacji, pod warunkiem jednak, że pracodawca opłacił składki za pracownika. ZUS dokona tego potwierdzenia po założeniu wniosku o ustalenie kapitału początkowego. Informacja ta odnosi się do osób, które były zatrudnione w małych firmach (zatrudniających do 20 osób), w tym także np. w sklepach, zakładach usługowych i innych małych zakładach pracy. Pracodawca powinien jednak potwierdzić okres (okresy), za który wypłacał pracownikowi - na podstawie przepisów art. 92 Kodeksu pracy - wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy(do 35 dni w roku) oraz wypłaconą w każdym roku kwotę tego wynagrodzenia.
Podobnie osoby, które prowadziły działalność na własny rachunek lub były osobami współpracującymi albo wykonywały działalność twórczą lub artystyczną - w celu potwierdzenia przez ZUS okresów ubezpieczenia - powinny podać w kwestionariuszu (druk ZUS Rp-6) okresy prowadzenia działalności i adres jej prowadzenia, NKP (Numer Konta Płatnika) oraz adres jednostki ZUS, do której były przekazywane składki na ubezpieczenie społeczne.
Zeznaniami świadków (byłych współpracowników) może być udowodnione zatrudnienie przed 15 listopada 1991 r., jeżeli zakład pracy został zlikwidowany albo jego dokumentacja uległa zniszczeniu wskutek klęsk żywiołowych. W ten sposób może być także udowodnione zatrudnienie po 15 listopada 1991 r. w przypadku utraty dokumentów wskutek powodzi w lipcu 1997 r.
Ponadto zeznaniami świadków mogą być udowodnione okresy zatrudnienia młodocianych pracowników przypadające przed 1 stycznia 1975 r., w sytuacji gdy pracodawca stwierdzi brak dokumentacji z tego okresu i brak możliwości potwierdzenia, że były zawierane (bądź nie) umowy z takimi pracownikami, albo potwierdzi, że zawierał umowy z młodocianymi pracownikami lecz nie może potwierdzić faktu zatrudnienia konkretnego młodocianego pracownika. - Okres pobierania zasiłków dla bezrobotnych.
Dowód: zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy. - Okresy pobierania stałych zasiłków z opieki społecznej, od których opłacone zostały składki na ubezpieczenie społeczne.
Dowód: zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej.