Schemat rozumowania jest prosty: skoro pracodawca płaci podatek dochodowy z tytułu prowadzonej działalności, to można go spożytkować efektywniej. Po co zatem odprowadzać wedle powtarzalnego mechanizmu comiesięczną zaliczkę na podatek dochodowy do urzędu skarbowego, skoro poprzez zakup ubezpieczenia można taki wydatek zaliczyć w koszty działalności, pomniejszając tym samym zobowiązania podatkowe. Niby te same pieniądze, tylko ich ukierunkowanie inne. Rynek pracy jest aktualnie rynkiem pracownika, o czym powszechnie trąbią media.
Taka sytuacja wymaga zabiegania o względy pracownika ze strony aktualnego bądź potencjalnego pracodawcy. Każdy bonus z jego strony buduje opinię pracodawcy jako stabilnego, dbającego o sferę socjalną pracownika, poza niezbędnym, kodeksowym minimum. Ba – wręcz zabiegającego o niego. Na tej rynkowej fali łatwiej jest wznosić się pośrednikom ubezpieczeniowym, szukającym wszelkich luk, umożliwiających sprzedaż kolejnego produktu lub kompleksowego rozwiązania (ochrona + inwestycje + pakiety zdrowotne). Może nim być grupowe ubezpieczenie na życie, może być grupowe ubezpieczenie zdrowotne zawierające świadczenia medycyny pracy.
Nie każdy pracodawca jest potentatem w swojej branży. Nie każdy zatrudnia prawnika na etacie. Niewielu ma wystarczającą wiedzę formalną, by poradzić sobie od strony podatkowej z natłokiem różnych ofert. Stąd wielu polega na informacjach zawartych w ofertach, uznając je za wiarygodne, oparte na aktualnie obowiązujących przepisach.
Czytam właśnie jedną z takich ofert. Szanowni Państwo, Extra Medycyna Polska jest dynamicznie rozwijającą się organizacją świadczącą usługi medyczne dla zakładów pracy oraz pacjentów prywatnych. Działamy w ramach partnerstwa z prywatnymi i publicznymi zakładami opieki zdrowotnej oraz towarzystwami ubezpieczeniowymi. Legitymujemy się wieloletnim doświadczeniem w realizacji świadczeń zdrowotnych w ramach formuły medycznego assistance. Nasza firma jest współautorem i providerem medycznym prywatnego ubezpieczenia pod nazwą Program Zdrowie. Każdego dnia, 24 godziny na dobę, przez 365 dni w roku, organizujemy i koordynujemy leczenie kilkudziesięciu tysięcy pacjentów w oparciu o:
- 24 – godzinne Informacyjne Centrum Operacyjne - zespół konsultantek medycznych; zastosowane rozwiązania informatyczne oraz telekomunikacyjne umożliwiają odbiór do trzydziestu połączeń przychodzących w danym momencie;
- 24 - godzinne Pogotowie Medyczne – wykorzystujące komfortowo wyposażone ambulanse sanitarne oraz sprawdzone i doświadczone ekipy medyczne;
- największą sieć placówek medycznych w Polsce (ponad 1000)
Proponujemy współpracę w zakresie zagwarantowania opieki medycznej dla Pracowników Państwa Firmy. W załączeniu przedstawiamy nowoczesne rozwiązania w zakresie korporacyjnej opieki medycznej, które zapewnią realizację optymalnych usług medycznych. Podajemy równocześnie podstawę prawną: ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. nr 96, poz. 593 z późniejszymi zmianami), ustawa kodeks pracy. Jednocześnie informujemy, iż od 1 stycznia 2007 r. w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzone zostały zmiany.
Na ich podstawie uchylono przepisy zakazujące zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z finansowaniem świadczeń zdrowotnych przez pracodawcę na rzecz pracowników, do których ponoszenia nie zobowiązywały pracodawcy przepisy kodeksu pracy i innych ustaw (usunięto z ustawy o PIT z art.23 ust. 1 pkt 60 i z ustawy o CIT z art. 16 ust. 1 pkt 65). Powyższe zmiany powodują, że pracodawca będzie mógł zaliczyć jako koszt podatkowy wszystkie wydatki poniesione na usługi medyczne dla swoich pracowników. Zmiany oznaczają w praktyce powrót do stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Istotą ofert ubezpieczeń zdrowotnych poszczególnych ubezpieczycieli jest alternatywne bądź łączne potraktowanie ubezpieczenia o charakterze medycyny pracy, którego koszty bez wątpienia stanowią koszt dla pracodawcy, ponieważ wynikają z przepisów ustawowych (kodeks pracy, przywołana wyżej ustawa o służbie medycyny pracy), do którego dołączane są świadczenia o rozszerzonym zakresie. Jak wiadomo, przepisy podatkowe umożliwiają zaliczenie w koszty działalności wydatków ponoszonych przez pracodawcę na rzecz pracowników (ustawa o PIT, ustawa o CIT).
Wg zapisów ustawowych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek płaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, za wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3, i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II, wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, jeśli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:
- wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,
- możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,
- wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.
Gdy chodzi o ubezpieczenie zdrowotne, zalicza się ono do grupy 2 działu II (ubezpieczenie choroby) i z tego tytułu nie przewiduje możliwości wypłaty kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy, ponieważ nie występuje. Nie wchodzi w rachubę możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy, jak również wypłata z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie ubezpieczenia. Zarówno przepisy, jak i orzecznictwo idą pracodawcy w sukurs. Pojawia się jednak druga strona medalu, a mianowicie pracownik.
Nie jest prawdą, że pełen zakres dodatkowych świadczeń uzyskuje on całkiem nieodpłatnie. Czasami to, co jest kosztem dla pracodawcy, jest przychodem dla pracownika. Zgodnie z ustawą o PIT, za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty (…).
Płacone przez pracodawcę składki na ubezpieczenie pracownika, z którego on korzysta, jest świadczeniem nieodpłatnym na jego rzecz i brak jest podstaw do zwolnienia z podatku dochodowego. Nie zawsze są podstawą do naliczenia składek ZUS, o czym bliżej stanowi par. 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18.12.98. r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W odniesieniu do ubezpieczeń zdrowotnych, które są kosztem dla pracodawcy, dla pracownika mogą być przychodem, od którego pracodawca będzie zmuszony odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.
Z odpowiedzi Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r. (nr IPPB2/415-276/07-2/AS) wynika, że pracodawcy są zobowiązani odprowadzić podatek od wykupionych pracownikom usług lub ubezpieczeń medycznych. Stanowisko organu podatkowego II instancji oznacza, iż koszt poniesiony przez pracodawcę na wykup świadczeń medycznych dla pracowników jest traktowany jako dochód ze stosunku pracy. Nie dotyczy to kosztów badań medycyny pracy, tj. takich, do których zobowiązują pracodawcę przepisy prawa. Zatem, gdy pracodawca wykupi pakiet usług medycznych, w skład których wchodzi wykonanie wstępnych, okresowych oraz kontrolnych badań lekarskich, a także dobrowolnych specjalistycznych usług medycznych, opodatkowana będzie jedynie wartość tych drugich.
Spółka, która zwróciła się do organu podatkowego z zapytaniem, rozważała możliwość zawarcia umowy grupowego ubezpieczenia zdrowotnego, które oprócz badań z zakresu medycyny pracy (badania wstępne, badania kontrolne, badania okresowe wymagane dla danego stanowiska lub zawodu wykonywanego przez pracownika), zawierałoby dodatkowy zakres świadczeń w postaci nielimitowanego dostępu do lekarza pierwszego kontaktu, badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, rehabilitację, szczepienia ochronne i profilaktykę.
Izba Skarbowa stwierdziła, że wydatek pracodawcy związany z taką polisą dla pracownika jest podlegającym opodatkowaniu przychodów ze stosunku pracy. Koszt pracodawcy jest w tym przypadku realną korzyścią pracownika. Nie istnieje również problem ustalenia świadczenia w wymiarze indywidualnym, skoro znana jest ogólna kwota do zapłaty w postaci składki, jak również liczba pracowników podlegających ubezpieczeniu. Czasami znana jest również wartość jednego pakietu. Wartość składki przypadającej na jednego pracownika będzie stanowiła jego dochód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. danym miesiącu.
Stanowisko Izby Skarbowej w Warszawie potwierdza, iż wydatek pracodawcy na ubezpieczenie zdrowotne pracowników będzie jego kosztem uzyskania przychodu, zaś w przypadku pracownika przychodem, podlegającym opodatkowaniu w części niezwiązanej z medycyną pracy. Obowiązuje zasada, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodu kosztów związanych z finansowaniem świadczeń zdrowotnych przez pracodawcę na rzecz swoich pracowników, z wyjątkiem poniesionych kosztów świadczeń zdrowotnych, do których ponoszenia zobowiązują pracodawcę przepisy kodeksu pracy oraz innych ustaw. Z punktu widzenia pracownika wydatek pracodawcy stanowi jego przychód ze stosunku pracy (pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy – art. 12.1 ustawy o PIT). Od tak otrzymanego przychodu zapłaci podatek dochodowy.
Bez względu na rozstrzygnięcia organów podatkowych w indywidualnych sprawach, gdy dla jednej strony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu, zaś dla drugiej przychodem podlegającym opodatkowaniu, forma grupowych ubezpieczeń zdrowotnych jest korzystnym rozwiązaniem, szczególnie, gdy zważy się aktualną sytuację w tzw. społecznej służbie zdrowia, z wszelkimi jej konsekwencjami, również po stronie pacjenta.
Sławomir Dąblewski
Źródło:
