Pranie brudnych pieniędzy i walka z terroryzmem

Scenariusz gangsterskiego filmu o mafii? A może działalność Ala Capone w minionym stuleciu w USA? To tylko niektóre skojarzenia przychodzące na myśl, gdy mówi się o praniu brudnych pieniędzy. To niestety również duży problem państw w dzisiejszych czasach, także w Polsce.

Jeśli ktoś wprowadza do legalnego obrotu środki pochodzące z nielegalnych źródeł, mamy do czynienia z praniem brudnych pieniędzy. A samo to określenie nie funkcjonuje w słowniku bez powodu. Otóż pralnie odzieży były bardzo powszechnym sposobem tuszowania takiego procederu.

Zjawisko prania pieniędzy bardzo trudno kontrolować, zwłaszcza w pewnych rodzajach działalności gospodarczej. Umiejętne zawyżanie przychodów pozwalało wprowadzać nielegalnie zarobioną gotówkę do powszechnego obrotu. Służyło temu na przykład zakładanie działalności z gotówkowym obrotem, nastawionej stricte usługowo. Współczesne państwa walczą z takim procederem.

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF)


W Polsce na straży "czystości" pieniądza wprowadzanego do obrotu stoi Generalny Inspektor Informacji Finansowej. Podstawą prawną jego działalności jest ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z 16 listopada 2000 roku. GIIF nadzoruje Polską Jednostkę Analityki Finansowej (PJAF), do której spływają wszystkie informacje na temat podejrzanych transakcji. Dzięki temu kształtuje się system walki z działalnością przestępczą, która pierze brudne pieniądze.


Źródło: Ministerstwo Finansów


Instytucje tworzące powyższy system można podzielić na trzy główne grupy:
  • Generalny Inspektor Informacji Finansowej,
  • instytucje obowiązane,
  • jednostki współpracujące (organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego, państwowe jednostki organizacyjne, NBP, KNF oraz NIK).
Instytucje obowiązane oraz jednostki współpracujące kierują informacje o podejrzanych transakcjach lub podejrzanej aktywności do Polskiej Jednostki Analityki Finansowej. Następuje weryfikacja podejrzeń oraz zbieranie materiału dowodowego. Równocześnie zawiadamiana zostaje prokuratura, która współpracując z organami ścigania dąży do postawienia aktu oskarżenia podejrzanym osobom.

Kto zalicza się do instytucji obowiązanych?


Pełny wykaz instytucji obowiązanych znajdziemy w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. Najważniejsze z nich to:
  • banki i SKOK-i,
  • instytucje finansowe (fundusze inwestycyjne, TFI, towarzystwa ubezpieczeniowe, przedsiębiorstwa faktoringowe i leasingowe),
  • organizacje non-profit (fundacje),
  • biegli rewidenci i doradcy finansowi,
  • zawody prawnicze (notariusze, adwokaci, radcowie prawni),
  • pośrednicy (kantory, komisy, lombardy, domy aukcyjne, obrót nieruchomościami),
  • Poczta Polska,
  • przedsiębiorcy (w rozumieniu ustawy o swobodzie gospodarczej) przyjmujący płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 15 tys. euro, również w drodze więcej niż jednej operacji.
Aby uniknąć wysokich kar, przedsiębiorco pamiętaj, że powyższe warunki mogą tyczyć się właśnie Ciebie. Rejestrowanie płatności w gotówce powyżej 15 tys. euro, posiadanie odpowiedniego regulaminu czy właściwych procedur nie powinno być bagatelizowane.

Obowiązki instytucji obowiązanych


Jeśli instytucja przeprowadza transakcję, której równowartość przekracza 15 tys. euro, a płatność następuje w gotówce, pojawia się obowiązek zarejestrowania transakcji. Nastąpi to również w przypadku, gdy transakcja jest przeprowadzona za pomocą więcej niż jednej operacji. Muszą pojawić się wówczas okoliczności wskazujące na zamiar uniknięcia obowiązku rejestracji. Mamy również obowiązek zarejestrować każdą operację, która niezależnie od jej wartości może mieć związek z praniem pieniędzy bądź finansowaniem terroryzmu.

Na instytucji obowiązanej spoczywa obowiązek wprowadzenia wewnętrznej procedury (w formie pisemnej) w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. W ramach powyższej procedury winniśmy przedstawić sposoby:
  • wykonania środków bezpieczeństwa finansowego,
  • rejestracji transakcji,
  • analizy i oceny ryzyka,
  • przekazywania informacji Generalnemu Inspektorowi,
  • wstrzymywania transakcji,
  • blokady rachunku,
  • zamrożenia wartości majątkowych.

Utworzony rejestr należy przechowywać przez 5 lat od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła dana transakcja. Naturalnie ustawa przewiduje szereg wyłączeń od istniejących obowiązków. Przykładowo: wyżej wymienione elementy procedury nie dotyczą instytucji obowiązanych będących adwokatami, radcami prawnymi oraz prawnikami zagranicznymi.

Kontrole przeprowadzone przez GIIF w 2009 r.


W 2009 roku kontrolerzy GIIF skontrolowali 47 instytucji obowiązanych. Najwięcej banków (10), radców prawnych (7), notariuszy (7) oraz doradców podatkowych (5).
W wyniku kontroli, najczęstszymi nieprawidłowościami były:

  • nieustalenie wewnętrznej procedury/niedostosowanie jej do regulacji ustawy,
  • brak zapisów procedury wskazujących na przeciwdziałanie finansowaniu terroryzmu,
  • błędne wyodrębnianie w procedurze dwóch trybów postępowania z transakcjami podejrzanymi,
  • niedostateczny poziom rejestracji transkcji/identyfikowania podmiotów transakcji,
  • nieprawidłowości w prowadzeniu rejestru i przekazywania tych rejestrów do GIIF.
Ponadto kontrole przeprowadzały instytucje nadzorujące (1081 kontroli), a wykryte nieprawidłowości były zbieżne do powyższych.

Źródło: Sprawozdanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej za 2009 r.

Strzeżmy się brudnych pieniędzy

Nie należy bagatelizować obowiązków płynących z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Ważkim argumentem są chociażby kary pieniężne, które mogą sięgać nawet 750 000 zł i być efektem pojawienia się zarzutów wynikających z niedopełnienia pewnych wymogów i procedur.

Obowiązki instytucji obowiązanych mogą być egzekwowane już od 22 kwietnia 2010 roku, kiedy to minął termin dostosowywania się do nowych przepisów. Praktyka wskazuje, iż Generalny Inspektor traktuje sprawę bardzo poważnie. Na tyle poważnie, że nie uchowa się żaden Al Capone XXI wieku.

Krzysztof Gołdy
Bankier.pl
k.goldy@bankier.pl

 
Źródło:
Potrzebujesz szybkiej gotówki?
Weź Mini Ratkę z niskim oprocentowaniem 9,99%.
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Termin zapłaty zaliczki na podatek dochodowy przez osoby prawne.

    Zapłata zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.

    Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych.

  • Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.

    Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Przedsiębiorczość zdyscyplinowana. Od startupu do sukcesu w 24 krokach Przedsiębiorczość zdyscyplinowana. Od startupu do sukcesu w 24 krokach Bill Aulet Cena: 43,90 zł  Zamów książkę

Znajdź nas na Facebooku