Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!


Skromne budżety seniorów często nie pozwalają na godne życie. Dobrym pomysłem na zastrzyk dodatkowej gotówki może stać się odwrócona hipoteka.

Oceny demografów są jednoznaczne: liczba emerytów będzie konsekwentnie rosnąć. Stopa zastąpienia, czyli stosunek wartości przyszłej emerytury do ostatniej uzyskanej pensji, wynosi obecnie według danych ZUS 56,4 proc. Przyszłość osób, które rozpoczynają właśnie życie zawodowe, prezentuje się jednak jeszcze gorzej. Zgodnie z szacunkami w 2050 roku ten wskaźnik będzie wynosił zaledwie 31,6 proc., co jest jednym z najgorszych wyników wśród państw OECD. Emerytura nie musi być jednak okresem pełnym wyrzeczeń i problemów finansowych. Oprócz standardowych modeli oszczędzania nieocenionym wsparciem może stać się odwrócony kredyt hipoteczny. Ten produkt zdobył olbrzymią popularność na zachodzie, aktualne ustawodawstwo umożliwia jego stosowanie również w Polsce,  jednak do tej pory ze względu na niejasne regulacje żaden z banków nie zdecydował się na wprowadzenie go do swojej oferty.

Odwrócona hipoteka i odwrócony kredyt hipoteczny – czym są? (fot. Jacob Lund / Shutterstock)

Czym jest odwrócona hipoteka?

Mechanizm działania hipoteki odwróconej jest stosunkowo prosty i przypomina pod wieloma względami odwrócenie standardowego kredytu hipotecznego. W tym przypadku pożyczka również zabezpieczana jest hipoteką, jednak bank jest zobowiązany do oddania nieruchomości do dyspozycji kredytobiorcy na nieoznaczony okres. W praktyce właściciel mieszkania lub domu może więc mieszkać w nim do swojej śmierci, a spłata odwróconej hipoteki następuje bezpośrednio po niej poprzez przejęcie własności lokalu i jego sprzedaż. Sama wypłata środków następuje w całości lub w ratach, co umożliwia dostosowanie warunków do indywidualnych preferencji.

Zalety odwróconego kredytu hipotecznego

Duża popularność odwróconej hipoteki w krajach rozwiniętych nie wzięła się znikąd. W wielu sytuacjach prawo własności nieruchomości jest jedynym majątkiem seniorów, których uposażenie emerytalne lub rentowe jest niewystarczające do godnego życia. Samo w sobie niewiele jednak znaczy, ponieważ trudno spieniężyć je bez utraty miejsca zamieszkania. Odwrócony kredyt hipoteczny daje taką możliwość, gwarantując przy tym pakiet korzyści:

  • Wysokie bezpieczeństwo – to podstawowa zaleta odwróconej hipoteki. Osoba decydująca się na zawarcie umowy tego typu zachowuje pewność dysponowania nieruchomością przez cały okres życia. Nikt nie może pozbawić jej tego prawa i domagać się wcześniejszej eksmisji.
  • Zabezpieczenie interesu spadkobierców – wbrew pozorom zaciągnięcie odwróconego kredytu hipotecznego nie oznacza automatycznie pozbawienia spadkobierców prawa do lokalu. Ci mogą zgodnie z umową przenieść prawo własności na kredytodawcę lub spłacić zadłużenie i odzyskać nieruchomość. Co ważne, w sytuacji w której aktualna wartość nieruchomości będzie wyższa od sumy kredytu wraz z odsetkami, otrzymają zwrot różnicy.
  • Elastyczność – to od kredytobiorcy zależy, czy odwrócona hipoteka zostanie wypłacona jednorazowo czy rozłożona na raty. Dzięki temu może więc posłużyć zarówno jako duży zastrzyk gotówki, jak i długofalowe wsparcie domowego budżetu.
  • Możliwość skorzystania przez osoby samotne i małżeństwa – odwrócony kredyt hipoteczny mogą zaciągnąć zarówno osoby samotne, jak i małżeństwa. W takim przypadku po śmierci jednego z małżonków drugi będzie nadal korzystać ze świadczenia.

Kto może skorzystać z odwróconej hipoteki?

Zasady udzielania odwróconych hipotek w Polsce reguluje Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym, która weszła w życie 15 grudnia 2014 roku. Chociaż ten produkt adresowany jest głównie do seniorów ustawa nie ustala żadnego limitu wieku, co potencjalnie umożliwia skorzystanie z niego również młodszym kredytobiorcom. Zgodnie z jej postanowieniami mogą stać się nimi osoby, które:

  • Są osobami fizycznymi.
  • Posiadają prawo własności nieruchomości, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo użytkowania wieczystego.

Procedura udzielania hipoteki odwróconej

Samo udzielanie odwróconej hipoteki również przypomina procedurę, która poprzedza przyznanie kredytu hipotecznego. Najważniejsze okażą się dwa czynniki: wycena nieruchomości oraz ocena kredytobiorcy. W tym przypadku znacznie większe znaczenie od scoringu i wiarygodności odgrywać będzie jednak jego wiek, stan zdrowia czy miejsce zamieszkania.

Instytucje będą sprzyjać osobom posiadającym prawo własności nieruchomości położonych w atrakcyjnych lokalizacjach i o wysokim standardzie. To one odegrają także główną rolę podczas ustalania wysokości odwróconej hipoteki. Wpływ na sumę, którą finalnie uzyska klient banku, będą miały także dodatkowe koszty, związane m.in. z samą wyceną, pracą notariusza czy obowiązkowym ubezpieczeniem nieruchomości. Warto więc ustalić je przed podpisaniem umowy i ująć w kalkulacjach.

Odwrócony kredyt hipoteczny a renta dożywotnia

Na rynku obok – istniejącego jedynie teoretycznie – odwróconego kredytu hipotecznego obecny jest inny praktycznie bliźniaczy produkt – renta dożywotnia. Chociaż zasada działania jest niemal taka sama, można zauważyć znaczące różnice. Przede wszystkim umów o rentę dożywotnią nie reguluje ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym, a przepisy kodeksu cywilnego. Siłą rzeczy warunki oferowane przez różne instytucje mogą więc znacznie się od siebie różnić, a klient powinien skrupulatnie zapoznać się z warunkami i upewnić się, że w umowie znajdują się zapisy chroniące jego interesy w przypadku niewywiązywania się funduszu hipotecznego z wypłaty renty lub jego upadłości.

Najważniejsze z punktu widzenia osoby otrzymującej świadczenia jest jednak to, że pomimo zachowania prawa do zamieszkiwania w lokalu do śmierci traci samo prawo własności, a jego właścicielem formalnie staje się firma udzielająca renty dożywotniej. Przekłada się to również na kwestie praktyczne: najczęściej wszelkie koszty związane z utrzymaniem nieruchomości (takie jak czynsz czy podatek od nieruchomości) będą regulowane przez instytucję i potrącane od wypłacanej co miesiąc kwoty.

Wsparcie dla osób starszych

Chociaż życie emerytów i rencistów nie jest najłatwiejsze, mogą skorzystać z oferty atrakcyjnych produktów pozwalających na zasilenie domowego budżetu. Oprócz tradycyjnych kredytów gotówkowych bardzo ciekawą formą wsparcia, odpowiednio uregulowaną w polskim prawie, jest odwrócony kredyt hipoteczny. Osoba decydująca się na zobowiązanie tego typu zachowuje prawo własności lokalu i może mieszkać w nim aż do swojej śmierci, dług jest spłacany dopiero po niej wraz ze sprzedażą nieruchomości. Możliwość jednorazowego wypłacenia pieniędzy lub rozłożenia sumy na raty pozwala wykorzystać hipotekę odwróconą zarówno jako duży zastrzyk gotówki, jak i regularne źródło dochodu. Sama procedura udzielania tego produktu jest bardzo indywidualna i zależy przede wszystkim od wyceny wartości nieruchomości oraz oceny wieku i stanu zdrowia klienta.


2020-02-13

Sprzedaż mieszkania z kredytem - to możliwe

Kredyt hipoteczny to bardzo poważne zobowiązanie. Czasami sytuacja zmusza nas jednak do sprzedaży nieruchomości przed jego spłatą. Wbrew pozorom nie jest to niemożliwe.

2020-02-12

Wykup mieszkania komunalnego: jak to zrobić?

Lokatorzy mieszkań komunalnych często mają możliwość atrakcyjnego pod względem cenowym wykupu nieruchomości. Może okazać się, że to znakomita forma łatwego nabycia sporego majątku.

2020-02-11

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu - czym jest?

Kupując mieszkanie na rynku wtórnym, można natrafić na różnego typu oferty. Niektóre z nich oferują spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Warto wiedzieć, czym różni się od standardowego prawa własności.

Rachunek powierniczy a kupno mieszkania na rynku pierwotnym

Zakup nowego mieszkania to duże przedsięwzięcie. Aby zredukować ryzyko wystąpienia problemów, warto upewnić się, że deweloper korzysta z rachunku powierniczego.

Umowa przedwstępna: jak powinna wyglądać?

Kupno lub sprzedaż nieruchomości wiąże się z wieloma formalnościami dla obu stron transakcji. Jedną z nich jest sporządzenie i podpisanie umowy przedwstępnej.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie mieszkania?

Kupno nieruchomości to poważne zobowiązanie i spore wyzwanie. Warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę przy zakupie mieszkania, zwłaszcza jeżeli pochodzi z rynku wtórnego.

Stan deweloperski - co należy wiedzieć

Kupując mieszkanie na rynku pierwotnym często spotykamy się z różnymi standardami wykończenia. Podstawowym, a jednocześnie najczęściej wybieranym, jest stan deweloperski.

Ikona informacji
poradniki