Wynagrodzenia pracowników szeregowych w 2008 roku

Miło nam oddać do Państwa rąk wyniki piątego (jubileuszowego) Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń. Tradycyjnie już przeprowadziliśmy je wraz z czołowymi polskimi portalami (onet.pl, pracuj.pl, gazetapraca.pl, wp.pl, kariera.com.pl, bankier.pl). Wciąż jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. W 2008 roku uczestniczyło w nim 58 500 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 55 111 osób.

Jak co roku przypominamy, że w badaniu dominują ludzie młodzi. 75,7% badanych ma nie więcej niż 35 lat, w tym 53,8% ma nie więcej niż 30 lat. Równie ważna jest informacja, że 78,7% to osoby z wykształceniem wyższym (w tym licencjat). Czynniki te w znaczący sposób wpływają na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do Internetu.

Jak co roku, przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Dane podstawowe

Tabela 1 zawiera informacje o wynagrodzeniach na poszczególnych poziomach zarządzania. Płace połowy pracowników szeregowych znajdują się w przedziale od 1 714 PLN do 3 350 PLN, zaś mediana to 2 400 PLN. Starsi specjaliści zarabiają dwa razy więcej (4 800 PLN), zaś dyrektorzy cztery razy więcej (9 600 PLN). W grupie pracowników szeregowych występują najmniejsze rozpiętości płacowe pomiędzy najlepiej i najgorzej zarabiającymi osobami. Na tym szczeblu zarządzania udział premii w zarobkach jest najniższy i wynosi 15%. Warto zauważyć, iż wraz ze wzrostem poziomu zarządzania rośnie udział premii w wynagrodzeniu całkowitym. 21% dochodów dyrektorów i zarządu to wynagrodzenie zmienne.

Tabela 1. Wynagrodzenia całkowite na poszczególnych poziomach zarządzania

poziom	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej	średni udział premii
pracownik szeregowy	13 667	1 326	1 714	2 400	3 350	4 900	15%
specjalista	17 402	1 900	2 500	3 500	5 000	7 400	16%
starszy specjalista	7 099	2 250	3 135	4 800	7 500	11 000	18%
kierownik małego zespołu (2-10 osób)	7 141	2 350	3 400	5 100	8 000	12 100	19%
kierownik zespołu (powyżej 11 osób)	2 916	2 700	3 760	5 500	8 500	13 000	20%
dyrektor	3 073	3 500	5 600	9 600	16 000	25 500	21%
zarząd	679	4 000	6 300	10 700	21 500	35 000	21%

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Jak wynika z danych ujętych w tabeli 2, pracownicy szeregowi mogą liczyć na najbardziej atrakcyjne płace w branży IT. Zarobki co dziesiątego zatrudnionego w tej branży przekraczają 6 400 PLN. Połowa pracowników szeregowych dostaje od 2 223 PLN do 4 600 PLN, zaś mediana płacy to 3 200 PLN. Wynagrodzenia w technologiach informatycznych są o 68,4% wyższe niż w kulturze i sztuce będącej najgorzej opłacaną branżą. Tutaj pracownicy szeregowi zarabiają 1 900 PLN. Wynagrodzenie powyżej 3 014 PLN otrzymuje co dziesiąta osoba. Branże z najniższymi płacami, obok kultury i sztuki, to handel, służba zdrowia oraz nauka i szkolnictwo. Natomiast z najwyższymi pensjami - energetyka i ciepłownictwo oraz bankowość.

Tabela 2. Wynagrodzenia pracowników szeregowych w różnych branżach

branża	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
technologie informatyczne (IT)	960	1 650	2 223	3 200	4 600	6 400
energetyka i ciepłownictwo	192	1 870	2 180	2 800	3 939	6 100
bankowość	854	1 600	2 100	2 790	3 900	5 500
telekomunikacja	292	1 400	1 800	2 655	3 785	5 360
budownictwo	695	1 400	1 900	2 600	3 600	5 400
media, wydawnictwa, reklama, PR	325	1 350	1 800	2 600	3 700	5 000
przemysł ciężki	949	1 550	2 000	2 600	3 540	5 000
logistyka, transport, spedycja i komunikacja	720	1 500	1 885	2 500	3 400	4 725
ubezpieczenia	151	1 453	1 800	2 500	3 480	5 000
ochrona środowiska	56	1 320	1 640	2 493	3 250	5 083
przemysł lekki	1 503	1 260	1 700	2 400	3 302	4 800
usługi	2 068	1 250	1 600	2 250	3 200	4 700
sektor publiczny	1 683	1 400	1 700	2 210	3 050	4 150
nauka, szkolnictwo	835	1 400	1 650	2 090	2 800	3 600
służba zdrowia	506	1 300	1 600	2 045	2 750	3 870
handel	1 716	1 200	1 450	1 989	2 878	4 420
kultura i sztuka	105	1 254	1 440	1 900	2 390	3 014

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Na wykresie 1 zaprezentowano mediany zarobków pracowników szeregowych w poszczególnych działach. Najwyższe wynagrodzenia (3 200 PLN) dotyczą działów informatycznych. Drugie miejsce zajmują finanse i controlling z medianą płacy wynoszącą 3 000 PLN, zaś trzecie - działy badań i rozwoju/planowania z medianą 2 800 PLN. Pracownicy szeregowi zarabiają najgorzej w obsłudze klienta (2 100 PLN), działach personalnych (2 131 PLN), sprzedaży oraz magazynach (2 200 PLN). Różnica procentowa pomiędzy wynagrodzeniami w najgorzej i najlepiej opłacanych działach wynosi 52,4%.



Świadczenia dodatkowe pracowników szeregowych

Wśród pracowników szeregowych najczęściej stosowaną formą dodatkowej gratyfikacji jest dodatkowa bezpłatna opieka medyczna (wykres 2). Może na nią liczyć16,4% osób. Służbowy telefon komórkowy dostaje 12,8% osób. Prawie tyle samo (12,7%) ma zapewnione ubezpieczenia dodatkowe. Bezpłatne zajęcia sportowo-rekreacyjne oraz dofinansowanie nauki to świadczenia, które dotyczą co dziesiątego pracownika na najniższym szczeblu zarządzania. Najrzadziej stosowane rodzaje dodatkowej gratyfikacji to prywatna szkoła lub przedszkole dla dzieci, mieszkanie lub dom służbowy, członkostwo w prywatnych klubach.



Wynagrodzenia w firmach o różnej wielkości, kapitale i rodzaju

Jak wynika z tabeli 3, pracownicy szeregowi zatrudnieni w największych firmach osiągają najwyższe dochody. Mediana ich wynagrodzeń wynosi 2 900 PLN i jest wyższa o 61,1% od mediany w mikro przedsiębiorstwach (1 800 PLN). Połowa pracowników szeregowych w najmniejszych firmach zarabia od 1 318 PLN do 2 526 PLN, podczas gdy w największych od 2 260 PLN do 4 026 PLN. 10% najlepiej zarabiających pracowników szeregowych w mikro przedsiębiorstwach otrzymuje ponad 3 700 PLN, zaś w dużych (powyżej 1 000 osób) - ponad 5 700 PLN. W średnich firmach (50 - 249 osób), w których jest zatrudnionych najwięcej respondentów, połowa pracowników zarabia od 1 800 PLN do 3 300 PLN.

Tabela 3. Wynagrodzenia pracowników szeregowych w firmach o różnej wielkości

wielkość firmy	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
mikro przedsiębiorstwo (1-9)	1 695	1 196	1 318	1 800	2 526	3 700
małe przedsiębiorstwo (10-49)	3 241	1 246	1 590	2 100	3 000	4 400
średnie przedsiębiorstwo (50-249)	4 167	1 400	1 800	2 380	3 300	4 800
duże przedsiębiorstwo (250-999)	2 304	1 500	1 990	2 640	3 600	5 200
duże przedsiębiorstwo (1000 i więcej)	2 260	1 700	2 200	2 900	4 026	5 700

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Najwięcej badanych pracowników szeregowych zatrudnionych było w firmach z kapitałem polskim. Otrzymują oni najmniej atrakcyjne zarobki. Połowa zarabia od 1 650 PLN do 3 100 PLN, zaś mediana wynagrodzeń stanowi 72,1% stawki osiąganej przez pracowników szeregowych w firmach z kapitałem zagranicznym. Tutaj połowa osób dostaje od 2 300 PLN do 4 368 PLN, zaś płace 10% najlepiej zarabiających przekraczają 6 470 PLN. W firmach z przewagą kapitału zagranicznego można liczyć na dochody w wysokości 2 875 PLN, zaś z przewagą kapitału polskiego o 16,5% niższe (2 400 PLN).

Tabela 4. Wynagrodzenia pracowników szeregowych w firmach z różnym kapitałem

kapitał	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
kapitał polski (100%)	6 586	1 300	1 650	2 200	3 100	4 400
przewaga kapitału polskiego	778	1 326	1 750	2 400	3 300	4 960
przewaga kapitału zagranicznego	1 154	1 600	2 100	2 875	4 040	5 700
kapitał zagraniczny (100%)	1 442	1 675	2 300	3 050	4 368	6 470

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

W tabeli 5 ujęto dane o wynagrodzeniu pracowników szeregowych w różnych rodzajach firm. Najlepsze stawki osiągają ci, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Połowa osób zarabia tu od 1 805 PLN do 4 100 PLN, zaś co dziesiąta osoba ponad 6 758 PLN. Warto zwrócić uwagę, iż takich pracowników szeregowych w Ogólnopolskim Badaniu Wynagrodzeń jest najmniej. Najniższe wynagrodzenia mają osoby zatrudnione w sferze budżetowej lub komunalnej (mediana to 2 200 PLN). Zarobki w firmach prywatnych oraz państwowych - spółkach skarbu państwa są na zbliżonym poziomie. Mediany mają tę samą wartość (2 400 PLN).

Tabela 5. Wynagrodzenia pracowników szeregowych w różnych rodzajach firm

rodzaj firmy	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
sfera budżetowa lub komunalna	2 571	1 430	1 750	2 200	3 000	4 020
prywatna	9 635	1 300	1 700	2 400	3 500	5 000
państwowa - spółka skarbu państwa	1 297	1 450	1 800	2 400	3 400	4 800
własna działalność gospodarcza	147	1 350	1 805	2 600	4 100	6 758

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Wynagrodzenia w różnych regionach i miastach

W rankingu regionów tradycyjnie na pierwszym miejscu plasuje się województwo mazowieckie (wykres 3). Pracownicy szeregowi osiągają dochód w wysokości 3 000 PLN. W regionie wschodnim zarabia się 66,7% tej stawki (2 000 PLN). W regionach północno-zachodnim oraz południowo-zachodnim zarabia się podobnie. Mediany wynoszą odpowiednio 2 302 PLN i 2 300 PLN.



Pracownicy szeregowi zatrudnieni w Warszawie zarabiają najlepiej (wykres 4). Mediana ich płac jest wyższa o 600 PLN od wynagrodzeń w miastach znajdujących się na drugiej pozycji w rankingu (Szczecin oraz Gdańsk). Trzecią pozycję zajmują Katowice i Poznań z medianą 2 600 PLN. Najniższe zarobki występują w miastach południowo-wschodniej Polski: Rzeszowie oraz Lublinie. Wynoszą one odpowiednio 2 095 PLN oraz 2 100 PLN. Pracownicy szeregowi zatrudnieni w Krakowie zarabiają 2 558 PLN, czyli o 22,5% mniej niż w stolicy.



Wynagrodzenia pracowników z różnym wykształceniem i znajomością języków obcych

Na wykresie 5 zaprezentowano mediany wynagrodzeń pracowników posiadających różne wykształcenie. Wyszczególniono różne rodzaje wykształcenia wyższego. Najlepsze dochody w wysokości 3 123 PLN osiągają pracownicy szeregowi z wykształceniem wyższym technicznym w dziedzinie zaawansowanych technologii (np. elektronika, automatyka, informatyka). Na drugiej pozycji plasują się zarobki w wysokości 2 850 PLN. Osiągają je osoby z wykształceniem wyższym technicznym w takich dziedzinach jak mechanika, budownictwo, przemysł ciężki. Pracownicy szeregowi z wykształceniem niepełnym wyższym zarabiają 2 576 PLN. Mniejsze płace przypadają osobom z wykształceniem wyższym uniwersyteckim (humanistyczne i nauki ścisłe), pedagogicznym, rolniczym, a także w sporcie i rehabilitacji. Pracownicy szeregowi, którzy ukończyli uczelnie ekonomiczne, dostają 2 600 PLN.



W tabeli 6 znajdują się informacje o wynagrodzeniach pracowników szeregowych z różną znajomością języków obcych (na poziomie co najmniej dobrym). Mediana płac osób nie znających żadnych języków obcych wynosi 2 275 PLN. Zarobki pracowników posługujących się jednym lub dwoma językami obcymi wyglądają podobnie - mediany są takie same i wynoszą 2 500 PLN. Znajomość trzeciego języka obcego podnosi medianę płacy o 28% (3 200 PLN). Co czwarty pracownik szeregowy z takimi umiejętnościami zarabia ponad 5 500 PLN, zaś co dziesiąty - ponad 9 300 PLN.

Tabela 6. Wynagrodzenia pracowników szeregowych znających języki obce

języki obce	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
0	7 706	1 300	1 700	2 275	3 200	4 500
1	5 030	1 400	1 800	2 500	3 600	5 165
2	820	1 384	1 800	2 500	3 630	5 500
3+	111	1 500	2 100	3 200	5 500	9 300

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Im wyższy poziom języka angielskiego, tym wyższa płaca (tabela 7). Płacę od 2 000 PLN do 4 000 PLN otrzymuje połowa pracowników szeregowych z bardzo dobrym poziomem tego języka (mediana to 2 845 PLN). 10% najlepiej zarabiających dostaje ponad 6 000 PLN. Dla porównania w grupie osób nieznających angielskiego 10% najlepiej zarabiających otrzymuje ponad 4 000 PLN.

Tabela 7. Wynagrodzenia pracowników szeregowych o różnym poziomie języka angielskiego

poziom języka	wielkość próby	10% zarabia poniżej	25% zarabia poniżej	mediana (PLN)	25% zarabia powyżej	10% zarabia powyżej
brak	2 075	1 200	1 500	2 100	3 000	4 300
słaby	2 770	1 300	1 700	2 280	3 200	4 400
średni	3 954	1 340	1 700	2 300	3 200	4 660
dobry	3 014	1 400	1 800	2 500	3 600	5 200
bardzo dobry	1 854	1 500	2 000	2 845	4 000	6 000

Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2008 roku

Wynagrodzenia pracowników z różnym stażem pracy i w różnym wieku

Na wysokość zarobków pracowników szeregowych oddziałuje ogólny staż pracy (wykres 6). Wpływ ten najlepiej widać pomiędzy osobami mającymi staż o długości 1 roku oraz 2-3 lat. Ci pierwsi zarabiają 2 128 PLN, natomiast drudzy o 10,4% więcej (2 350 PLN). Wynagrodzenia pracowników rosną wraz ze wzrostem długości stażu. Jednakże po przekroczeniu 8 lat zaczynają się wahać, a po 15 latach widać już tendencję spadkową. Najwyższe zarobki w wysokości 2 500 PLN otrzymują pracownicy szeregowi ze stażem pracy 6-8 lat oraz 11-15 lat.



Wykres 7 przedstawia mediany wynagrodzeń pracowników szeregowych w różnych grupach wiekowych. Jak pokazują dane, najlepsze płace mają osoby w wieku 26-30 lat (2 520 PLN). Wpływ na to może mieć posiadane wykształcenie wyższe, znajomość języków obcych lub fakt, iż bardziej atrakcyjne pakiety wynagrodzeń przyciągają lepszych pracowników. Nieco starsi pracownicy szeregowi (31-35 lat) zarabiają o 20 PLN mniej (2 500 PLN). Warto zauważyć, iż począwszy od osób w wieku 26-30 lat aż do 41-50 lat zarobki mają tendencję spadkową. Najniższe wynagrodzenia występują jednak w grupie osób najmłodszych (18-25 lat) - mediana to 2 200 PLN.



Podsumowanie

Połowa pracowników szeregowych zarabia od 1 714 PLN do 3 350 PLN. Najbardziej atrakcyjne wynagrodzenia osiąga się w takich branżach jak technologie informatyczne, energetyka i ciepłownictwo oraz bankowość. Najwięcej można zarobić w działach informatycznych, finansach i controllingu oraz badań i rozwoju/planowania. Warszawa, Szczecin i Gdańsk to miasta z najwyższymi medianami wynagrodzeń. Pracownicy w wieku 26-30 lat z wykształceniem wyższym technicznym w dziedzinach zaawansowanych technologii oraz posługujący się językami obcymi mogą liczyć na najlepsze płace.

Iwona Strzępek

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

Wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy

Wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.

Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3 000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3 000 PLN

Górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4 500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4 500 PLN

Dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1 500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1 500 PLN.

Pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1 000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1 000 PLN.

Dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5 000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5 000 PLN.

jednak brutto Autor: ~kein001   2009-04-15 15:27

jednak brutto

brutto -- neto ?? Autor: ~kein001   2009-04-15 15:22

brutto -- neto ??