W przypadku, gdy wszyscy wspólnicy prowadzili sprawy spółki i wszyscy wspólnicy obejmą udziały w spółce przekształconej, nie ma obowiązku badania sprawozdania finansowego sporządzonego dla celów przekształcenia, ale jest obowiązek "poddania wyceny aktywów i pasywów spółki badaniu przez biegłego rewidenta". W takim przypadku biegłego wyznacza sąd rejestrowy uwzględniając wniosek spółki co do wyznaczenia konkretnego biegłego z listy KiBR. W drugim przypadku Sąd rejestrowy (również na wniosek spółki) wyznacza biegłego do "badania planu przekształcenia w zakresie poprawności i rzetelności".
Uzasadnienie
Zgodnie z treścią art. 551 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) - dalej k.s.h. - spółka cywilna może być przekształcona w spółkę handlową przez jej wspólników. Do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową inną niż spółka jawna stosuje się przepisy dotyczące przekształcenia spółki jawnej w inną spółkę handlową.
Podkreślić przy tym należy, iż wspólnicy spółki cywilnej mają prawo wyboru spółki handlowej w jaką pragną się przekształcić. Uchwała o przekształceniu spółki cywilnej np. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością powinna być podjęta z uwagi na treść art. 865 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) - dalej k.c. - zobowiązującego wspólników do powzięcia uchwały w każdej sprawie przekraczającej zakres zwykłych czynności spółki. Nie jest to jednak uchwała, o której mowa w art. 556 pkt 2 k.s.h.
W dziale III rozdziale 1 i 2 k.s.h. uregulowano przekształcenie spółki osobowej (w tym przypadku cywilnej) w spółkę kapitałową (w tym przypadku w spółkę z o.o.). W praktyce w większości spółek cywilnych każdy wspólnik jest z mocy prawa uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki (art. 865 § 1 k.c.), a to oznacza, że możliwe jest zastosowanie uproszczonego trybu przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z o.o. W myśl art. 572 k.s.h., w przypadku przekształcenia spółki, w której wszyscy wspólnicy prowadzili sprawy spółki, nie stosuje się wymogów określonych w art. 557-561 k.s.h., co jednak nie dotyczy obowiązku przygotowania niżej wymienionych dokumentów, o których mowa w art. 558 § 2 k.s.h., tj.:
projektu uchwały w sprawie przekształcenia spółki;
projektu umowy spółki przekształconej;
wyceny składników majątku (aktywów i pasywów) spółki przekształcanej; sprawozdania finansowego sporządzonego dla celów przekształcenia na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia, dla ustalenia wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej, przy zastosowaniu takich samych metod i w takim samym układzie, jak ostatnie roczne sprawozdanie finansowe, oraz poddania wyceny aktywów i pasywów spółki badaniu przez biegłego rewidenta. Na podstawie z art. 101 k.s.h., jeżeli spółka osobowa nie jest obowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.), np. prowadzi PKPiR czy tzw. ewidencję przychodów, to wówczas przepisy k.s.h., które przewidują konieczność sporządzania sprawozdania finansowego, realizuję się poprzez sumowanie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów czy ewidencji przychodów.
W przypadku gdy sprawy spółki prowadzili tylko niektórzy wspólnicy, wówczas stosuje się tryb pełny (ogólny) przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z o.o. W tym przypadku do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wymagane jest:
sporządzenie planu przekształcenia spółki wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta;
powzięcie uchwały o przekształceniu spółki;
powołanie członków organów spółki przekształconej albo określenie wspólników prowadzących sprawy tej spółki i reprezentujących ją;
zawarcie umowy spółki przekształconej;
dokonanie w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenie spółki przekształcanej.
W tym przypadku wspólnicy spółki cywilnej będący przedsiębiorcami dokonują wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej - każdy z osobna. Zgodnie z przepisami k.s.h., plan przekształcenia sporządza się w formie pisemnej pod rygorem nieważności, który przygotowują wszyscy wspólnicy prowadzący sprawy spółki przekształcanej i powinien on zawierać co najmniej: ustalenie wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia;
określenie wartości udziałów wspólników zgodnie ze sprawozdaniem finansowym sporządzonym wyłącznie dla celów przekształcenia. Plan przekształcenia należy poddać badaniu przez biegłego rewidenta w zakresie poprawności i rzetelności, którego wyznacza na wniosek spółki sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki przekształcanej. W uzasadnionych przypadkach sąd może wyznaczyć dwóch lub większą liczbę biegłych.
Edward Tomczyk
Autor współpracuje z Vademecum Głównego Księgowego, Wolters Kluwer Polska, www.wolterskluwer.pl
Źródło:
