Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Chociaż nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę, darowizny w rzeczywistości otrzymujemy dosyć często. Warto dowiedzieć się, kiedy należy je zgłosić, aby uniknąć podatku od spadków i darowizn.

Prezenty urodzinowe, ślubne, pomoc finansowa otrzymywana od rodziców, dziadków czy najbliższych przyjaciół. Dosyć często mamy z nimi do czynienia i są niemal naturalnym elementem naszej codzienności. Bardzo często po przekazaniu funduszy po prostu zapominamy o całej sprawie. Warto jednak uświadomić sobie, że fiskus spogląda na te kwestie w nieco inny sposób i w określonych przypadkach może domagać się opłacenia podatku od spadków i darowizn. Prawo w wyraźny sposób określa zarówno limity kwotowe, jak i więzi łączące osoby przekazujące sobie składniki majątku. Warto zapoznać się z przepisami, aby uniknąć dodatkowych problemów. Te mogą wiązać się ze zdecydowanie wyższymi kosztami oraz konsekwencjami karnoskarbowymi. Jednocześnie istnieje także kilka wyjątków, umożliwiających zwolnienie od podatku. Nadal konieczne będzie jednak zgłoszenie darowizny poprzez formularz SD-Z2.

Formularz SD-Z2. Skuteczne zgłoszenie darowizny (fot. Roman Koszowski / Foto Gosc / FORUM)

Grupy podatkowe

Z punktu widzenia odbiorcy darowizny kluczowe główną rolę odgrywa zwłaszcza pojęcie grupy podatkowej, określającej stosunek łączący go z darczyńcą. Wyróżniamy trzy podstawowe grupy podatkowe:

1 grupa podatkowa

Do pierwszej grupy podatkowej zalicza się najbliższych członków rodziny, a więc:

  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki)
  • wstępnych (rodziców, dziadków),
  • małżonka,
  • rodzeństwo,
  • pasierba,
  • macochę, ojczyma,
  • teściów,
  • zięcia, synową.

Przynależność do pierwszej grupy podatkowej oznacza spore ulgi w zakresie podatku od spadków i darowizn. Kwota wolna od podatku wynosi 9637 zł, a podatek od spadków i darowizn do wysokości 10 278 zł ponad limit wynosi 3%, powyżej progu tego progu 5% nadwyżki, a powyżej kwoty 20 556 zł 7%.

2 grupa podatkowa

W drugiej grupie podatkowej znajdują się dalsi krewni i spowinowaceni:

  • zstępni rodzeństwa,
  • rodzeństwo rodziców,
  • małżonkowie rodzeństwa,
  • zstępni i małżonkowie pasierbów,
  • rodzeństwo małżonków,
  • współmałżonkowie rodzeństwa małżonków.
  • współmałżonkowie zstępnych.

W drugiej grupie spadkowej znajdują się więc np. szwagrowie i szwagierki, małżonkowie wnucząt czy wujkowie i ciotki będący rodzeństwem rodziców. W tym przypadku ulga jest niższa: kwota wolna od podatku wynosi 7 276 zł, a oprocentowanie podanych wyżej progów wynosi analogicznie 7, 9 i 12%.

3 grupa podatkowa

Ostatnia grupa podatkowa mieści wszystkie pozostałe osoby, a więc zarówno dalszą rodzinę, w tym kuzynostwo, jak i przyjaciół, znajomych lub osoby obce. W związku z tym wymiar podatku od spadków i darowizn jest także najwyższy: kwota wolna od podatku to 4092 zł, a progi wynoszą 12, 16 oraz 20%.

Zerowa grupa podatkowa

Wyróżnić można jednak również tak zwaną grupę zerową, a więc najbliższe osoby:

  • małżonka,
  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki),
  • wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków),
  • rodzeństwo,
  • pasierba,
  • macochę/ojczyma.

Prawo przewiduje zwolnienie od podatku od spadków i darowizn w tej grupie podatkowej. Aby było to jednak możliwe, należy dokonać zgłoszenia darowizny. W przeciwnym razie będzie podlegać opodatkowaniu, a jeżeli okaże się to w wyniku przeprowadzonej kontroli, stawka może wynieść aż 20%.

Podatek od darowizny nieruchomości

Na takiej samej zasadzie jak darowizna gotówki rozliczana jest również darowizna innych przedmiotów. Zapłacić trzeba więc będzie również podatek od darowizny mieszkania czy domu. W tym przypadku także obowiązują grupy podatkowe wraz z przysługującym im kwotom wolnym od podatku oraz stawkom oprocentowania. Podatku od darowizny nieruchomości nie trzeba będzie również zapłacić w grupie zerowej. Co ważne: w przeciwieństwie do darowizny pieniężnej, darowiznę nieruchomości należy sporządzić w formie aktu notarialnego pod rygorem jej nieważności. Jeżeli trzeba będzie odprowadzić podatek od darowizny, zajmie się tym natomiast notariusz, co zwolni nas z obowiązku zgłoszenia darowizny do UŚ. Jeżeli jednak odbywa się to w ramach grupy zerowej, nadal będzie nas dotyczył ten obowiązek.

Zgłoszenie darowizny

Choć otrzymując darowiznę w grupie zerowej przysługuje nam prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, nadal musimy jednak zadbać o zgłoszenie darowizny w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania. Co ważne: środki powinny zostać przekazane w formie przelewu lub przekazu pocztowego, a ich potwierdzenie należy zachować w celu przedłożenia urzędnikom. Aby to zrobić, należy skorzystać z formularza SD-Z2.

SD-Z2: wzór online

Samego zgłoszenia darowizny bez większych problemów dokonamy przez internet, korzystając z portalu podatkowego, lub zrobimy to w tradycyjny sposób, pobierając formularz w stosownym urzędzie skarbowym lub drukując go. Wówczas będzie trzeba jednak zanieść go do urzędu lub przesłać pocztą.

W pierwszej kolejności trzeba będzie wskazać datę powstania obowiązku podatkowego. Co ważne: jeżeli nie złożymy deklaracji SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny od rodziców, dziadków, małżonka lub rodzeństwa, będziemy musieli opłacić podatek w należnej wysokości. Musimy więc dopilnować tego obowiązku!

W następnym oknie kreatora wybieramy, w jaki sposób chcemy wypełnić wniosek SD-Z2. Forma kreatora umożliwia łatwe wprowadzanie danych. Do naszej dyspozycji pozostaje również standardowy dokument, przypominający końcową wersję papierowej deklaracji SD-Z2.

Następnie trzeba wybrać urząd skarbowy, do którego trafi zeznanie. Powinniśmy wybrać z listy adres odpowiadający naszemu miejscu zamieszkania.

Poprzez kreator deklaracji SD-Z2 możemy również wybrać, czy chcemy złożyć deklarację, czy dokonać jej korekty. W przypadku zgłaszania darowizny powinniśmy wybrać opcję „złożenie zgłoszenia”. W kolejnym oknie raz jeszcze musimy natomiast wprowadzić informację dotyczącą daty nabycia darowizny.

Aby złożyć deklarację SD-Z2 konieczne będzie wprowadzenie podstawowych danych na nasz temat. Należy do nich numer PESEL lub NIP, imię, nazwisko, data urodzenia oraz miejsce zamieszkania.

W kolejnym oknie konieczne będzie uzupełnienie analogicznych danych osoby, która przekazała darowiznę.

Następnie w formularzu SD-Z2 należy wskazać tytuł własności nabycia rzeczy. W naszym przypadku będzie to darowizna.

W kolejnym oknie oznaczamy natomiast typ dokumentu potwierdzającego nabycie praw. Jeżeli została sporządzona umowa darowizny, powinniśmy wybrać pole 4, jeżeli natomiast darowizna została przekazana na rachunek bankowy, ale nie spisywaliśmy umowy, wybierzmy pole 6 „inny dokument”. W takim przypadku darowiznę poświadczy np. potwierdzenie przelewu.

Następne okno pozwoli nam określić darowiznę. W przypadku środków pieniężnych powinniśmy wybrać to pole, wprowadzić kwotę oraz miejsce położenia rzeczy (czyli w tym przypadku np. bank prowadzący konto).

Później konieczne stanie się wskazanie stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa, uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Musimy więc zaznaczyć, czy darczyńca jest naszym małżonkiem, zstępnym, wstępnym, rodzeństwem, pasierbem, ojczymem czy macochą. W tym samym oknie musimy również wskazać, w jaki sposób zostały przekazane środki.


W ostatnim oknie możemy umieścić uwagi do wniosku. Warto wskazać w tym miejscu adres e-mail oraz numer telefonu, zwłaszcza jeżeli darowizna została przekazana przelewem i wybraliśmy „inny dokument” jako potwierdzenie transakcji. Urzędnicy skontaktują się z nami w celu przesłania potwierdzenia otrzymania przelewu.

Następnie możemy wysłać wniosek bezpośrednio do wskazanego Urzędu Skarbowego. Po otrzymaniu UPO (urzędowego potwierdzenia odbioru) będzie on złożony. Możemy również wybrać opcję „zapisz i zakończ później”, jeżeli chcemy wrócić do wniosku SD-Z2 po jakimś czasie, np. w związki z nieposiadaniem wszystkich informacji w chwili obecnej. Po podaniu adresu e-mail otrzymamy kod autoryzujący, umożliwiający powrót do formularza, zmianę zawartych w nim pozycji oraz wysłanie SD-Z2 do urzędu.


2020-05-11

Doradca kredytowy i pośrednik kredytowy. Czym się różnią?

Zaciągnięcie kredytu to poważna decyzja, a sam rynek produktów tego typu jest bardzo zróżnicowany i skomplikowany. Z pomocą może przyjść doradca kredytowy lub pośrednik kredytowy. Choć często mylimy ich ze sobą, w rzeczywistości to dwa oddzielne zawody.

2020-05-07

Flip nieruchomości. Na czym polega flip mieszkania?

Inwestycje w nieruchomości mogą okazać się nie tylko dobrym sposobem na długofalowe zabezpieczenie kapitału, ale również dochodowym przedsięwzięciem w krótszej perspektywie. Zwykle mówimy wówczas o flipie nieruchomości.

2020-04-08

Najem instytucjonalny. Co powinna zawierać umowa najmu?

Osoby decydujące się na wynajem mieszkania mogą spotkać się z kilkoma typami umów wynajmu. Jedną z nich jest nabierający coraz większej popularności najem instytucjonalny.

Wakacje kredytowe w Nest Bank w związku z epidemią COVID-19

Globalna epidemia koronawirusa w sposób szczególny wpłynęła na sytuację osób spłacających zobowiązania kredytowe. Swoją propozycję dla nich przedstawił między innymi Nest Bank.

Pandemia COViD-19. Specjalne wakacje kredytowe w Banku Pocztowym

Spłata kredytów w trakcie pandemii koronawirusa może być bardzo trudna. Sporą pomocą dla wielu kredytobiorców stanie się z pewnością propozycja dodatkowych wakacji kredytowych, dostępnych także w Banku Pocztowym.

Ułatwienia dla kredytobiorców w BOŚ: oferta antykryzysowa

Kolejne banki przedstawiają specjalne narzędzia dla kredytobiorców borykających się z problemami ze spłatą zadłużenia w związku z epidemią koronawirusa. Jednym z nich jest BOŚ.

Santander Consumer Bank wobec koronawirusa. Specjalne wakacje kredytowe

Globalna pandemia koronawirusa może być olbrzymim wyzwaniem dla milionów kredytobiorców. Z pomocą przychodzą im również kredytodawcy, w tym Santander Consumer Bank.

Ikona informacji
poradniki