Brak optymizmu na giełdzie odbił się na wynikach funduszy emerytalnych. W II kwartale 2016 roku przeciętna stopa zwrotu OFE wyniosła -5,7%. Łączna strata funduszy sięgnęła 8,5 mld zł.
Straty w II kwartale zanotowały wszystkie OFE. W poszczególnych podmiotach sięgały one od 133 mln zł (Pekao) do 2,1 mld zł (Nationale-Nederlanden), by w sumie złożyć się na kwotę 8,5 mld zł. Ujemny wynik finansowy przed naliczeniem opłaty za zarządzanie osiągnął poziom 8,3 mld zł. Tytułem tej opłaty powszechne towarzystwa emerytalne pobrały niespełna 0,2 mld zł.
Straty zanotowane w II kwartale to konsekwencja m.in. niedawnej kastracji II filara oraz braku optymizmu na polskiej giełdzie. - Od początku lutego 2014 roku portfel OFE ma charakter znacznie bardziej agresywny niż w poprzednich okresach, z tego względu wyniki inwestycyjne OFE charakteryzują się dużo większą zmiennością i są w większym stopniu zależne od koniunktury na rynkach akcji, co bezpośrednio przekłada się na wykazywane wyniki finansowe - zwraca uwagę KNF.
Tymczasem w omawianym kwartale główne indeksy rynku polskiego wyraźnie traciły na wartości: indeks WIG spadł o 8,7%, a WIG20 o 12,4%. A to właśnie w krajowych akcjach OFE ulokowały 100,6 mld zł (75,2% portfela), Warto zauważyć, że średnia stopa zwrotu osiągnięta przez fundusze (-5,7%) jest nieco lepsza od tej osiągniętej przez dwa flagowe indeksy GPW. Najlepszym OFE pod tym względem był Allianz Polska (-4,5%), najgorszym zaś PZU „Złota Jesień” (-6,9%).
Jednocześnie OFE posiadały na koniec II kwartału 2016 roku aktywa netto o wartości 134,9 mld zł, co oznacza spadek o 8,6 mld zł (6%) w ciągu 3 miesięcy. Na kwotę tę złożyła się nie tylko omawiana powyżej strata, ale także między innymi suwak, który zrównoważony został jednak przez składki. Pomniejszy wpływ wywołała także zmiana poziomu zobowiązań, wpłaty na rzecz budżetu państwa w związku z ustaleniem członkowi OFE prawa do emerytury z systemu innego niż kapitałowy oraz przekazanie środków na rzecz spadkobierców zmarłych członków OFE. Łączny bilans tych operacji był w II kwartale ujemny i przyczynił się do spadku wartości aktywów netto o około 0,1 mld zł.
Zgodnie z danymi Centralnego Rejestru Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych prowadzonego przez ZUS, na koniec II kwartału 2016 roku do OFE należało łącznie blisko 16,5 mln członków. W porównaniu z końcem poprzedniego kwartału oznacza to spadek o 23,9 tys. członków, czyli o około 0,1% w ujęciu względnym. W II kwartale 2016 roku liczba transferów członków między poszczególnymi funduszami wyniosła 352. Wynik ten jest najniższy w historii.
Koncentracja na rynku emerytalnym, podobnie jak w poprzednich okresach, pozostawała na relatywnie wysokim poziomie. Dwa największe podmioty miały ponad 46,4% udział w rynku pod względem zarządzanych aktywów, a trzy największe fundusze 59,3%.
Adam Torchała
Jak powinien wyglądać dobry system emerytalny?
Po decyzji o likwidacji OFE zabrakło w Polsce dyskusji na temat docelowego modelu emerytalnego. A sprawa zaczyna robić się pilna, bo po roku 2020 grozi nam emerytalna katastrofa.
