Komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin przedstawił w środę propozycję unijnego budżetu na lata 2028-2034 o wartości 2 bilionów euro. W propozycji przewidziano 300 mld euro na rolnictwo, 451 mld euro na Fundusz Konkurencyjności i 218 mld euro dla słabiej rozwiniętych regionów.
Ponadto Komisja proponuje pięciokrotne zwiększenie środków - do 131 mld euro - na obronność i kosmos.
- Każde euro z budżetu UE musi być łatwo dostępne dla ludzi i projektów, które ma wspierać. To właśnie rozumiemy przez uproszczenie. Po drugie, środki muszą być przeznaczane na sprawy, które są najważniejsze dla Europejczyków, trafiać tam, gdzie budżet UE może osiągnąć więcej niż same budżety krajowe. To właśnie nazywamy strategicznym myśleniem. Po trzecie, potrzebujemy przestrzeni, aby reagować w nieoczekiwanych sytuacjach, działać szybko w kryzysie lub zmieniać priorytety. (...) Kolejne wieloletnie ramy finansowe UE będą ambitnym budżetem UE o łącznej wartości 2 bilionów euro - powiedział Serafin, tłumacząc założenia budżetu na spotkaniu z europosłami w Parlamencie Europejskim.
Jak poinformował, Fundusz Konkurencyjności - który w założeniu ma liczyć 451 miliardów euro - zostanie przeznaczony na inwestycje w obszarze czystych technologii, technologii cyfrowych, biotechnologii, obronności, przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa żywnościowego, wspierając projekty na etapach od pomysłu do komercjalizacji.
- Chciałbym podkreślić wagę inwestycji w obronność i kosmos. W ramach Funduszu Konkurencyjności zwiększymy pięciokrotnie środki dostępne na te cele, osiągając poziom 131 mld euro - przekazał.
Zapowiedział też zwiększenie budżet programu „Łącząc Europę” do łącznej kwoty 81 mld euro. Środki z niego mają trafiać na projekty infrastrukturalne, łączność i bezpieczeństwo.
Na program „Globalna Europa” - który jest instrumentem finansowym UE na rzecz działań zewnętrznych, np. zwalczanie ubóstwa czy wzmacnianie bezpieczeństwa i stabilności międzynarodowej - zapowiedział 200 mld euro w latach 2028-2034.
KE proponuje też przeznaczenie do 100 mld euro dla Ukrainy. - To długoterminowe zobowiązanie na rzecz odbudowy Ukrainy - podkreślił polski komisarz.
W propozycji zawarty jest też specjalny mechanizm kryzysowy, który mógłby uruchomić pożyczki o wartości do prawie 400 mld euro. Byłby on - jak powiedział Serafin - uruchamiany przez Radę UE (państwa członkowskie) za zgodą Parlamentu Europejskiego.
Komisarz poinformował, że w budżecie nacisk zostanie położony też m.in. na "wyzwania na naszych granicach". - Regiony wschodnie graniczące z Ukrainą, Rosją i Białorusią otrzymają premię w alokacji funduszy odzwierciedlającą ich specyficzne wyzwania - przekazał.
Pieniądze tak, ale najpierw praworządność
Wszystkie pieniądze z nowego budżetu UE na lata 2028-2034 będą wydatkowane w poszanowaniu praworządności - zapowiedział w czwartek komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin, przedstawiając projekt nowych ram finansowych w Parlamencie Europejskim w Brukseli.
- Stanowisko Komisji jest jasne. Wszystkie pieniądze unijne będą wydatkowane w poszanowaniu zasady praworządności. Takie są ogólne ramy i zasady, którymi kierowaliśmy się, proponując ten budżet - powiedział Serafin.
- Praworządność jest koniecznym warunkiem dla wszystkich funduszy z budżetu UE. W nowym budżecie idziemy dalej: krajowe i regionalne plany partnerstwa uczynią praworządność i prawa podstawowe warunkiem inwestycji oraz przedmiotem reform – powiedziała Ursula von der Leyen
Zasada ta – jak zaznaczyła – obejmie wszystkie środki i będzie stosowana w ramach tzw. inteligentnej warunkowości.
- Zapewnimy odpowiedzialne wydatkowanie i pełną kontrolę dzięki silnym zabezpieczeniom, jasnym warunkom i właściwym zachętom. To służy obywatelom – dodała.
Serafin: Pojawią się nowe źródła dochodu
Jak poinformował Piotr Serafin, Komisja Europejska proponuje wprowadzenie nowych źródeł dochodów budżetu, w tym dotyczących tytoniu i korporacji.
Kolejne nowe źródła, które wymienił, to dochody z systemu handlu emisjami ETS, dochody z CBAM, czyli specjalnej opłaty za emisje CO2 dla wybranych towarów importowanych spoza UE, oraz opłata za odpady elektroniczne.
"To zrównoważona mieszanka nowych dochodów, która nie obciąża budżetów krajowych i jest zgodna z celami naszej polityki" - powiedział Serafin w Parlamencie Europejskim.
Dodał, że KE zrezygnowała z dochodów z systemu handlu uprawnieniami do emisji, ETS 2. To nowy system, który ma objąć emisje z budynków i transportu drogowego.
Leyen: Nowy budżet ma integrować
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała w środę, że w nowym budżecie UE na lata 2028–2034 chce zintegrować szereg odrębnych dotąd polityk – od polityki spójności i rolnictwa po społeczną, migracyjną i bezpieczeństwa granic – w ramach „krajowych i regionalnych planów partnerstwa”.
- Celem krajowych i regionalnych planów partnerstwa jest to, by każde państwo członkowskie przygotowało jeden plan osadzony w priorytetach europejskich, który integrowałby różne fundusze tak, aby można było nimi sprawniej zarządzać – powiedziała von der Leyen na konferencji prasowej w Brukseli.
Jak dodała, obecnie wiele nakładających się instrumentów finansuje te same cele.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała w środę, że w nowym budżecie UE na lata 2028–2034 chce zintegrować szereg dotąd odrębnych polityk – od polityki spójności i rolnictwa po politykę społeczną, migracyjną i bezpieczeństwa granic – w ramach „krajowych i regionalnych planów partnerstwa”.
– Celem krajowych i regionalnych planów partnerstwa jest to, by każde państwo członkowskie przygotowało jeden plan, osadzony w priorytetach europejskich, który integrowałby różne fundusze tak, aby można było nimi sprawniej zarządzać – wyjaśniła von der Leyen na konferencji prasowej w Brukseli. Jak dodała, obecnie wiele nakładających się instrumentów finansuje te same cele.
Według materiałów Komisji pokazanych w środę dziennikarzom plany krajowe miałyby objąć rozwój obszarów wiejskich, bezpieczeństwo żywnościowe, politykę spójności, politykę społeczną, rybołówstwo i obszary nadbrzeżne, migrację, zarządzanie granicami oraz bezpieczeństwo wewnętrzne. KE argumentuje, że ich połączenie zmniejszy biurokrację i dublowanie wydatków.
Plany krajowe to największa część budżetu – 865 mld euro (48 proc. z 2 bln euro), z czego 300 mld euro pójdzie na rolnictwo, a 218 mld euro na wsparcie słabszych regionów.
Pozostałe środki podzielone są następująco: 23 proc. na Fundusz Konkurencyjności, 11 proc. na globalne działania Europy, 3 proc. na programy edukacyjne Erasmus+ oraz nowy program wsparcia społeczeństwa obywatelskiego Agora-EU, a 16 proc. na inne wydatki.
Propozycja budżetu wymaga poparcia wszystkich 27 państw członkowskich oraz zatwierdzenia przez Parlament Europejski.
Polskie ma zyskać i to najbardziej w całej UE
Polska prawdopodobnie będzie największym beneficjentem funduszy spójności i rolnictwa oraz funduszy na obronę granic w nowym budżecie UE - przekazało PAP w środę źródło unijne.
- Mimo że Polska szybko się bogaci i wyprzedza gospodarczo inne kraje, wszystko wskazuje na to, że będzie największym beneficjentem narodowego i regionalnego planu w nowym budżecie UE. Chodzi o politykę spójności, rolnictwo i fundusze na obronę granic - powiedziało źródło UE.
Dodało, że zarówno polityka spójności, jak i środki na rolnictwo pozostaną dla całej UE na podobnym poziomie, co w obecnym budżecie.
Źródło przekazało też, że wyliczenia, ile środków z polityki spójności i Wspólnej Polityki Rolnej trafi do poszczególnych państw UE, zostaną przygotowane w najbliższym czasie w toku negocjacji nad budżetem.
Pełczyńska-Nałęcz: Polska jednym z największych beneficjentów
Dokładne liczby nie są jeszcze znane, ale już wiemy, że Polska będzie jednym z największych beneficjentów europejskiej perspektywy finansowej 2028-34 - powiedziała w środę w Dąbrowie Górniczej minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.
W środę komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin przedstawił propozycję unijnego budżetu na lata 2028-34 o wartości 2 bln euro. W propozycji przewidziano 300 mld euro na rolnictwo, 451 mld euro na Fundusz Konkurencyjności, 218 mld euro dla słabiej rozwiniętych regionów oraz 131 mld euro - na obronność i kosmos.
Podczas briefingu w Dąbrowie Górniczej minister FiPR, odnosząc się do pierwszych formalnych propozycji rozwiązań kolejnego budżetu europejskiego zauważyła, że potwierdzają one zabezpieczenie w znacznym stopniu kwestii, o które Polska walczyła „w setkach rozmów, konsultacji, w bardzo dużym wysiłku wielu ludzi”.
- Polska będzie jednym z największych beneficjentów (nowej perspektywy - PAP). Dokładne cyfry jeszcze nie są znane, ale już wiemy, że będziemy jednym z największych beneficjentów. Wiemy też, że udało się zachować politykę spójności. Były zakusy, żeby ją wykreślić - nie zostanie wykreślona - zaznaczyła Pełczyńska-Nałęcz.
- Wreszcie były bardzo mocne zakusy, żeby z funduszy europejskich wyjąć podmiotowość regionów, czyli spowodować, że regiony nie mogłyby być inwestorami planującymi inwestycje, autonomicznymi podmiotami w realizacji polityki regionalnej. Tutaj bardzo mocno stanęliśmy właściwie ponad podziałami politycznymi, co jest rzadkie w Polsce, ale w tym wypadku tak się stało. I jest efekt: rola regionów, rola polskich samorządów zostanie zachowana - zauważyła szefowa MFiPR.
- Wiemy, że regiony będą prowadziły inwestycje i będą miały swoją własną inwestycyjną autonomię. To będzie na innych zasadach, niż dotychczas, ale nie pozwoliliśmy wykreślić regionów z polityki spójności i z unijnego budżetu i to jest oczywiście coś na czym Polsce zależało - zaakcentowała minister funduszy.
Wyjaśniła, że jej obecność w Dąbrowie Górniczej wiąże się z realizacją Krajowego Planu Odbudowy i szeroką prezentacją jego efektów. Jak podała, w całym woj. śląskim z tego źródła zakontraktowano już z tego źródła 14 mld zł, a w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii - 12 mld zł.
Do samej Dąbrowy Górniczej z KPO trafiło dotąd 18,5 mln zł i są to środki na dofinansowanie wymian źródeł ciepła w prawie 600 gospodarstwach domowych czy na żłobek ze 171 miejscami.
W regionie 11 mld zł z zasilonego KPO Funduszu Wsparcia Energetyki dostał Tauron na modernizację sieci dystrybucyjnej, przebudowano 37 miejsc na drogach z tzw. czarnymi punktami czy powstało dziewięć branżowych centrów umiejętności.
Ponadto z innych środków unijnych do Dąbrowy Górniczej trafiło już 100 mln zł na pierwsze etapy tworzenia Fabryki Pełnej Życia: nowego centrum miasta w oparciu o pofabryczną tkankę w ścisłym jego centrum.
Propozycja nowego budżetu Unii Europejskiej będzie wymagała poparcia wszystkich 27 państw członkowskich oraz zatwierdzenia przez Parlament Europejski.
mws/ akl/ mws/ mms/ luo/ akl/ mws/ akl/
