O systemie ubezpieczeń zdrowotnych słów kilka
Każdy ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia jest automatycznie uprawniony do otrzymywania bezpłatnych lub refundowanych do pewnej wysokości świadczeń zdrowotnych w innych krajach Unii Europejskiej. Zakres tych świadczeń w danym państwie Unii Europejskiej zależy od charakteru pobytu w tym kraju (zamieszkanie na stałe, pobyt czasowy), jak również od charakteru nabytych uprawnień zgodnych z przepisami UE. W praktyce oznacza to, że każdy pracownik zatrudniony w UE, emeryt wybierający się na wakacje, student uczący się w danym państwie, mają zagwarantowany dostęp do świadczeń zdrowotnych na takich samych zasadach, jak obywatele kraju, w którym aktualnie przebywają.Osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu w kraju UE, w którym zarejestrowały swoją działalność. Prawo do uzyskiwania nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych w kraju zamieszkania poświadczone jest formularzem E 106. Przedsiębiorcy uzyskują go w instytucji ubezpieczenia zdrowotnego tam gdzie są zarejestrowani. Zatem osoby prowadzące działalność gospodarczą np. w Niemczech, ale mieszkający w Polsce, mają obowiązek starać się o formularz w niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej.
Formularz E 106 wydawany na podstawie:
- wniosku zainteresowanego,
- kserokopii dowodu potwierdzającego opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne,
- dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej w danym kraju Wspólnoty.
Pytanie 1:
Jestem Polakiem, mieszkającym i pracującym na stałe w Wielkiej Brytanii. W najbliższym czasie planuję wrócić do kraju. Co muszę zrobić, aby otrzymać opiekę zdrowotną w Polsce?
Osoba mieszkająca i pracująca na stale w Wielkie Brytanii podlega prawu brytyjskiemu w zakresie zabezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z przepisami wspólnotowymi ma ona prawo do niezbędnych świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach członkowskich, w tym oczywiście w Polsce na koszt Wielkiej Brytanii. O uprawnieniach tych zaświadcza Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EHIC - European Health Insurance Card), w którą należy się zaopatrzyć przed przyjazdem do Polski. Formularz wniosku o wydanie karty ubezpieczenia można pobrać na każdej brytyjskiej poczcie.
Ubezpieczenia zdrowotne dla rodzin pracowniczych
Prawo do opieki zdrowotnej w danym kraju UE oczywiście w pełnym zakresie posiada także rodzina zatrudnionego lub osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Świadczenia zdrowotne dla tych osób przysługują zarówno w kraju zamieszkania, jak również w tym, w którym osoba ta prowadzi działalność lub jest zatrudniona. Rodzina osoby pracującej i ubezpieczonej powinna być razem z nią wpisana w formularzu E 106 wystawionym osobie ubezpieczonej. Aby umożliwić dostępu do opieki medycznej członkom rodziny mieszkającym w innym kraju UE niż osoba pracująca, dokonuje się rejestracji w kraju zamieszkania na podstawie formularza E 109. Formularz ten zawsze jest wystawiony przez NFZ w Polsce. Również pracownicy sezonowi i ich rodzinny wykonujący legalnie prace w innym kraju UE, na czas trwania tych prac mają prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w kraju, w którym czasowo przebywają. Prace te w żadnej mierze nie odpowiadają rocznym przebiegom zatrudnienia, lecz są zawsze warunkowane pewna cyklicznością (raz na pół roku, raz na kwartał). Praca sezonowa nie może przekroczyć ośmiu miesięcy.Pytanie 2:
Wybieram się do Niemiec na dwa tygodnie, aby odwiedzić pracującego tam męża. Czy w taki przypadku powinnam starać się o wydanie EKUZ?
Nie. Osoba wyjeżdżająca w celach odwiedzin objęta jest już ze swej natury ubezpieczeniem zdrowotnym. Mąż pracując w jednym z krajów UE objęty jest obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym. Ma on również prawo tym samym ubezpieczeniem objąć członków rodziny wpisując ich dane w formularzu E 106.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego
Dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w innych krajach UE gwarantuje nam Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Aby otrzymać taka kartę należy złożyć wniosek o jej wydanie we właściwym ze względu na zamieszkanie oddziale wojewódzkim lub delegaturze NFZ osobiście, pocztą lub faksem. Osoby zainteresowane wniosek o wydanie karty mogą znaleźć na stronach internetowych NFZ www.nfz.gov.pl. Do wniosku o wydanie karty zawsze należy dołączyć dowód ubezpieczenia zdrowotnego. Dowodem ubezpieczenie zdrowotnego może być np. aktualna podstemplowana przez pracodawcę książeczka ubezpieczeniową. Jednak najlepszym rozwiązanie byłoby dołączenie do wniosku druku ZUS RMUA, poświadczającego opłacanie składki zdrowotnej przez pracodawcę. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą dowodem takim jest ostatni dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku rolników ubezpieczonych w KRUS dowodem jest zaświadczenie z KRUS o odprowadzanych składkach na ubezpieczenie zdrowotne lub ostatni dowód wpłaty składki. W przypadku emerytów dowodem jest legitymacja emeryta lub ostatni odcinek emerytury. W przypadku rencistów legitymacja rencisty lub ostatni odcinek renty, natomiast w przypadku bezrobotnych dowodem ubezpieczenia zdrowotnego jest zaświadczenie z urzędu pracy o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.Czy wiesz, że...? |
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawana jest tylko osobom wyjeżdżającym czasowo do innego państwa UE np. w celach turystycznych, w celach odwiedzin osób najbliższych, znajomych. Karta ta wydawana jest również w celach podróży służbowej oraz na czas oddelegowania pracownika do pracy za granicę przez polskiego pracodawcę. Nie otrzymają jej natomiast osoby, które przestały podlegać polskiemu ustawodawstwu. Dotyczy to m.in. osób podejmujących pracę w innym państwie członkowskim oraz osób, których ubezpieczenie w NFZ wygasło. |
Osoby, które posługują się Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego w innych państwach członkowskich, a straciły do niej uprawnienia mogą zostać pociągnięte do pokrycia kosztów leczenia. Należy pamiętać, że EKUZ uprawnia do korzystania z opieki zdrowotnej tylko w tych placówkach, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia w danym państwie. Leczenie prywatne pacjent opłaca sam. Dlatego warto się upewnić, czy lekarz wykonuje usługi w ramach publicznej opieki zdrowotne czy prywatnej praktyki. Inna sprawa, że w większości państw UE nawet placówki, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia pobierają pewne opłaty za swoje usługi od osób ubezpieczonych. Oznacza to, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym w danym kraju UE nie oznacza całkowitego zwolnienia z ponoszonych kosztów w ramach usług medycznych.
Wszystkie państwa członkowskie wydają Kartę według ogólnie przyjętego wzoru, w odpowiednim języku urzędowym dla danego kraju. Wielkość karty, rozmieszczenie pól, wielkość liter, kolor są dla wszystkich państw identyczne. EKUZ, podobnie jak dotychczasowy formularz E 111, uprawnia do korzystania w zakresie niezbędnych świadczeń zdrowotnych w innym państwie UE zakresie umożliwiającym kontynuowanie zaplanowanego pobytu.
Czy wiesz, że...? |
Europejska Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawana jest na okres 2 miesięcy licząc od końca miesiąca, za który została odprowadzona ostatnia składka na ubezpieczenie zdrowotne. Dotyczy to wyjazdów wakacyjnych, urlopowych itp. Z kolei osoba wyjeżdżająca do pracy otrzymuje Europejska Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego tylko do momentu świadczenia pracy. W przypadku osób bezrobotnych EKUZ ważna jest przez okres 30 dni. Dla uczniów i studentów karta ta ważna jest do końca semestru lub roku szkolnego. W przypadku emerytów i rencistów karta traci swoją ważność po upływie 5 lat od chwili jej otrzymania. |
Warto wiedzieć, że wydana przez belgijskie instytucje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego z oznaczeniem E-111B uprawnia wyłącznie do świadczeń szpitalnych. W przypadku korzystania przez posiadacza EKUZ-E-111B ze świadczeń innych niż szpitalne, powinien on zostać potraktowany jako pacjent prywatny. Świadczenia inne niż szpitalne udzielone takiej osobie nie mogą być rozliczone na zasadach koordynacji, lecz ich kosztami należy obciążyć pacjenta.
Pytanie 3:
Jestem turystą, który obecnie przebywa w jednym z krajów UE. Co mam zrobić, w przypadku gdy potrzebuję pomocy medycznej i nie posiadam Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego?
Jeżeli osoba jest tylko uprawniona do posiadania EKUZ, powinna skontaktować się telefonicznie, faksem z Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) właściwym według miejsca zamieszkania. Oddział NFZ powinien w takim przypadku wystawić Certyfikat Zastępczy stwierdzający, iż osoba ta faktycznie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Certyfikat zastępczy jest papierowym dokument zastępującym Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego EKUZ, który może zostać dostarczony pocztą bądź faksem osobie wymagającej leczenia. Jeżeli nie uda się na czas otrzymać osobie uprawnionej Certyfikatu Zastępczego, może to oznaczać, że zostanie ona obarczona kosztami leczenia. Dlatego też należy zachować wszystkie rachunki i faktury, aby za ich pomocą domagać się od NFZ refundacji tych kosztów.
Świadczenia zdrowotne o znacznej wartości oraz planowe świadczenia zdrowotne w UE
Opieka zdrowotna w pełnym zakresie jest prawem do wszelkich świadczeń leczniczych przysługujących pacjentom w zakresie leczenia i powrotu do zdrowia. Jest to przewidziane zawsze ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym pacjent jest objęty opieką. Zatem świadczenia zdrowotne na terytorium innego państwa UE są świadczone przez to państwo pod warunkiem, że rodzima instytucja ubezpieczenia zdrowotnego pokryje koszty tego leczenia. Innymi słowy NFZ może odmówić refundowania kosztów leczenia, jeżeli leczenie nie obejmuje świadczeń koniecznych do ratowania życia i zdrowia. Rodzaj i zakres świadczeń koniecznych określa zawsze lekarz. Należy jednak zaznaczyć, że świadczeniami koniecznymi są nie tylko świadczenia udzielane w przypadku nieszczęśliwych wypadków, urazów, ale i w razie nagłych zachorowań, jak np. ból gardła, gorączka, kaszel. Taki świadczeniami są także dializy nerek i podłączenia do aparatu tlenowego, jeżeli stanowią część rozpoczętego, regularnego i ciągłego leczenia. Należy podkreślić, że jeśli się okaże, iż celem podróży chorego do innego kraju UE jest uzyskanie tych świadczeń, wówczas NFZ może odmówić refundacji. Nie będą to świadczenia konieczne, a zatem chory zapłaci z własnej kieszeni.Celem leczenia udzielonego w czasie czasowego pobytu w innym kraju członkowskim jest zawsze zapobieżenie sytuacji, w której ubezpieczony byłby zmuszony powrócić do swojego kraju w celu kontynuowania leczenia. Ponadto lekarz udzielający pomocy choremu może jej odmówić jeżeli uważa, że pomoc ta nie jest niezbędna, lecz wymaga długiego nadzoru medycznego nie do pogodzenia z okresowym charakterem pobytu w innym kraju UE niż kraj świadczenia. Chorzy pomimo wszystko mają prawo korzystać z planowych świadczenie zdrowotnych opłacanych przez NFZ jeżeli np. mamy do czynienia z przedwczesnym porodem przed upływem 28 tygodni. Chodzi tutaj o sytuacje, w których poród odbywa się przedwcześnie w trakcie planowanego urlopu, czy odwiedzin rodzinnych. W takiej sytuacji świadczenia związane z porodem traktowane są jako świadczenia konieczne i koszty tych świadczeń zostaną pokryte przez właściwą instytucję ubezpieczenia zdrowotnego. Oczywiście instytucja ubezpieczeniowa ma prawo uznać, że celem wyjazdu było jedynie pozyskanie świadczeń związanych z ciążą i porodem. W takim przypadku może upomnieć się o zwrot kosztów udzielonych świadczeń.
W kolejnych rozdziałach przedstawię najważniejsze cechy Służby Zdrowia charakterystyczne dla danego kraju europejskiego
Służba Zdrowia w Niemczech
W Niemczech, jak w wielu krajach Wspólnoty, istnieją dwa równoległe systemy ubezpieczeń zdrowotnych:- Państwowy System Ubezpieczeń Zdrowotnych - zapewnia obywatelom niemieckim, jak również szerokiej grupie obcokrajowców zatrudnionych w Niemczech podstawową opiekę zdrowotną. Niestety koszyk tych świadczeń podlega stałemu i systematycznemu uszczuplaniu. Warto tutaj nadmienić, iż przepisy prawa niemieckiego zobowiązują do wykupienia tego ubezpieczenia zdecydowaną większość obcokrajowców,jak i samych Niemców.
Czy wiesz, że...? |
Państwowe ubezpieczenia zdrowotne dotyczą następujących grup osób:
|
- Prywatny System Ubezpieczeń Zdrowotnych - w ramach tego systemu ubezpieczeni mają prawo wybrać te świadczenia, którymi bezpośrednio są zainteresowani. Zatem sens ubezpieczeń prywatnych systemu można wybrać w określonych przypadkach. Zwykle oferuje ono szerszy zakres ubezpieczeń, co nie znaczy, że zawsze jest korzystniejsze.
Wybierając się w celach zarobkowych do Niemiec musimy pamiętać, iż składki na państwowe ubezpieczenie zależą od wysokości naszego dochodu i stanowią brutto około 14%. Jeśli dochody są wysokie właściwym rozwiązaniem może być wykupienie prywatnej polisy ubezpieczeniowej. Prywatne składki ubezpieczeniowe opierają zawsze na pewnym profilu ryzyka niezależnego od dochodów. Przykładowo osoby starsze płacą zwykle większe stawki ubezpieczeniowe niż ludzie młodzi. Zależy to już od średnich wyliczeń średnich kosztów leczenia, przewidzianych dla określonych grup społecznych oraz przedziałów wiekowych.
W ramach Systemu Państwowych Ubezpieczeń pracownicy i ich rodziny mają prawo skorzystać z:
- leczenia medycznego, w tym dentystycznego u dowolnie wybranego lekarza;
- leczenia szpitalnego;
- leków, opatrunków w dowolnym leczeniu zabiegowym i szpitalnym;
- wózków inwalidzkich, niektórych protez w tym protez dentystycznych oraz aparatów słuchowych;
- zasiłków chorobowych, wypłacanych po sześciu tygodniach choroby w wysokości 70 % pensji przez okres do 78 tygodni. Warto dodać , że podczas choroby przez okres 6 tygodni pracownikowi przysługuje normalna pensja;
- profilaktyki wczesnego wykrywania chorób ;
- stomatologicznych badania kontrolnych;
- szczepień profilaktycznych;
- niezbędnych protez zębowych i koron zębowych;
- niektórych przeszczepów.
Francuski system zdrowia
Wybierający się do pracy we Francji powinni wiedzieć, że kraj ten posiada dwadzieścia odrębnych systemów ubezpieczeń zdrowotnych. Najważniejszym z nich jest system ubezpieczeń powszechnych, skupiający wokół siebie ok. 80% społeczeństwa, w tym oczywiście pracowników z całej Unii Europejskiej. Do grupy tej zaliczyć można również studentów studiujących we Francji, rolników, pracowników sezonowych, rzemieślników. W sumie aż dziewięćdziesiąt kilka procent populacji Francji objętej jest ubezpieczeniami zdrowotnymi. Pozostały odsetek stanowią mieszkańcy otrzymujący świadczenia w ramach opieki społecznej. Zatem wszyscy obywatele, pracownicy i turyści mają tutaj prawo do świadczeń zdrowotnych.Czy wiesz, że...? |
Podstawową cechą francuskiego systemu zdrowia jest współpłacenie za świadczenia opieki zdrowotnej. Powinniśmy o tym pamiętać zwłaszcza, gdy wyjeżdżamy do pracy, na urlop lub odwiedzić przebywającą tam rodzinę. |
Polacy wyjeżdżający do Francji i posiadający tylko zaświadczenie o ubezpieczeniu w polskim Narodowym Funduszu Zdrowia, będą podlegać takim samym zasadom jak obywatele francuscy. Przykładowo, gdy korzystamy z porady lekarza to płacimy z własnych środków 30% całości usługi. Natomiast za pobyt w szpitalu 25% całkowitych kosztów. Koszty opłat za pomoc medyczną nie dotyczą jedynie przypadków, kiedy musimy skorzystać z pomocy pogotowia ratunkowego oraz w przypadku pobytu szpitalnego trwającego dłużej niż jeden miesiąc. Warto też zaznaczyć, że w przypadku schorzeń przewlekłych pacjenci są zwolnieni z opłat zarówno na czas pobytu w szptalu, jak i korzystania z leków.
W świetle powyższego należy przyznać, że opieka zdrowotna we Francji jest bardzo droga, dlatego też w przypadku turystów rozsądnym rozwiązaniem jest nabycie jeszcze w Polsce polisy ubezpieczeniowej od nieszczęśliwego wypadku lub nagłego zachorowania, ponieważ doba we francuskim szpitalu kosztuje średnio od 600 do 1500 euro, a koszt wizyty u lekarza specjalisty waha się od 30 do 70 euro.
Należy pamiętać, że składki na ubezpieczenie zdrowotne pobierają zupełnie inne instytucje, niż ma to miejsce np. w Polsce( ZUS). Tam pracownicy zmuszeni są korzystać z tzw." unii pobierania składek". Wysokość tej składki zależy zawsze od osiąganego dochodu i stanowi obecnie niecałe 20%. Płatność składki podzielona jest między pracownika i pracodawcę, z tym że pracownik płaci zawsze większą cześć tej składki. Emeryci i renciści opłacają tylko składkę w wysokości 1% swoich dochodów.
Obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne we Francji zapewnia pracownikowi, studentowi oraz innym ubezpieczonym:
- opiekę ambulatoryjną,
- opiekę szpitalną,
- opiekę stomatologiczną,
- zakupu leków i materiałów medycznych,
- prawo do swobodnego wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, lekarza specjalisty oraz szpitala.
Uwaga! Wyższe stawki lekarzy zawsze pociągają za sobą obowiązek ich oznaczenia, dlatego będąc we Francji możemy spotkać się z droższą praktyką lekarską gdy będziemy widzieć np. informacje conventionné honoraires libres.
Koszty zakupu lekarstw podlegają 100% zwrotowi. Chodzi tutaj o leki niezbędne z charakterystyczną z białą nalepką vignette i symbolem przekreślonego prostokąta. W każdym przypadku gdy lek jest oznaczony tylko białą nalepką vignette przysługuje prawo do zwrotu kosztów zakupionych leków w wysokości 65%, niebieską vignette - 35% i pomarańczową vignette - 15% ceny leków. Koszt lekarstw opatrzonych vignette z symbolem trójkąta nie podlega zwrotowi. Ponadto przeprowadzanie badań i analiz laboratoryjnych zwracane jest w 60%, koszty porady ambulatoryjnej w szpitalu w 75%. Pracownik, student czy turysta leczący się w szpitalu musi liczyć się z tym, że zostanie zmuszony do zapłaty do 20% całkowitych kosztów. Przyjmując zatem, że za dobę w szpitalu płacimy przeważnie 600 do 1500 euro, koszt hospitalizacji wyniesie od 120 do 300 euro za dobę. To dużo.
Angielski system opieki zdrowotnej
W ramach państwowej Służby Zdrowia mamy prawo do bezpłatnej opieki medycznej (National Health System), choć należy podkreślić, że w ramach tychże usług pobierane są opłaty za lekarstwa na receptę (ok. 6 funtów za każdy lek). Leczenie dentystyczne również podlega opłacie ryczałtowej, stanowiącej 80% całkowitych kosztów leczenia. Jedynie dzieci i emeryci mogą korzystać z bezpłatnego leczenia. Za darmo pomogą także szpitale NHS i wszystkie stacje pogotowia.Podstawowym organem opieki zdrowotnej osób przebywających w Wielkiej Brytanii dłużej niż przez okres wakacji czy pracy sezonowej jest General Practitionel - lekarz rodzinny. To do niego należy zgłaszać wszelkie dolegliwości. W razie potrzeby przepisze darmowe leki, a także poda adresy przychodni i poradni specjalistycznych. Aby uzyskać dostęp do lekarza rodzinnego powinno się udać właściwej dla miejsca zamieszkania przychodni i zarejestrować się. General Practitionel ma obowiązek pomóc każdemu swojemu pacjentowi 24 h na dobę zapewniając mu opiekę lub udzielając porad.
Czy wiesz, że...? |
Z każdego miejsca w Anglii, w każdej chwili można wezwać pomoc. Pielęgniarki NHS dyżurują pod numerem: 0845 4647. Można także skorzystać z usług Walk-in centre (przychodnia lekarska). Walk-in centre zawsze służy pomocą jeżeli w rejonie naszego zamieszkania mamy problem ze znalezieniem lekarza rodzinnego. Niezależnie o tego jak daleko znajduje się od naszego miejsca zamieszkania można zasięgnąć porady, poddać się darmowemu podstawowemu badaniu lekarskiemu. |
Specyficzną formą pomocy medycznej jest Family planning (poradnia), która przeznaczona jest wyłącznie dla kobiet. Family planning służy informacją i pomocą w intymnych sprawach kobiecych (np. antykoncepcja, ciąża). Adres takiej poradni można uzyskać u lekarza rodzinnego lub w przychodni lekarskiej. Tu także nie ma znaczenia miejsce naszego zamieszkania. Mamy prawo korzystać z pomocy poradni bez względu na to, czy znajduje się ona w niedalekim sąsiedztwie, czy też jest na drugim końcu miasta.
Koszt prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego w Wielkiej Brytanii jest różny i waha się w zależności od pakietu pomocowego, oferowanego w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Pakiet ten nie jest jednakże niższy niż 50 funtów miesięcznie. Za pomoc prywatną lekarza specjalisty w ramach podstawowej opieki zdrowotnej zapłacimy od 50 do 60 funtów. Z kolei zasiłek chorobowy przysługuje dopiero po czwartym dniu choroby i nieobecności w pracy.
Opieka zdrowotna w Irlandii
Irlandzki system opieki zdrowotnej spoczywa w zdecydowanej większości na systemie Państwowej Ochrony Zdrowia. Podstawową zasadą irlandzkiego systemu ochrony zdrowia jest wolny wybór rodzaju opieki zdrowotnej. Generalnie leczenie w systemie państwowej służby zdrowia jest nieodpłatne. Wyjątek stanowi leczenie skutków wypadków drogowych, którego koszty pokrywa pacjent.W irlandzkim systemie opieki zdrowotnej stosunkowo dużo miejsca zajmują usługi irlandzkiego pogotowia ratunkowego. Stanowią one pierwszy etap diagnozowania i leczenia pacjenta. Usługi pogotowia świadczone są w ramach szpitali Służby Ochrony Zdrowia, jednostek szpitali publicznych i szpitali prywatnych. Posiadając Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego mamy prawo do bezpłatnego pobytu i leczenia w ramach usług publicznych Służby Ochrony Zdrowia, tylko i wyłącznie w szpitalach bezpłatnej opieki zdrowotnej lub w placówkach, gdzie świadczy się, oprócz płatnych usług medycznych, także usługi bezpłatne. Usługi ambulatoryjne w szpitalach publicznych z definicji są nieodpłatne, jednakże niektóre jednostki wystąpić o pokrycie wstępnych opłat, o ile chory nie został skierowany przez lekarza ogólnego.
Pracownik lub turysta, który znalazł się w szpitalu prywatnym lub został połóżony na prywatnym łóżku szpitala publicznego, musi liczyć się z tym, że zostanie obciążony kosztem pobytu w placówce. Należy podkreślić, że niektóre wydatki mogą być pokryte z prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, oczywiście jeżeli takowe posiada. Poza tym większość szpitali publicznych i niektórych szpitali specjalistycznych mają własne oddziały pogotowia ratunkowego, do których pacjenci mogą się zgłaszać bez skierowania od lekarza ogólnego.
Czy wiesz, że...? |
Każde zgłoszenie się do szpitala specjalistycznego lub szpitala publicznego bez właściwego sobie skierowania od lekarza ogólnego pociąga za sobą konsekwencje opłaty w wysokości 55 Euro. Opłaty tej nie ponosi się, gdy osoba trafi do szpitala wskutek wypadku lub gdy w ramach hospitalizacji jest przewożona z jednej placówki do drugiej. Każda prywatna wizyta u lekarza jest wydatkiem rzędu 30-60 euro. Przy czym do bezpłatnego leczenia w ramach HSE kwalifikują się tylko osoby o najniższych dochodach - do 142,50 euro na tydzień w przypadku pojedynczych osób oraz do 206,50 euro na tydzień w przypadku małżeństw. |
Regionalna Służba Ochrony Zdrowia wydaje specjalne karyt, które pozwalają na skorzystanie z bezpłatnego dostępu do niektórych usług medycznych. Kartę zdrowia mogą otrzymać zarówno pracownicy, jak i ich rodziny. Mają one postać niewielkich plastikowych kart. Do otrzymania bezpłatnej karty zdrowia uprawnione są osoby posiadające status rezydenta i mające powyżej 70 lat. Więcej informacji dostępnych jest m.in. na stronach www.doh.ie - Wydział Zdrowia i Dzieci, Hawkins Street Dublin 2, tel. 01 635 4000 oraz www.oasis.gov.ie - Regionalna Służba Ochrony Zdrowia.
Opieka zdrowotna w Danii
W Danii ze względu na wysokie koszty opieki medycznej nie istnieje obowiązek korzystania z ubezpieczeń zdrowotnych. System ten jest niemalże w pełni finansowany przez władze publiczne. Również zarządzanie majątkiem szpitali skupione jest w rękach samorządów publicznych. System ochrony zdrowia w całości finansowany jest ze źródeł podatkowych. Zatem pracując w Danii i płacąc podatki od razu będziemy podlegać systemowi ochrony zdrowia.Duński system zdrowotny oparty jest na trzech filarach:
- personel prywatnie praktykujący,
- szpitale - prowadzone i finansowane przez ze środków budżetowych,
- miejskie placówki opieki zdrowotnej.
Szacuje się, że ok. 90% wizyt u lekarza rodzinnego nie wymaga dalszej konsultacji specjalistycznej. Lekarz rodzinny w Danii zajmuje się zarówno ginekologią, jak i pediatrią. Wykonuje także pewne zabiegi chirurgiczne. W świetle tych faktów można przyjąć, że duński system opieki zdrowotnej należy do najtańszych w Europie, nawet jeśli lekarstwa są w pełni płatne. Tym bardziej, że istnieje możliwość dochodzenia w urzędzie gminy zwrotu części poniesionych wydatków. Stanie się tak, jeśli suma zarejestrowana na karcie przekroczy 520 DKK w jednym roku kalendarzowym.
Należy podkreślić, iż tylko lekarz lub stomatolog są uprawnieni do wystawienia recepty objętej refundacją, pod warunkiem że mają podpisaną umowę z duńską państwową służbą zdrowia. Zwrotu poniesionych kosztów na leczenie powyżej 520 DKK można dochodzić zarówno w Danii składając wniosek do urzędu gminy (kommune), jak i w oddziale wojewódzkim NFZ po powrocie do kraju. Do wniosku należy dołączyć oryginały rachunków i dowodów wniesionych opłaty, jak również wydaną w tym celu kartę z apteki i recepty.
Czy wiesz, że...? |
EKUZ nie zapewnia pokrycia kosztów transportu medycznego do Polski. Dlatego też przed wyjazdem do Danii, bez względu na cel i długość podróży, warto dodatkowo ubezpieczyć się na wypadek choroby i pobytu w szpitalu. |
Szwedzki system zdrowia
Szwedzki system ochrony zdrowia zorganizowany jest na trzech poziomach:- narodowym - do korzystania z tego systemu uprawnione są wszystkie osoby zamieszkałe w krajach członkowskich Unii Europejskiej;
- regionalnym - do korzystania z tego systemu uprawnieni są wszyscy, którzy zamieszkują dany region Wspólnoty Europejskiej;
- lokalnym - do korzystania z tego systemu uprawnieni są wszyscy Szwedzi i pracownicy zatrudnieni w Szwecji.
Pomimo tej deklaracji wyjeżdżając do Szwecji na wakacje, czy do pracy sezonowej, pomimo posiadania EKUZ, jesteśmy narażeni na opłaty za świadczenia medyczne. I tak, średni koszt leczenia ambulatoryjnego z wykluczeniem leczenia szpitalnego wynosi około 700 koron (SEK) na pacjenta, czyli około 280 PLN. Należy wiedzieć, że ok. 25% usług ambulatoryjnych jest świadczonych przez dostawców prywatnych. Pozostałe 75 % stanowią usługi świadczone przez państwową służbę zdrowia. Za poradę u lekarza ogólnego lub lekarza specjalisty bez względu na wykupione ubezpieczenie zdrowotne EKUZ oraz ubezpieczenie zdrowotne przysługujące nam podczas pracy w Szwecji, zawsze należy wnieść pewną opłatę, której wartość jest zróżnicowana i zależy od hrabstwa. Korzystanie z opieki medycznej w placówce prywatnej wiąże się z poniesieniem pełnych kosztów leczenia, przy czym nie podlegają one zwrotowi.
Leczenie stomatologiczne jest świadczeniem płatnym, podobnie jak pomoc ambulatoryjna w szpitalu, od której uiszcza się zryczałtowaną opłatę. Za leki na receptę również należy zapłacić, chyba że podlega się systematycznemu leczeniu. W takiej sytuacji opłata za leki spada proporcjonalnie aż do osiągnięcia 50% ceny leku. Należy podkreślić, że leczenie szpitalne nie wymaga skierowania od lekarza rodzinnego, zatem w nagłych przypadkach pracownicy sezonowi i turyści mogą zgłaszać się bezpośrednio na izbę przyjęć (akutmottagningen) publicznego szpitala, okazując jedynie EKUZ.
W Szwecji możemy zawsze skorzystać z listy placówek i lekarzy oferujących świadczenia zdrowotne w ramach państwowych i prywatnych placówek, funkcjonujących w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Listy prywatnych lekarzy i stomatologów, którzy należą do tego systemu, znajdują się w każdej aptece. Wizyta u lekarza w przychodni państwowej opieki zdrowotnej wynosi zazwyczaj 150 SEK, u specjalisty rehabilitanta - 80 SEK, u specjalisty ginekologa, gastrologa, kardiologa waha się od 250 do 1000 SEK. Wszelka pomoc doraźna w izbie przyjęć szpitala publicznego kosztuje ok. 250 SEK. Za dzień pobytu w szpitalu pacjent płaci zazwyczaj ok. 80 SEK. Jeżeli pracujemy i płacimy podatki w Szwecji mamy prawo, po wydaniu 1800 SEK na zakup medykamentów, do skorzystania z leków bezpłatnych. Przy czym pierwsze 900 SEK na leki pacjent pokrywa z własnej kieszeni i nie przysługuje mu jakikolwiek zwrot kosztów. Wykupując leki powyżej 900 SEK otrzymuje na nie zniżkę w wysokości 50%.
Holenderska opieka zdrowotna
Jednym z najciekawszych systemów ochrony zdrowia w Europie jest system holenderski. Pracując w Holandii jesteśmy ubezpieczeni w Funduszu Ubezpieczenia Zdrowotnego (Ziekenfonds). Opieka zdrowotna w tym kraju jest całkowicie odpłatna, dlatego wyjeżdżając do pracy sezonowej, czy też na wycieczkę, warto zaopatrzyć się w prywatną polisę ubezpieczeniową pokrywającą koszty leczenia. Podejmując stalą pracę zarobkową w Holandii będziemy ponosić takie samy koszty leczenia jak w przypadku innych osób pracujących lub przebywających na terenie Holandii.Czy wiesz, że...? |
W holenderskim odpłatnym systemie opieki zdrowotnej nie ma znaczenia, czy płacimy podatki i utrzymujemy się ze stałej pracy w Holandii, czy tez jesteśmy turystami podróżującymi po tym kraju. Dla przykładu wizyta lekarza domowego kosztuje zwykle 20 EUR, a wizyta u lekarza specjalisty - 40 EUR. Dzienny pobyt chorego w szpitalu to wydatek rzędu 300-450 EUR, oczywiście bez planowanych zabiegów lub operacji. |
Osoby podlegające holenderskiemu systemowi zdrowia nie mają prawa korzystać z refundacji kosztów leczenia. Co innego osoby przebywające w Holandii w celach turystycznych lub wykonujące prace sezonowe - podlegające NFZ i posiadające EKUZ. One mają prawo do zwrotu kosztów leczenia w Holandii. W tym celu niezbędne będzie przedstawienie dowodów wpłat, rachunków oraz danych lekarzy, z usług których skorzystaliśmy. Warto więc zbierać wszelką dokumentację dotyczącą leków przepisywanych przez lekarzy, ponieważ leki te są w całości refundowane przez NFZ. Opieka stomatologiczna w Holandii jest bezpłatna tylko dla dzieci. Dorośli zobowiązani są pokrywać koszty protez zębowych, leczeń kanałowych, a także plomb. Bezpłatna pozostaje jedynie profilaktyka stomatologiczna. Z kolei w przypaku korzystania z transportu sanitarnego na terytorium Holandii należy być przygotowanym na częściowe poniesienie tych kosztów. Refundacji z NFZ nie podlega natomiast transport do Polski. Wszelkie koszty z tym związane pokrywa zawsze pacjent.
W Holandii można korzystać z usług lekarzy wszystkich specjalności. Dotyczy to lekarzy skupionych w ośrodkach zdrowia, jak również posiadających praktykę prywatną. W ramach ubezpieczeń społecznych przysługuje pełny dostęp do ośrodków zdrowia czy szpitali. Lokalny oddział funduszu ubezpieczeń zdrowotnych posiada bazę danych lekarzy współpracujących w ramach systemu zdrowia (zorgverzekeraar). Osoby posiadające EKUZ zobowiązane są okazania karty podczas każdej wizyty u lekarza lub w szpitalu. Ponadto w razie choroby trwającej do 2 lat pracodawca zobowiązany jest do wypłacania wynagrodzenia w wysokości 70% pensji.
Konkluzja
Należy pamiętać, aby niezależnie od celu wyjazdu - wakacje czy do pracy - zapoznać się z zasadami korzystania z sytemu opieki zdrowotnej w danym kraju. Aby później nie było przykrej niespodzianki, gdy przyjdzie nam wnieść opłatę za korzystanie z usług medycznych. Na uwagę zasługuje fakt, iż pomimo odgórnych regulacji unijnych mówiących o nieodpłatnym dostępie do podstawowego systemu opieki zdrowotnej, każde z państw europejskich narzuca własne zasady i sposoby rozliczeń za pomoc wykraczającą poza koszyk świadczeń podstawowych. Warto więc przed wyjazdem do jednego z krajów Wspólnoty zasięgnąć informacji o aktualnych kosztach leczenia bezpośrednio w Narodowym Funduszu Zdrowia (ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa, tel. 022 572-60-00).Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie,
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.
Źródło:
