Pracownik na dodatkowym etacie

Pracownik zatrudniony przez swojego pracodawcę na podstawie dodatkowej umowy o pracę (np. na część etatu) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym wszystkich ryzyk oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu - z każdej z tych umów. Czy pracodawca powinien zatem zgłosić taką osobę do tych ubezpieczeń również z tytułu drugiej zawartej umowy o pracę? Jak w takim przypadku należy rozliczać składki i podatek?

Zgłoszenie w ZUS drugiego etatu

W przypadku zatrudnienia w jednym podmiocie na podstawie kilku umów o pracę nie ma potrzeby zgłaszania pracownika na dodatkowym druku ZUS ZUA z tytułu zawartej z nim kolejnej umowy o pracę. Ale tylko wtedy, gdy dodatkowe zatrudnienie nie jest wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Zgłaszając pracownika z kodem pracowniczym (tj. z kodem 01 10 X X) z tytułu pierwszej zawartej umowy o pracę, pracodawca przekazał już do ZUS dane, które byłyby wykazane w kolejnym zgłoszeniu. Natomiast te, które różnią obie umowy o pracę, np. wymiar czasu pracy czy kod wykonywanego zawodu - nie są przez ZUS wymagane.

Składki społeczne

Dla pracownika podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne stanowi przychód w rozumieniu przepisów o pdof, osiągany przez niego u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Wynika to z art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dlatego składki na przedmiotowe ubezpieczenia pracodawca nalicza i opłaca od wynagrodzeń uzyskanych z każdej umowy o pracę. W tym celu nie trzeba jednak wypełniać dwóch bloków imiennego raportu ZUS RCA. Wypłacony pracownikowi przychód z tytułu wykonywania obu umów o pracę (bądź postawiony do jego dyspozycji), wykazuje się w jednym bloku tego raportu. W jednym również bloku pracodawca wykazuje zsumowany wymiar czasu pracy z obydwu umów o pracę.

Składka zdrowotna

Przychody uzyskane przez pracownika z obydwu umów o pracę należy również uwzględnić w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne tego pracownika. Podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie stanowi bowiem dla pracownika ta sama kwota, od której naliczane są składki emerytalne i rentowe (art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Oczywiście bez stosowania rocznego limitu podstawy wymiaru tych składek i po pomniejszeniu jej o składki społeczne finansowane przez pracownika.

Zaliczka na podatek dochodowy

W przypadku gdy pracodawca zawarł z pracownikiem dwie umowy o pracę, wówczas zaliczkę na podatek dochodowy oblicza on (jako płatnik) od sumy wypłat dokonanych w danym miesiącu z obydwu tych umów. Koszty uzyskania przychodu mają zastosowanie zarówno do pierwszej, jak i do drugiej umowy o pracę, w pełnej wysokości, co wynika z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o pdof (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).

Wyliczoną zaliczkę na podatek dochodowy płatnik pomniejsza o składkę zdrowotną w wysokości nie większej niż 7,75% podstawy jej wymiaru.

Składki na FP i FGŚP

Oprócz składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy, od wynagrodzeń wypłaconych pracownikowi z obu umów o pracę pracodawca powinien też naliczyć składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zakładając oczywiście, że pracodawca jest zobowiązany do odprowadzania składek na te Fundusze.

Przykład

Z pracownikiem zatrudnionym na pełny etat firma dodatkowo zawarła od 17 marca 2008 r. drugą umowę o pracę na 1/2 etatu. Zakładamy, że 31 marca br. pracodawca wypłaci mu wynagrodzenie: z pierwszej umowy o pracę - w kwocie 2.500 zł oraz z drugiej umowy o pracę - w kwocie 500 zł. Pracodawca powinien dokonać następujących wyliczeń:

1) podstawa oskładkowania: 2.500 zł + 500 zł = 3.000 zł;

2) łączna kwota składek społecznych finansowanych przez pracownika: 411,30 zł, w tym: emerytalna - 292,80 zł (9,76%), rentowa - 45 zł (1,5%), chorobowa: 73,50 zł (2,45%);

3) podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne: 3.000 zł - 411,30 zł = 2.588,70 zł;

4) składka na ubezpieczenie zdrowotne: 2.588,70 zł x 9% = 232,98 zł,

z czego składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od zaliczki na podatek dochodowy: 200,62 zł (2.588,70 zł x 7,75%);

5) koszty uzyskania przychodu: 111,25 zł x 2 = 222,50 zł;

6) podstawa obliczenia zaliczki: (2.500 zł + 500 zł) - (222,50 zł + 411,30 zł) = 2.366,20 zł, po zaokrągleniu 2.366 zł;

7) zaliczka na podatek: 2.366 zł × 19% - 48,90 zł = 400,64 zł,

8) zaliczka po pomniejszeniu o składkę zdrowotną do przekazania do urzędu skarbowego: 400,64 zł - 200,62 zł = 200,02 zł, po zaokrągleniu 200 zł;

9) wynagrodzenie netto pracownika z obu umów o pracę: (2.500 zł + 500 zł) - (411,30 zł + 232,98 zł + 200 zł) = 2.155,72 zł.

Oprócz tego pracodawca powinien też naliczyć:

• składki społeczne finansowane z jego środków, tj.: emerytalną - 292,80 zł (9,76%), rentowe - 135 zł (4,5%), wypadkową - 54 zł (zakładając, że obowiązującą go stopą procentową tej składki jest 1,80%);
   
• składki na fundusze pozaubezpieczeniowe, tj.: FP - 73,50 zł (3.000 zł × 2,45%), FGŚP - 3 zł (3.000 zł × 0,10%).

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
   
• ustawa z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej… (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Źródło: