Co roku kończy się ważność milionów dowodów osobistych Polaków. Wbrew pozorom przeoczenie terminu wymiany dokumentu tożsamości może mieć dość istotne konsekwencje. Jedną z nich są problemy z dostępem do konta osobistego w banku. Ba, za posługiwanie się nieważnym dokumentem tożsamości można nawet otrzymać kary.

Czym może skutkować posługiwanie się nieważnym dowodem osobistym?

W skrajnych przypadkach brak wymiany dowodu osobistego może prowadzić do kar. Prawo przewiduje nie tylko kary finansowe, ale nawet możliwość ograniczenia wolności.

(Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych)

Zapomnienie o wymianie dowodu osobistego uniemożliwia dokonanie licznych czynności. Tak będzie, zwłaszcza gdy dana osoba nie legitymuje się innym dokumentem tożsamości, np. paszportem. Dokument tożsamości jest przecież wymagany przy zawieraniu wszelkich umów, czy nawet podczas odbioru listu poleconego. Brak aktualnego dowodu osobistego jest też poważnie traktowany w sektorze bankowym.

Nieważny dowód osobisty a konto bankowe

Podczas zawierania umów z bankiem trzeba podać aktualny dokument tożsamości. Tak jest przykładowo przy zakładaniu konta osobistego. Bank standardowo pyta o dane z dowodu osobistego. Alternatywą może być paszport lub karta pobytu.

Już po zawarciu umowy dokument nie jest potrzebny, by zlecać poszczególne operacje. Przykładowo polecenie przelewu autoryzuje się w aplikacji mobilnej lub kodem SMS — żadnej dokument tożsamości nie jest do tego potrzebny.

Jeśli jednak upłynie termin ważności dokumentu podanego podczas podpisywania umowy z bankiem, to dostęp do usług może zostać ograniczony. Wówczas będzie możliwe zalogowanie do bankowości elektronicznej, jednak nie będzie więc można przykładowo zlecać przelewów. Z całą pewnością bank nie zgodzi się na podpisanie żadnej nowej umowy ani aneksu na podstawie nieważnego dowodu osobistego. 

Zakres zablokowanych usług z powodu braku ważności dowodu osobistego jest nieco inny w poszczególnych instytucjach finansowych. Odmienne są też procedury postępowania w takich sytuacjach. Finalnie w każdym przypadku konieczne okazuje się wyrobienie nowego dokumentu i przekazanie informacji na ten temat do banku. Instytucja finansowa może zaoferować klientowi np. 30 dni na aktualizację dokumentu tożsamości w systemie.

Dlaczego nieważny dowód prowadzi do blokady konta?

Banki jako priorytet traktują to, by ich usługi były łatwo dostępne dla klientów. Wszystkie z nich wdrażają kolejne innowacje, by jeszcze bardziej zwiększyć komfort użytkowania bankowości internetowej czy aplikacji mobilnej banku.

Nade wszystko jednak banki są odpowiedzialne za zapewnienie bezpieczeństwa. Prawo nakłada na nie obowiązek identyfikacji i weryfikacji tożsamości klientów. Tymczasem brak ważnego dokumentu tożsamości uniemożliwia dopełnienia tych formalności.

W jaki sposób bank dowiaduje się o nieważnym dokumencie tożsamości?

Współcześnie zakładanie konta bankowego, zwłaszcza przez Internet jest niezwykle szybkie. Trzeba jednak dopełnić pewnych formalności. Jedną z nich podanie danych dokumentu tożsamości, którym zwykle jest dowód osobisty. Podaje się termin ważnościserię i numer oraz datę wydania.

Wpisany termin ważności trafia do systemu bankowego. System pilnuje tego terminu. Gdyby termin został przekroczony, to automatycznie wprowadzana jest procedura ograniczająca dostęp do rachunku. Można tego uniknąć, jeśli zawczasu wprowadzi się dane nowego dowodu osobistego. 

Co robić, gdy nieważny dokument tożsamości jest powodem zablokowania konta?

Przegapienie daty wygaśnięcia dokumentu tożsamości wymaga bezzwłocznego działania. W pierwszej kolejności należy udać się do właściwego urzędu z wnioskiem o wyrobienie nowego dokumentu. Po jego otrzymaniu wystarczy zaktualizować dane w banku. Wystarczy skorzystać z aplikacji mobilnej lub bankowości internetowej. Tam podaje się dane dokumentu, który właśnie został wyrobiony. W tym momencie problem zostaje całkowicie rozwiązany. Wymiana dowodu osobistego jest bezpłatna.

Jednakże załatwienie formalności z wyrobieniem nowego dowodu osobistego może zająć trochę czasu. Od momentu złożenia wniosku, do wyrobienia nowego dokumentu może minąć do 30 dni.

Ograniczenie w swobodnym korzystaniu z konta bywają zaś problematyczne. Dlatego w międzyczasie warto skontaktować się z pracownikiem banku, np. telefonicznie. Bank może zgodzić się na dodanie do systemu innego dokumentu. Przykładowo paszportu zamiast dowodu osobistego. Zwykle konieczne jest jednak osobiste udanie się do placówki banku, by okazać inny dokument tożsamości. Należy mieć świadomość, że banki w Polsce akceptują również mDowód. To cyfrowa alternatywa dla plastikowego dokumentu. 

Jak nie zapomnieć o wymianie dowodu osobistego?

Raczej mało kto pamięta datę terminu ważności dowodu osobistego. Na szczęście kiedy dowód traci ważność, bank przypomina o tym zawczasu. Informacje na ten temat przekazuje regularnie, zwykle z 30-dniowym, a nawet paromiesięcznym wyprzedzeniem. Przykładów po wejściu do aplikacji mobilnej banku na górze może ukazywać się przypomnienie o tym, że dowód osobisty wkrótce straci ważność. 

Banki mogą też przesłać powiadomienie drogą listowną. Inna opcja zakłada kontakt telefoniczny. Między innymi z tego powodu warto regularnie dbać o aktualizację numeru telefonicznego i adresu korespondencyjnego podanych w systemie banku.

O tym, że ważność dowodu osobistego zbliża się do końca, przypominać mogą nie tylko banki. Przykładowo powiadomienie może przesłać BIK, o ile ma się tam założone konto.