Jeszcze 20 lat temu Chiny były biednym krajem rolniczym. Obecnie to druga gospodarka świata, potęga militarna i polityczna, która stawia coraz poważniejsze kroki, aby zdetronizować Stany Zjednoczone i zostać nowym liderem świata w pełnym tego słowa znaczeniu - zdobywając kontrolę nad systemem finansowym.
Źródło: Thinkstock
Kryzys z 2008 r. wstrząsnął całą światową gospodarką, jego skutki są odczuwalne do dziś. Najbardziej ucierpiały gospodarki amerykańska i europejska. Otworzyło to Chinom drogę do większej ekspansji, ponieważ znacznie łatwiej znoszą ciężkie realia kryzysu finansowego.
Jak na razie większość rezerw walutowych Chińskiej Republiki Ludowej ulokowano w amerykańskim dolarze i obligacjach. Amerykanie potrzebują chińskich pieniędzy na łatanie swojej dziury budżetowej, a Chińczycy obawiają się słabnącego dolara, który jest masowo drukowany przez Rezerwę Federalną.
Słaby dolar zagraża także interesom Państwa Środka. Chiny są zmuszone uczestniczyć w wojnie walutowej, czyli także osłabiać swoją walutę, aby wspomóc eksport, na którym bazuje ich gospodarka. Jednak władze monetarne i polityczne tego kraju zdają sobie sprawę z niewydajności obecnego systemu finansowego opartego na amerykańskiej walucie. Widzą, że dolar, który od 1971 r., czyli od zerwania ze standardem złota, gwałtownie traci na wartości i znaczeniu.
Juan zyskuje na znaczeniu
Chińskie władze, razem z krajami z grupy BRICS, są już na ostatniej prostej do wprowadzenia własnego Banku Rozwojowego, uniezależniając się od obecnego systemu. Namawiają także partnerów handlowych do rozliczania się własnymi walutami. W ostatnich dwóch latach podpisały umowy handlowe z: Indiami, Brazylią, Australią, Niemcami, Chile, ZEA, RPA, Wielką Brytanią i EBC, potwierdzając użycie własnych walut w transakcjach zamiast dolara.
Juan zyskuje na znaczeniu jako jednostka rozliczeniowa, z kolei dolar traci. Rola tego drugiego jako głównego składnika rezerw walutowych też słabnie na rzecz innych bardziej bezpiecznych walut i złota. Chiny starają się również rozegrać tę bitwę o władzę nad systemem monetarnym w inny sposób, wykupując ważne firmy zachodnie z różnych branż. Przykładem jest przejęcie firmy Smithfield Foods, do której należy polska grupy Animex z takimi markami, jak Morlinki czy Krakus.
| Czy nastąpi 13. rok złotej hossy? | |
|
Przez ostatnich 12 lat złoto drożało średniorocznie o 17% w ujęciu dolarowym. Na początku roku główny analityk Bankier.pl pokusił się o prognozę zachowania żółtego kruszcu.
więcej… |
Władze monetarne i polityczne otwarcie krytykują obecne założenia systemu finansowego. Poprzedni prezydent Chin, Hu Jintao, oznajmił, że międzynarodowy system walutowy oparty na kursie dolara to "produkt przeszłości". Władze Ludowego Banku Chin uważają, że konieczne jest nowe porozumienie walutowe na wzór tego z Bretton Woods w 1944 r., gdzie dolar został ustanowiony międzynarodową jednostką monetarną, z którą kursem zostały powiązane inne waluty.
Złoto asem w rękawie?
Dla Chin konikiem w walce o system finansowy są rezerwy złota. Mogłoby się wydawać, że jak większość innych krajów rozbudowują swoje rezerwy cennego kruszcu, w obawie przed kryzysem i dużym ryzykiem papierowych aktywów finansowych. Na pewno to też jest celem rozbudowy zasobów, ale także chęć zdobycia kontroli na systemem.
Obawy ekspertów co do kryzysu jeszcze nie minęły, wielu z nich boi się rozłamu wewnętrznego. To poważna sprawa warta uwagi, ponieważ drukowanie pieniędzy nie doprowadzi nas do wymarzonego wzrostu, a właśnie przykrego rozczarowania porównywalnego z rokiem 2008, a później dużymi zmianami w systemie. Do tego przygotowują się Chińczycy, którzy, posiadając ogromne ilości złota, będą mogli dyktować warunki i przeprowadzić odpowiednie reformy monetarne. Być może nawet częściowo zaproponować powrót do standardu złota.
8.133 tony przewagi
Na razie to Amerykanie posiadają najwięcej cennego kruszcu, który podpiera wiarygodność słabnącego dolara - dokładnie 8 133 tony. Według ostatnich oficjalnych danych z 2009 r. Chiny posiadają 1.054 tony złota. Jednak władze republiki znane są z tego, że niechętnie dzielą się informacjami i statystykami finansowymi ze światem, stąd rzadko zdają raporty.
Różne źródła zewnętrzne i wewnętrzne podają, że Chiny w ciągu pięciu lat od początku kryzysu zgromadziły od dwóch do pięciu tysięcy ton złota. Jednak śledząc import złota z Hong Kongu do Chin, sam rok 2012 przyniósł 1.140 ton. Ten rok jeszcze się nie skończył, a rekord został już pobity: 1.301 ton. Nieoficjalnym celem długoterminowym jest rozbudowa rezerw złota do poziomu od 10 do ponad 20 tysięcy ton.
Lider w produkcji złota
Chińczycy nie tylko gwałtownie zwiększają swoje rezerwy, ale także od 2007 cały czas są liderem w produkcji złota - wcześniej przez ponad 100 lat tytuł ten należał do Republiki Południowej Afryki. W minionym roku według danych z chińskiego resortu gospodarki, Chiny wydobyły 403 tony złota. W bieżącym roku ten wynik ma zostać poprawiony o kilkanaście ton.
Złoto wydobywane przez tamtejsze firmy pochodzi nie tylko z kraju, lecz także z zagranicy. Chińskie koncerny wykupują dobrze prosperujące kopalnie na całym świecie. Zijin Mininig Group, największy chiński producent złota, wyraził ostatnio chęć zakupu trzech ważnych kopalni w Australii od kanadyjskiego giganta Barrick Gold, który jest liderem wydobycia wśród firm. Niekiedy, jak np. w Ghanie, Chińczycy zabierają złotonośne działki siłą, tak bardzo zależy im na cennym kruszcu. Co więcej, władze zachęcają prywatnych inwestorów i zwykłych obywateli do nabywania złota w formie sztabek, monet bulionowych czy biżuterii. Po kwietniowych spadkach cen złota chińskie sklepy pękały w szwach.
| Indie i Chiny kupują złoto na potęgę | |
|
Kolejki u jubilerów, stabilizacja w bankach. Papierowe złoto odpływa z funduszy ETF, natomiast na potęgę kupowane jest fizyczne złoto inwestycyjne.
więcej… |
Jak na razie społeczeństwo Chin jest na drugim miejscu, jeśli chodzi o konsumpcję żółtego metalu, zaraz po Indiach. Ze względu na zaostrzenie przepisów i ograniczenia na zakup cennego metalu w Indiach, sytuacja może się wkrótce zmienić i Chiny zdominują rynek. Warto dodać, że eksport złota z Państwa Środka jest zakazany, można je tylko importować. Zachodni inwestorzy uprawiają hazard papierowymi kontraktami na złoto i srebro, kiedy wschodni sprowadzają fizyczny metal z giełdy. Już 450 ton złota opuściło amerykańską giełdę towarową Comex. Spora część powędrowała na wschód, gdzie duży odsetek nabywających stanowili inwestorzy znad rzeki Jangcy.
Kto podyktuje warunki?
To wszystko nie przypadkowe działania. Chiny wyraźnie chcą zdominować rynek złota na każdej jego płaszczyźnie: od wydobycia po rezerwy. Oprócz tego zwiększają także rolę swojej waluty w międzynarodowych transakcjach. Ich celem jest wystartowanie z pierwszej pozycji w realiach nowego systemu finansowego. W razie jeszcze większych niż obecnie problemów systemu, opartego na dolarze i powiązanych z nim kursami wymiany walutami, nastąpi ucieczka do złota, jako realnego aktywa i twardego pieniądza.
Ten, kto będzie posiadał najwięcej cennego metalu, będzie w stanie dyktować warunki, co historia finansowa świata udowodniła już nie raz, choćby w przypadku ustanowienia dolara główną walutą po drugiej wojnie światowej. Wtedy Amerykanie posiadali najwięcej złota na świecie i mogli wskazać nowy kierunek odbudowującej się po wojnie gospodarce światowej. Dziś odbudowa nastąpi po kryzysie finansowym, którego bankierzy i politycy nie potrafią powstrzymać, ale zamiast Amerykanów główny głos zabiorą Chińczycy.
Michał Wróblewski
Autor jest inwestorem, przedsiębiorcą, autor książki "Zadbaj o Swoją Finansową Przyszłość Inwestując w Złoto i Srebro"
