REKLAMA

Nie wszyscy mają prawo do strajku. Oto jak sobie radzą

Weronika Szkwarek2021-07-05 13:00redaktor Bankier.pl
publikacja
2021-07-05 13:00
Nie wszyscy mają prawo do strajku. Oto jak sobie radzą
Nie wszyscy mają prawo do strajku. Oto jak sobie radzą
fot. Mateusz Włodarczyk / / FORUM

Forma nacisku – tak, realny strajk – nie. Część pracowników nie może legalnie zorganizować strajku i odejść od pracy. Mimo to znajdują inne sposoby, aby pokazać swoje niezadowolenie.

W miejscach pracy, gdzie zaniechanie wykonywania obowiązków zagraża życiu i zdrowiu człowieka albo bezpieczeństwu państwa. Również w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, policji czy Krajowej Administracji Skarbowej i innych instytucjach publicznych – strajkować oficjalnie nie można. Inaczej wygląda sprawa z innymi formami walki o na przykład wyższe płace. W samym czerwcu tego roku Monitor Konfliktów Społecznych zarejestrował blisko 20 różnych form protestów.

Monitoring konfliktów społecznych – czerwiec 2021

Strona konfliktu

Forma protestu

Komitet Protestacyjny Ratowników Medycznych

Demonstracja, „nieplanowane” dni wolne

Pracownicy niemedyczni giżyckiego szpitala zatrudnieni w warszawskiej firmie Delfa

Odejście od pracy

Rada Krajowa Sekcji Górnictwa Węgla Kamiennego NSZZ Solidarność

Pikiety

NSZZ Solidarność w Henkel Polska

Przeprowadzone referendum strajkowe

Rada Krajowa Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ Solidarność

Pikieta

Związkowcy z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji oraz Grupowej Oczyszczalni Ścieków w Łodzi

Protest pod Urzędem Miasta Łodzi

Ogólnopolski Związek Zawodowy „Fizjoterapia” w Świętokrzyskim Centrum Rehabilitacji w Czarnieckiej Górze

Strajk w dniach 21-23 czerwca

Związek Zawodowy Pilotów Hems Lotniczego Pogotowia Ratunkowego

Protest pod resortem zdrowia

związkowcy z Solidarności reprezentujący załogę Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie

Chorych w Ciborzu

Pikieta protestacyjna

Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych i Forum Związków Zawodowych

Manifestacja, a w planach dalsze działania protestacyjne

NSZZ „Solidarność” działającą w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji

w Rybniku

Spór zbiorowy

Wolny Związek Zawodowy Sierpień 80 (dotyczy firmy Valeo)

Pikieta protestacyjna

Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” w MAN Bus Starachowice

Pikieta protestacyjna

Zarząd Główny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy

i Pracowników Więziennictwa

Pikieta protestacyjna

Związki zawodowe działające w spółkach energetycznogórniczych, okołoenergetycznych oraz ciepłowniczych w grupach kapitałowych PGE, Tauron, Enea i Energa

Demonstracja

Zakładowe organizacje związkowe: Konfederacja Pracy i Solidarność 80 (dotyczy firmy Paroc)

Referendum strajkowe, Strajk ostrzegawczy

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność” Fiat Chrysler Automobiles

Referendum strajkowe, w dalszym kroku strajk

Związek Zawodowy Pracowników Komunikacji Miejskiej w RP i „Solidarność”

Spór zbiorowy

Źródło: oprac. własne na podstawie Monitoringu Konfliktów Społecznych, Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii

Legalny strajk

Strajk, według ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, polega na zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego ich interesów. Powodami takiego działania mogą być: niezadowalające warunki pracy, płacy, świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych.

Przepisy mówią, że strajk jest środkiem ostatecznym i musi być poprzedzony wyczerpaniem innych możliwości rozwiązania sporu. Do nich zaliczają się po pierwsze rokowania – o ile rozmowy z pracodawcą nie przynoszą skutku, strona pracownicza zgłasza spór zbiorowy z żądaniami, jeżeli zatrudniający nie uwzględnił wszystkich żądań w określonym w wystąpieniu. W sporze uwzględnia się informację, że w przypadku niespełnienia żądań, zostanie przeprowadzony strajk. Jego dzień nie może przypadać przed upływem 14 dni od zgłoszenia. Rokowania kończą się albo podpisaniem porozumienia, albo podpisaniem protokołu rozbieżności. W kolejnym kroku strona, która wszczęła spór i podtrzymuje żądania korzysta z pomocy mediatora, który ma dawać gwarancję bezstronności.

Jeśli mediacje nie przyniosą zamierzonego skutku, strona pracownicza może zorganizować jednorazowo strajk ostrzegawczy, który może trwać nie dłużej niż 2 godziny. Po ponownym przeanalizowaniu sytuacji i podpisaniu kolejnego protokołu rozbieżności przy udziale mediatora pracownicy są uprawnieni do podjęcia akcji strajkowej.

W przypadku, kiedy strajk został zorganizowany z pominięciem przepisów ustawy, pracownikom, którzy wzięli w nim udział grożą różne konsekwencje. Mogą stracić wynagrodzenie za dni, podczas których brali udział w proteście albo nie będą one liczone do czasu pracy lub spowodują zawieszenie składek na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo pracownik może utracić swoją premię, a nawet zostać zwolniony dyscyplinarnie.

Kto nie może strajkować

Według artykułu 19 Ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych niedopuszczalne jest zaprzestanie pracy w wyniku strajku na stanowiskach, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie będzie prowadziło do zagrożenia życia i zdrowia. Istotne w tej kwestii jest również to, czy strajk będzie zagrażał bezpieczeństwu państwa.

Ustawowo zakaz organizowania akcji strajkowej dotyczy zatrudnionych w:

  • Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
  • Agencji Wywiadu
  • Służbie Kontrwywiadu Wojskowego,
  • Służbie Wywiadu Wojskowego
  • Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
  • Służbie Ochrony Państwa,
  • w jednostkach Policji i Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,
  • Służbie Więziennej.
  • Straży Granicznej,
  • Straży Marszałkowskiej,
  • Krajowej Administracji Skarbowej, w których pełnią służbę funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej.

Strajk zabroniony jest również w jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej. Jak mówi artykuł 19 ustawy o rozwiązaniu sporów zbiorowych prawo to nie przysługuje także zatrudnionym w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz w prokuraturze.

Protest to nie strajk

W Monitorze Konfliktów Społecznych tylko w czerwcu 2021 roku zgłoszono blisko 20 form protestu w różnych instytucjach. Głównie miały miejsce strajki ostrzegawcze zorganizowane przez Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych, ale również dochodziło do protestów – również w instytucjach, które strajkować nie mogą.

Jeżeli w danym miejscu pracy wyczerpano możliwości polubownego rozwiązania sporu, czyli zgłoszono żądania, przeprowadzono rokowania i mediacje, pracownicy mogą przeprowadzić akcje protestacyjne. Jednak nie mogą one wiązać się z przerwaniem pracy oraz w ich trakcje musi być przestrzegany obowiązujący porządek prawny. Dodatkowo nie mogą zagrażać życiu ani zdrowiu ludzkiemu.

Instytucje, które mają ustawowy zakaz strajku, mogą protestować przez manifestacje, wiece, akcje ulotkowe, pokojowe pikiety, jednak nie mogą blokować dróg publicznych, szlaków kolejowych i wodnych oraz okupować budynków publicznych. Z takich form korzystali na przykład pracownicy Służby Więziennej, którzy 10 czerwca zorganizowali pod siedzibą Centralnego Zarządu pikietę protestacyjną. W dalszych etapach brana jest pod uwagę na przykład ogólnopolska manifestacja.

Źródło:
Weronika Szkwarek
Weronika Szkwarek
redaktor Bankier.pl

Zajmuje się tematyką prawa pracy. Pisze o związanych z nim nadużyciach i wyzwaniach, jakie stoją przed obecnym rynkiem pracownika. W swoich artykułach zajmuje się również problemami polskich i zagranicznych konsumentów. Autorka cyklu "Życie po etacie", w którym opowiada historie osób decydujących się na zamianę umowy o pracę na własną działalność gospodarczą.

Tematy
Otwórz Konto Firmowe Godne Polecenia i zyskaj nawet 1300 zł premii!

Otwórz Konto Firmowe Godne Polecenia i zyskaj nawet 1300 zł premii!

Advertisement

Powiązane: Praca

Komentarze (2)

dodaj komentarz
wic
Za jaką ciężką pracę? Zamknęły się na oddziałach. Nikogo nie przyjmują. Nie odbierają telefonów. Noc nie działa. tysiące Polaków umarło z braku opieki. Więc pytam: Za jaką ciężką pracę? Do więzień powinno się je wtrącić razem z politykami którzy umożliwili to masowe ludobójstwo!
daniel_1
Dlaczego zatem, nauczyciele za każdym razem organizują protest?

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki