W dziale ubezpieczeń majątkowych największy wzrost notuje grupa ubezpieczeń komunikacyjnych, majątkowych, skierowanych do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, majątku będącego zastawem udzielonych kredytów oraz ogólnej odpowiedzialności cywilnej. Coraz większą popularnością cieszą się ubezpieczenia pakietowe, skierowane do określonych grup zawodowych oraz sektorów gospodarki.
W dziale ubezpieczeń na życie dominują ubezpieczenia z funduszem inwestycyjnym oraz ubezpieczenia na życie, głównie będące elementem zabezpieczenia udzielonego kredytu.
Należy jednak przypuszczać, iż niewydolność systemu ubezpieczeń społecznych oraz problemy związane z obowiązującym na Litwie systemem opieki zdrowotnej spowodują, że ubezpieczenia na życie oraz dobrowolne ubezpieczenia zdrowotne w ciągu najbliższych kilku lat będą się rozwijać bardzo dynamicznie i będą stanowić znaczący element w systemie finansów państwa.
Wraz z rozwojem ubezpieczeń typu „life” w planach rządu Litwy jest także powołanie sprawnie działających komercyjnych zakładów emerytalnych, zadaniem których byłoby zarządzanie powierzonymi im składkami oraz gromadzenie przez ubezpieczonych środków na dodatkowe świadczenia, otrzymywane po osiągnięciu wieku emerytalnego, będące uzupełnieniem do obowiązującego obecnie systemu państwowego.
Stan rynku
Po okresie bardzo dynamicznego rozwoju rynku ubezpieczeniowego na Litwie w latach 1994 – 1998, gdzie przeciętny średnioroczny wzrost zainkasowanych składek wynosił 40 – 50%, kolejne lata nie przyniosły spektakularnych osiągnięć. Na przestrzeni lat 1999 – 2000 rynek ubezpieczeniowy wykazywał stagnację. Największy wpływ na taki stan rzeczy miał kryzys rosyjski 1998 r. oraz spadek zaufania do instytucji ubezpieczenia spowodowany upadkiem w 1999 i 2000 r. kilku1 zajmujących znaczące pozycje zakładów ubezpieczeń. Wolniejszy rozwój sektora ubezpieczeniowego był także kojarzony z ogólną sytuacją gospodarczą na Litwie, która w owym czasie przeżywała kryzys.
W kolejnych latach zauważalny jest już wzrost dynamiki zebranych składek ubezpieczeniowych i tendencja ta utrzymuje się do dnia dzisiejszego. Sprzyja temu między innymi uchwalenie przez Rząd Litwy „Ustawy o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej właścicieli i użytkowników środków transportu”, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2002 r. Uchwalenie ustawy doprowadziło do podwojenia poziomu składek zbieranych na rynku w ubezpieczeniach majątkowych.
Przed 2001 r. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawierane było na Litwie w formie dobrowolnej. Brak też było mechanizmów kontroli posiadania tego ubezpieczenia przez kierowców pojazdów. Uchwalona Ustawa uporządkowała relacje na rynku ubezpieczeniowym i dostosowała je do wymogów Unii Europejskiej.
Kolejnym impulsem wzrostu było wprowadzenie w 2001 r. ulg podatkowych dla osób fizycznych z tytułu zawarcia ubezpieczenia na życie, osobowego i zdrowotnego, co skutkowało zwiększonym zainteresowaniem tymi ubezpieczeniami oraz dynamicznym ich rozwojem. Wysokości pozyskanych na rynku składek i wypłaconych odszkodowań zostały przedstawione na wykresie.
Wykres 1. Składki, odszkodowania i szkodowość2 na Litwie w latach 2000 – 2006 (w mln litów)
Źródło: dane Komisji Nadzoru Finansowego Litwy Dynamiczny rozwój rynku jest także konsekwencją szerszego zainteresowania społeczeństwa ofertą ubezpieczeniową, wzrostem dochodów ludności oraz szeroką gamą produktów w coraz szerszym stopniu dostosowywaną do indywidualnych potrzeb ubezpieczonego.
Perspektywy rozwoju rynku
Litewski rynek ubezpieczeniowy będzie kontynuował proces dynamicznego rozwoju, a najbardziej zauważalny wzrost nastąpi w grupach ubezpieczeń:
- na życie, zwłaszcza w grupie ubezpieczeń z elementami inwestycyjnymi,
- zdrowotnych, czemu będzie sprzyjać planowana reforma publicznego systemu ochrony zdrowia,
- finansowych,
- majątkowych, przedmiotów kredytowanych,
- majątkowych skierowanych do sektora małych i średnich przedsiębiorstw,
- ogólnej odpowiedzialności cywilnej,
- bancassurance.
Mając na uwadze fakt, iż rynek został już de facto podzielony przez dotychczasowych graczy, trudno się spodziewać, aby nowe podmioty wystąpiły o uzyskanie licencji na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej. Jeżeli na rynku pojawią się nowi ubezpieczyciele, to raczej w ramach notyfikacji członkowskiej Unii Europejskiej.
Bardzo dynamicznie będzie się rozwijać system sprzedaży ubezpieczeń za pośrednictwem telefonu i internetu (direct).
W kolejnym wydaniu Gazety Ubezpieczeniowej informacje o łotewskim rynku ubezpieczeniowym
Ryszard Pukała ryszard.pukala@interia.pl
Źródło:
