Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Chociaż nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę, darowizny w rzeczywistości otrzymujemy dosyć często. Warto dowiedzieć się, kiedy należy je zgłosić, aby uniknąć podatku od spadków i darowizn.

Prezenty urodzinowe, ślubne, pomoc finansowa otrzymywana od rodziców, dziadków czy najbliższych przyjaciół. Dosyć często mamy z nimi do czynienia i są niemal naturalnym elementem naszej codzienności. Bardzo często po przekazaniu funduszy po prostu zapominamy o całej sprawie. Warto jednak uświadomić sobie, że fiskus spogląda na te kwestie w nieco inny sposób i w określonych przypadkach może domagać się opłacenia podatku od spadków i darowizn. Prawo w wyraźny sposób określa zarówno limity kwotowe, jak i więzi łączące osoby przekazujące sobie składniki majątku. Warto zapoznać się z przepisami, aby uniknąć dodatkowych problemów. Te mogą wiązać się ze zdecydowanie wyższymi kosztami oraz konsekwencjami karnoskarbowymi. Jednocześnie istnieje także kilka wyjątków, umożliwiających zwolnienie od podatku. Nadal konieczne będzie jednak zgłoszenie darowizny poprzez formularz SD-Z2.

Formularz SD-Z2. Skuteczne zgłoszenie darowizny (fot. Roman Koszowski / Foto Gosc / FORUM)

Grupy podatkowe

Z punktu widzenia odbiorcy darowizny kluczowe główną rolę odgrywa zwłaszcza pojęcie grupy podatkowej, określającej stosunek łączący go z darczyńcą. Wyróżniamy trzy podstawowe grupy podatkowe:

1 grupa podatkowa

Do pierwszej grupy podatkowej zalicza się najbliższych członków rodziny, a więc:

  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki)
  • wstępnych (rodziców, dziadków),
  • małżonka,
  • rodzeństwo,
  • pasierba,
  • macochę, ojczyma,
  • teściów,
  • zięcia, synową.

Przynależność do pierwszej grupy podatkowej oznacza spore ulgi w zakresie podatku od spadków i darowizn. Kwota wolna od podatku wynosi 9637 zł, a podatek od spadków i darowizn do wysokości 10 278 zł ponad limit wynosi 3%, powyżej progu tego progu 5% nadwyżki, a powyżej kwoty 20 556 zł 7%.

2 grupa podatkowa

W drugiej grupie podatkowej znajdują się dalsi krewni i spowinowaceni:

  • zstępni rodzeństwa,
  • rodzeństwo rodziców,
  • małżonkowie rodzeństwa,
  • zstępni i małżonkowie pasierbów,
  • rodzeństwo małżonków,
  • współmałżonkowie rodzeństwa małżonków.
  • współmałżonkowie zstępnych.

W drugiej grupie spadkowej znajdują się więc np. szwagrowie i szwagierki, małżonkowie wnucząt czy wujkowie i ciotki będący rodzeństwem rodziców. W tym przypadku ulga jest niższa: kwota wolna od podatku wynosi 7 276 zł, a oprocentowanie podanych wyżej progów wynosi analogicznie 7, 9 i 12%.

3 grupa podatkowa

Ostatnia grupa podatkowa mieści wszystkie pozostałe osoby, a więc zarówno dalszą rodzinę, w tym kuzynostwo, jak i przyjaciół, znajomych lub osoby obce. W związku z tym wymiar podatku od spadków i darowizn jest także najwyższy: kwota wolna od podatku to 4092 zł, a progi wynoszą 12, 16 oraz 20%.

Zerowa grupa podatkowa

Wyróżnić można jednak również tak zwaną grupę zerową, a więc najbliższe osoby:

  • małżonka,
  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki),
  • wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków),
  • rodzeństwo,
  • pasierba,
  • macochę/ojczyma.

Prawo przewiduje zwolnienie od podatku od spadków i darowizn w tej grupie podatkowej. Aby było to jednak możliwe, należy dokonać zgłoszenia darowizny. W przeciwnym razie będzie podlegać opodatkowaniu, a jeżeli okaże się to w wyniku przeprowadzonej kontroli, stawka może wynieść aż 20%.

Podatek od darowizny nieruchomości

Na takiej samej zasadzie jak darowizna gotówki rozliczana jest również darowizna innych przedmiotów. Zapłacić trzeba więc będzie również podatek od darowizny mieszkania czy domu. W tym przypadku także obowiązują grupy podatkowe wraz z przysługującym im kwotom wolnym od podatku oraz stawkom oprocentowania. Podatku od darowizny nieruchomości nie trzeba będzie również zapłacić w grupie zerowej. Co ważne: w przeciwieństwie do darowizny pieniężnej, darowiznę nieruchomości należy sporządzić w formie aktu notarialnego pod rygorem jej nieważności. Jeżeli trzeba będzie odprowadzić podatek od darowizny, zajmie się tym natomiast notariusz, co zwolni nas z obowiązku zgłoszenia darowizny do UŚ. Jeżeli jednak odbywa się to w ramach grupy zerowej, nadal będzie nas dotyczył ten obowiązek.

Zgłoszenie darowizny

Choć otrzymując darowiznę w grupie zerowej przysługuje nam prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, nadal musimy jednak zadbać o zgłoszenie darowizny w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania. Co ważne: środki powinny zostać przekazane w formie przelewu lub przekazu pocztowego, a ich potwierdzenie należy zachować w celu przedłożenia urzędnikom. Aby to zrobić, należy skorzystać z formularza SD-Z2.

SD-Z2: wzór online

Samego zgłoszenia darowizny bez większych problemów dokonamy przez internet, korzystając z portalu podatkowego, lub zrobimy to w tradycyjny sposób, pobierając formularz w stosownym urzędzie skarbowym lub drukując go. Wówczas będzie trzeba jednak zanieść go do urzędu lub przesłać pocztą.

W pierwszej kolejności trzeba będzie wskazać datę powstania obowiązku podatkowego. Co ważne: jeżeli nie złożymy deklaracji SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny od rodziców, dziadków, małżonka lub rodzeństwa, będziemy musieli opłacić podatek w należnej wysokości. Musimy więc dopilnować tego obowiązku!

W następnym oknie kreatora wybieramy, w jaki sposób chcemy wypełnić wniosek SD-Z2. Forma kreatora umożliwia łatwe wprowadzanie danych. Do naszej dyspozycji pozostaje również standardowy dokument, przypominający końcową wersję papierowej deklaracji SD-Z2.

Następnie trzeba wybrać urząd skarbowy, do którego trafi zeznanie. Powinniśmy wybrać z listy adres odpowiadający naszemu miejscu zamieszkania.

Poprzez kreator deklaracji SD-Z2 możemy również wybrać, czy chcemy złożyć deklarację, czy dokonać jej korekty. W przypadku zgłaszania darowizny powinniśmy wybrać opcję „złożenie zgłoszenia”. W kolejnym oknie raz jeszcze musimy natomiast wprowadzić informację dotyczącą daty nabycia darowizny.

Aby złożyć deklarację SD-Z2 konieczne będzie wprowadzenie podstawowych danych na nasz temat. Należy do nich numer PESEL lub NIP, imię, nazwisko, data urodzenia oraz miejsce zamieszkania.

W kolejnym oknie konieczne będzie uzupełnienie analogicznych danych osoby, która przekazała darowiznę.

Następnie w formularzu SD-Z2 należy wskazać tytuł własności nabycia rzeczy. W naszym przypadku będzie to darowizna.

W kolejnym oknie oznaczamy natomiast typ dokumentu potwierdzającego nabycie praw. Jeżeli została sporządzona umowa darowizny, powinniśmy wybrać pole 4, jeżeli natomiast darowizna została przekazana na rachunek bankowy, ale nie spisywaliśmy umowy, wybierzmy pole 6 „inny dokument”. W takim przypadku darowiznę poświadczy np. potwierdzenie przelewu.

Następne okno pozwoli nam określić darowiznę. W przypadku środków pieniężnych powinniśmy wybrać to pole, wprowadzić kwotę oraz miejsce położenia rzeczy (czyli w tym przypadku np. bank prowadzący konto).

Później konieczne stanie się wskazanie stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa, uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Musimy więc zaznaczyć, czy darczyńca jest naszym małżonkiem, zstępnym, wstępnym, rodzeństwem, pasierbem, ojczymem czy macochą. W tym samym oknie musimy również wskazać, w jaki sposób zostały przekazane środki.


W ostatnim oknie możemy umieścić uwagi do wniosku. Warto wskazać w tym miejscu adres e-mail oraz numer telefonu, zwłaszcza jeżeli darowizna została przekazana przelewem i wybraliśmy „inny dokument” jako potwierdzenie transakcji. Urzędnicy skontaktują się z nami w celu przesłania potwierdzenia otrzymania przelewu.

Następnie możemy wysłać wniosek bezpośrednio do wskazanego Urzędu Skarbowego. Po otrzymaniu UPO (urzędowego potwierdzenia odbioru) będzie on złożony. Możemy również wybrać opcję „zapisz i zakończ później”, jeżeli chcemy wrócić do wniosku SD-Z2 po jakimś czasie, np. w związki z nieposiadaniem wszystkich informacji w chwili obecnej. Po podaniu adresu e-mail otrzymamy kod autoryzujący, umożliwiający powrót do formularza, zmianę zawartych w nim pozycji oraz wysłanie SD-Z2 do urzędu.


2020-08-26

LtV. Czym jest wskaźnik LtV i jak wpływa na kredyt?

W słowniczku pojęć związanych z kredytem hipotecznym znajduje się wiele pozornie trudnych terminów. Jednym z nich jest LtV (Loan to Value). Choć często pomijany, w rzeczywistości ma olbrzymi wpływ na warunki kredytu.

2020-08-26

Rekomendacja S. Jakie zmiany wprowadza rekomendacja S KNF?

Jednym z najważniejszych aspektów rynku bankowego jest zapewnienie bezpieczeństwa zarówno klientom, jak i działającym na nim instytucjom. Znaczne zmiany w tym zakresie wprowadza sporządzona przez Komisję Nadzoru Finansowego Rekomendacja S.

2020-08-21

Wcześniejsza spłata kredytu hipotecznego – czy warto?

Kredyt hipoteczny kojarzy się z długim okresem spłaty, a co za tym idzie również wysokimi kosztami. Nie zawsze musi tak jednak być. Dobrym sposobem na oszczędności jest wcześniejsza spłata.

Kredyt dla pracujących za granicą: jak go dostać i na czym polega?

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób pracuje za granicą i osiąga dochody w innej walucie. Choć często jest to korzystne finansowo, może oznaczać pewne problemy z uzyskaniem kredytu w polskich bankach.

Przeniesienie hipoteki na inną nieruchomość: jak to zrobić?

Kredyt hipoteczny to duże zobowiązanie, które zwykle wiąże nas na bardzo długi okres. Życiowe scenariusze mogą jednak ulec zmianie. Wówczas warto pomyśleć o przeniesieniu hipoteki na inną nieruchomość.

Marża kredytu: czym jest i od czego zależy marża banku?

Potencjalni kredytobiorcy zwracają przede wszystkim uwagę na koszty kredytu. Im tańsze zobowiązanie, tym lepsze. Znaczny wpływ na wysokość tej stawki ma marża kredytu.

Prowizja za udzielenie kredytu: czym jest i jak ją obniżyć?

Kredyty wiążą się z wieloma dodatkowymi kosztami. Jednym z podstawowych z nich jest prowizja za udzielenie kredytu. Ta, choć przybiera formę jednorazowej opłaty, może istotnie wpłynąć na wydatki związane z uzyskaniem środków.