Nowe możliwości zwiększenia emerytury lub renty

Z początkiem bieżącego roku rozszerzono możliwości podwyższania wysokości niektórych emerytur i rent. Nastąpiło to poprzez odstąpienie od obowiązku rozwiązywania stosunku pracy, co pozwala na ponowne obliczenie części zawieszonych świadczeń, zastąpienie tzw. wynagrodzenia zerowego wynagrodzeniem minimalnym i możliwość wnioskowania o rekompensaty.

Według dotychczasowych zasad

Nadal obowiązują dotychczasowe zasady podwyższania pobieranych świadczeń, uregulowane w art. 107-114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanej ustawą emerytalną. Pozwalają one na przeliczenie świadczenia m.in.:

• poprzez doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych i nieskładkowych (starych lub nabytych później) oraz
   
• po przedłożeniu nowych dowodów lub ujawnieniu wcześniej nieznanych okoliczności, podjęciu pracy po uzyskaniu prawa do świadczenia, a także
   
• po nabyciu prawa do normalnej emerytury po emeryturze wcześniejszej, rencie lub świadczeniu przedemerytalnym.

W przypadku nowej emerytury, przyznawanej w oparciu o art. 24 lub art. 24a ustawy emerytalnej, podstawę ponownego obliczenia jej wysokości stanowi zaewidencjonowanie na koncie ubezpieczonego, po podjęciu przez emeryta pierwszej wypłaty, nowej kwoty składek.

Przeliczenie odwieszonej emerytury

Z takiej możliwości mogą skorzystać osoby, które miały zawieszoną wypłatę świadczenia z powodu nierozwiązania umowy o pracę (uchylony art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej). W tej sytuacji wszyscy świadczeniobiorcy, którzy mieli zawieszoną wypłatę emerytury, są uprawnieni do złożenia wniosku o wznowienie wypłaty oraz przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem nowych, korzystniejszych wskaźników. Takie przeliczenie nastąpi zgodnie z dotychczasowymi zasadami, zawartymi w wymienionych wcześniej przepisach tej ustawy.

Podwyżki w wyniku zlikwidowania zerowego dochodu

Wprowadzenie wynagrodzenia minimalnego zamiast zerowego dotyczy wszystkich osób, które w okresie wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru swojej emerytury lub renty wykonywały pracę, ale nie potrafiły udowodnić wysokości uzyskiwanego wówczas wynagrodzenia. Przypomnijmy, że możliwość taką wprowadził ust. 2a w art. 15 ustawy emerytalnej.

Z tego rozwiązania mogą skorzystać osoby, które mają już ustalone prawo do emerytury lub renty i jednocześnie w podstawie wymiaru mają przyjęte wynagrodzenie zerowe oraz te osoby, które zabiegają lub będą ubiegać się o takie świadczenia po raz pierwszy.

Informacje o tym, czy ZUS podczas obliczania emerytury lub renty przyjął tzw. okresy zerowe można znaleźć w załączniku do otrzymanej decyzji o przyznaniu świadczenia, pokazującym sposób ustalenia wskaźnika wysokości wymiaru.

Przeliczenie emerytury lub renty przyznanej przed 1 stycznia 2009 r. wymaga złożenia wniosku świadczeniobiorcy o przeliczenie podstawy wymiaru. Emerytura lub renta w nowej, wyższej wysokości przysługiwać będzie odpowiednio:

• od 1 stycznia 2009 r. - jeżeli wniosek został lub będzie zgłoszony przed 2010 r. lub
   
• od miesiąca złożenia wniosku - jeśli nastąpi to po upływie bieżącego roku.

W przypadku świadczeń obecnie przyznawanych po raz pierwszy minimalne wynagrodzenie ZUS przyjmie z urzędu, bez wniosku.

O korzystne przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia minimalnego mogą występować wyłącznie zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Kwotę minimalnego wynagrodzenia przyjmuje się również za okresy, w których pracownik pobierał wynagrodzenie albo zasiłek za czas niezdolności do pracy oraz zasiłki macierzyńskie, opiekuńcze lub świadczenia rehabilitacyjne.

W przypadku pracy na część etatu lub przez część roku wynagrodzenie to przyjmuje się w odpowiedniej proporcji.

Wyłączeniu podlegają okresy, w których pracownik nie otrzymywał wynagrodzenia (na przykład urlop bezpłatny) oraz okresy pozostawania bez pracy, uznane jako okresy ubezpieczenia, osobie przywróconej do pracy na podstawie wyroku sądowego.

Przeliczeniu podlegać będzie również kapitał początkowy, ustalony z uwzględnieniem okresu pozostawania w stosunku pracy, za który nie udowodniono wysokości otrzymywanego wynagrodzenia.

Rekompensata

Ustawa o emeryturach pomostowych wprowadziła rekompensaty dla osób, urodzonych po 1948 r., które przed 2009 r. przepracowały co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy emerytalnej, ale nie nabyły z tego tytułu prawa do wcześniejszej emerytury. Nie jest to jednak samoistne świadczenie pieniężne. Stanowi ono dodatek do kapitału początkowego i łącznie z tym kapitałem będzie waloryzowane. W rezultacie powiększy podstawę obliczenia przyszłej emerytury.

Rekompensata przyznawana jest na wniosek, do którego powinno być dołączone świadectwo pracy albo zaświadczenie potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Świadczenie to nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury pomostowej albo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227),
   
• ustawa z dnia 4.09.2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 192, poz. 1180),
   
• ustawa z dnia 21.11.2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. nr 228, poz. 1507),
   
• ustawa z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656).

autor: Bogdan Majkowski
Gazeta Podatkowa Nr 598 z dnia 2009-10-01

Zatrudnianie emerytów i rencistów. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Dodaj komentarz

Komentarze do artykułu

Nowe możliwości zwiększenia emerytury lub renty Autor: ~ona   2009-10-04 17:48

jak jeszcze można podwyższyć swoje świadczenie emerytalne. Fajna i ciekawa możliwość, ale na forum nie będę się dzielić, chyba że jest ktoś zainteresowany..