Akcje – nic innego, jak pożyczka

Gdy na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku pytałem się ludzi, z czym kojarzy im się słowo „akcja”, to większość odpowiedzi dotyczyła znakomitej sytuacji z meczu Polska–Anglia rozegranego na Wembley w 1973 roku. Dopiero po chwili zastanowienia przychodziła do głowy odpowiedź, że może chodzić o papier wartościowy.

Z kolei mój mentor, który uczył mnie, jak podejmować decyzje na rynku kapitałowym, zawsze powtarzał mi, że akcja to jest nic innego jak pożyczka. Inwestując w akcje jakiejś firmy, nie robimy nic innego, jak udzielamy jej pożyczki. Jest to mechanizm prosty do zrozumienia, o ile chcemy go zrozumieć. Po co w takim razie udzielamy pożyczek, czyli inwestujemy w akcje, waluty czy w surowce? Ano po to, aby ubezpieczać nasze środki finansowe przed działaniem inflacji.

Na dodatek inwestujemy po to, aby mieć więcej i osiągać lepsze wyniki od inwestycji alternatywnych (depozyty bankowe, obligacje). W tym miejscu warto zwrócić uwagę na to, że inwestowanie w akcje obarczone jest pewną skalą ryzyka. Ceny akcji mogą rosnąć, spadać i pozostawać bez zmian. I nigdy nie wolno powiedzieć, że jakaś akcja wzrośnie lub spadnie. O tym, jaka jest cena akcji, decyduje rynek i zachowanie inwestorów, a nie widzimisię jakiego analityka czy komentatora rynkowego.

Wspomniałem wcześniej o ryzyku. To ryzyko determinuje zachowania inwestorów. Jeśli inwestor uznaje, że może ponosić wysokie ryzyko, to inwestuje w akcje obarczone wysokim ryzykiem (niekiedy nawet z możliwością utraty całego kapitału). Natomiast gdy inwestor uzna, że ryzyko inwestycji w dane akcje jest minimalne, to będzie zadowolony, jeśli jego stopa zwrotu będzie wyższa od stopy zwrotu z inwestycji alternatywnej.

Inwestując w akcje pewnych firm, tak naprawdę udzielamy im pożyczki. Kupując akcje, inwestorzy powodują ich wzrost, a co za tym idzie – powodują wzrost wartości emitenta akcji. Większa wartość firmy to możliwość dalszego rozwoju. Oczywiście, że na rynkach kapitałowych bywają zaburzenia i czasami dzieje się tak, że pomimo tego, iż inwestorzy nabywają akcje, to ich cena spada. Niektórzy takie działania nazywają spekulacjami a inni jeszcze „inwestycją na spadek-wzrost”. Jednak są to bardzo skomplikowane metody działania, wobec powyższego wyjaśnienie, na czym to polega, lepiej pozostawić na plan dalszy.

Bywa też tak, że emitent akcji osiąga znakomite wyniki finansowe, wobec powyższego akcjonariusze firmy głosują na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy wypłatę części wypracowanego zysku netto w postaci dywidendy. Właśnie wypłacanie dywidend świadczy o tym, że takie firmy powinny być najlepiej przez rynek doceniane. W Polsce utarło się przekonanie, że firmy nie powinny płacić dywidend, tylko przeznaczać środki na dalszy rozwój.

Bo po co się dzielić z akcjonariuszami? Ano po to, aby dalej pożyczali swoje pieniądze firmie, a jak firma potrzebuje środków na rozwój, to może przeprowadzić emisję akcji. Jeśli firma ma dobrą pozycję na rynku, to z uplasowaniem emisji nie będzie miała kłopotu. W Polsce, jeśli firmy decydują się na wypłatę dywidend, to czynią to raz w roku kalendarzowym (najczęściej w okresie maj–lipiec), ale są miejsca na świecie, gdzie dywidendy są wypłacane raz na miesiąc, raz na kwartał, raz na pół roku oraz raz na rok.

Takim miejscem jest USA. Jeśli teraz znajdziemy taką spółkę i dołożymy do tego wzrost kursu dolara amerykańskiego względem polskiego złotego, to proszę się nie dziwić, jeżeli się okaże, że cena akcji zanotowała 15-procentowy spadek w danym okresie, a po przeliczeniu na złote mamy ponad 40-procentową stopę zwrotu. Dzieje się tak, ponieważ są miejsca na światowym rynku kapitałowym, gdzie oprócz inwestowania na zasadzie „spadek-wzrost” inwestuje się pod dywidendy. Bo inwestuje się za pożyczone środki, a dywidendy służą do spłaty odsetek od pożyczonych środków na inwestycje.

Wspomniałem również, że jeśli firma posiada zyski, to posiada również pewne wskaźniki rynkowe, takie jak cena/zysk przypadający na 1 akcję (P/E) czy cena/wartość księgowa przypadająca na jedną akcję (P/Pbv). Interpretacja wskaźnika P/E jest bardzo prosta. Informuje on, że jeśli spółka zachowa dotychczasową dynamikę zysku netto, to wartość wskaźnika pokazuje, po ilu latach nastąpi zwrot na kapitale.

W związku z tym im mniejsza wartość wskaźnika, tym lepiej dla nabywającego akcje (P/E = 3 oznacza, że po 3 latach mamy zwrot na zainwestowanym kapitale, czyli 33,3% w skali roku). Z kolei wskaźnik C/Wk (P/Pbv) oznacza, że tyle musimy hipotetycznie zapłacić za 1 złotówkę majątku księgowego firmy. Im bardziej oddalony wskaźnik od wartości 1, tym korzystniejsza jest cena dla kupującego. Im bardziej oddalony wskaźnik od wartości 1, tym korzystniejsza cena dla sprzedającego.

Oczywiście jest cała paleta innych wskaźników, które informują, czy dane akcje są przewartościowane czy niedowartościowane. Jednak na początek wystarczy znać wymienione 3 wskaźniki (dywidenda na akcję/cena płacona, czyli div yield; cena/zysk przypadający na 1 akcję; cena/wartość księgowa przypadająca na 1 akcję).

Wraz z rozwojem merytorycznym inwestor może stosować bardziej rozbudowane mechanizmy inwestowania w poszczególne akcje. I to, co powinien zapamiętać raz na zawsze, że na rynku kapitałowym nie robimy nic innego jak INWESTUJEMY, bo grać to można na instrumencie dętym dmuchanym w orkiestrze dętej. Warunek jest tylko jeden. Trzeba umieć czytać nuty, bo w przeciwnym razie zamiast gry zaczynamy fałszować.

Andrzej Filipek

Treść powyższej analizy jest tylko i wyłącznie wyrazem osobistych poglądów jej autora i nie stanowi „rekomendacji" w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych lub ich emitentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715). Zgodnie z powyższym autor nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podejmowane na podstawie niniejszego komentarza.