"Szacujemy, że między 9 a 10 proc. ogółu osób zatrudnionych wykonuje pracę w szarej strefie. Dla 91,6 proc. tych osób praca nierejestrowana jest ich głównym zajęciem - powiedział w poniedziałek Mateusz Walewski, specjalista z Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych (CASE) na konferencji zorganizowanej przez MPiPS.
"Przy wysokim tempie wzrostu gospodarczego w ostatnich latach skala szarej strefy jest trochę poniżej 10 proc. ogółu pracujących - to jest 1,3 mln - 1,4 mln osób" - powiedział w poniedziałek dziennikarzom szef zespołu doradców strategicznych premiera Michał Boni.
Rekomendacje przedstawione na zakończenie badań będą brane pod uwagę przez MPiPS przy projektowaniu dalszych działań zmierzających do aktywizacji zawodowej.
"Z szarą strefą nie uporał się właściwie żaden kraj. Należy jednak eliminować rozwiązania, które sprzyjają jej powiększaniu. Restrykcje nie pomogą rozwiązać tego problemu, skoro wiele rzeczy ma charakter zwyczajowy, czy kulturowy. (...) Myślę, że nad tymi rekomendacjami pochylimy się w sposób szczególny i będziemy dyskutowali jak te rekomendacje zaimplementować do polityki rynku pracy" - powiedziała wiceminister pracy i polityki społecznej Czesława Ostrowska.
Badania nad przyczynami i skalą pracy nierejestrowanej zostały przeprowadzone w okresie od lutego do listopada 2007 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych i Centrum Badania Opinii Społecznej oraz Centrum Analiz Społeczo-Ekonomicznych i Millward- Brown SMG/KRC na zlecenie MPiPS.
Zgodnie z rekomendacjami przedstawionymi na zakończenie badań, ograniczeniu szarej strefy będzie sprzyjać wdrożenie kompleksowych rozwiązań, które obejmą między innymi: zachęty finansowe, usprawnienia organizacyjno-administracyjne, uelastycznienie stosunków pracy, indywidualną pomoc pracownikom nierejestrowanym w podejmowaniu pracy rejestrowanej oraz kampanie informacyjno- edukacyjne, i w dalszej kolejności: wzmocnienie systemu kontroli oraz zaostrzenie sankcji wobec pracodawców (podmioty gospodarcze - PAP) zatrudniających pracowników nierejestrowanych.
Analitycy rekomendują podjęcie działań przede wszystkim w takich obszarach jak: system ubezpieczeń społecznych, system podatkowy.
"Wdrażany system zachęt finansowych powinien objąć przede wszystkim wprowadzenie w systemie ubezpieczeń społecznych kwoty wolnej od składki na ubezpieczenie społeczne, z wyjątkiem składki emerytalnej, w wysokości ponad 5 tys. złotych rocznie. Ważną zachętą finansową mogłoby być skrócenie do 7 dni okresu wypłaty przez pracodawców wynagrodzenia za okres zwolnienia chorobowego" - napisano w raporcie.
Zdaniem badaczy, konieczna jest również weryfikacja dotychczasowych przepisów, określających minimalną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne (60 proc. przeciętnego wynagrodzenia) i na ubezpieczenie zdrowotne (75 proc. przeciętnego wynagrodzenia) osób prowadzących działalność gospodarczą i zróżnicowanie tych podstaw zależnie od osiąganych dochodów.
Mobilizacja osób ubezpieczonych w KRUS i pracujących w szarej strefie powinna dokonać się poprzez reformę systemu ubezpieczeń społecznych rolników.
"Należałoby zreformować system ubezpieczeń społecznych rolników, wprowadzając m.in. zasadę pro rata w systemie emerytalnym tej grupy ubezpieczonych" - napisali analitycy. W praktyce będzie to oznaczać, że składki emerytalne płacone do FUS rozliczone zostaną odrębnie, a "część emerytury wyliczona na ich podstawie będzie sumowana z częścią +wypracowaną+ w systemie KRUS oraz wyliczanie emerytury wypłacanej z KRUS na podstawie sumy wpłaconych składek rejestrowanych jako +hipotetyczny kapitał+" - wynika z analizy.
Zmiany w systemie podatkowym powinny m.in. umożliwiać osobom fizycznym odliczenie od podatku kosztów zatrudnienia pracownika.
"Osobom płacącym podatek dochodowy od osób fizycznych należy umożliwić odliczanie od podstawy opodatkowania kosztów zatrudnienia pracowników w gospodarstwach domowych (wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne)" - napisano w raporcie.
"W przypadku wprowadzenia w systemie ubezpieczeń społecznych kwoty wolnej od składki na ubezpieczenie społeczne, kwota wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych powinna być z nią zrównana, co w praktyce oznacza konieczność jej podwyższenia" - napisano.
Dalsze rekomendacje dotyczą m.in. konieczności monitorowania sytuacji na rynku pracy oraz skoordynowania działań poszczególnych instytucji publicznych. (PAP) mak/ bg/ jtt/ krf/ jbr/
Źródło:PAP
