Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Wiele spłacanych przez nas zobowiązań rozciąga się na długie lata. Niestety kredytobiorca może w tym czasie również umrzeć. Warto dowiedzieć się, co wówczas dzieje się z kredytem.

Życie pisze różne scenariusze. Nieuchronnie wiąże się również ze śmiercią. Na ten moment nikt nie jest w stanie właściwie się przygotować, warto jednak pomyśleć o finansowej perspektywie odejścia. Dla bliskich zmarłego często konsekwencje nie kończą się jedynie na poczuciu straty: w niektórych przypadkach konieczne może stać się również regulowanie zobowiązań bliskiej osoby. O tym powinny pomyśleć zwłaszcza osoby, które zaciągają kredyty obejmujące długi okres spłaty i opiewające na wysokie sumy. Biorąc pod uwagę, że na naszym rynku kredytów hipotecznych najczęściej sięgamy po produkty spłacane przez 25 do 30 lat, optymalnym momentem na dowiedzenie się, co stanie się z kredytem po śmierci kredytobiorcy, jest już etap ubiegania się o finansowanie. Warto więc zabezpieczyć się na wypadek nieoczekiwanych zdarzeń i uniknąć dodatkowych obciążeń dla rodziny.

Śmierć kredytobiorcy. Umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy (thetaXstock)

Kredyt a śmierć kredytobiorcy

Wiele osób decydujących się na zaciągnięcie zobowiązań finansowych nie do końca wie, co stanie się z nimi w przypadku ich śmierci. Należy przede wszystkim uświadomić sobie, że nie istnieje jednoznaczna odpowiedź: oczywiście inaczej będzie to wyglądać w przypadku dużego kredytu hipotecznego, inaczej natomiast w sytuacji osób spłacających niewielkie kredyty gotówkowe. Najważniejsze okaże się przede wszystkim to, w jaki sposób zabezpieczony został kredyt. W przypadku ostrożnego podejścia do tego zagadnienia zarówno interesy banku, jak i spadkobierców będą odpowiednio zabezpieczone. W niektórych przypadkach może się to wiązać z poważnymi problemami nie tylko dla osób dziedziczących, ale również trzecich, w tym np. żyranta.

Ubezpieczenie kredytu a śmierć kredytobiorcy

O obowiązkowych ubezpieczeniach przy kredycie mówi się bardzo dużo. Zwykle zresztą nie najlepiej. Nic w tym dziwnego: koszty składek są często stosunkowo wysokie, przy tym nie możemy z nich zazwyczaj zrezygnować. Obok ubezpieczenia nieruchomości wiąże się to oczywiście z ubezpieczeniem na życie, które jest praktycznie standardem w przypadku kredytów hipotecznych, jednak może być również wymagane podczas spłaty innych zobowiązań, w tym kredytów celowych czy gotówkowych. Warto pomyśleć o tym nie tylko jako o kolejnym sposobie na zarobienie pieniędzy przez bank i powiązane z nim instytucje, ale również znakomitym zabezpieczeniu przede wszystkim interesów naszej rodziny: w przypadku ubezpieczenia kredytu śmierć kredytobiorcy nie będzie dla nich dodatkowym obciążeniem z finansowego punktu widzenia.

Jak to wygląda w praktyce?

Podpisując umowę z towarzystwem ubezpieczeniowym (często dzieje się to bezpośrednio w banku, który współpracuje z wybranym ubezpieczycielem) sporządzamy również cesję praw wynikających z polisy na rzecz instytucji. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia ustalonego w niej zdarzenia, a więc śmierci kredytobiorcy, prawo do określonych środków otrzyma bank. Zwykle wysokość sumy odszkodowania jest zresztą równa sumie pożyczonego kapitału, natomiast w przypadku większej liczby kredytobiorców dzielona jest pomiędzy nich. Niektóre instytucje oferują jednak własne ubezpieczenia, których wartość zmienia się proporcjonalnie do wysokości pozostałego do uregulowania zadłużenia. W przypadku śmierci jednego z kredytobiorców jego „część” zadłużenia zostanie spłacona środkami z polisy, pozostali będą musieli natomiast solidarnie regulować pozostałe zobowiązanie. Jeżeli natomiast suma odszkodowania będzie wyższa od pozostałego do spłaty kapitału, spadkobiercy otrzymają różnicę.

Ubezpieczenie nie zawsze zadziała

Kwestie finansowe i ubezpieczeniowe wymagają sporej uwagi i skrupulatnego przyglądania się warunkom umów, które podpisujemy. Śmierć kredytobiorcy a ubezpieczenie kredytu to tylko pozornie bezsporna sytuacja, w której spadkobiercy nie będą musieli troszczyć się o dalsze regulowanie zobowiązania. W OWU dołączanych do polis znajdują się szczegółowe zapisy określające, kiedy odpowiedzialność ubezpieczyciela będzie wyłączona. Stanie się tak zwłaszcza, jeśli śmierć miała miejsce lub zaszła w następstwie np.:

  • Działań wojennych, stanu wojennego, aktu terrorystycznego,
  • Czynnego udziału w aktach przemocy, zamieszkach, rozruchach,
  • Pozostawania pod wpływem środków odurzających, w tym alkoholu i narkotyków (z wyłączeniem leków przepisanych przez lekarza),
  • Chorób zdiagnozowanych przed podpisaniem umowy, o których nie został poinformowany ubezpieczyciel,
  • Bójki (chyba że ubezpieczony działał w obronie własnej),
  • Samobójstwa.

Lista wyłączeń jest więc stosunkowo długa, a nieroztropne zachowanie może skutkować odmową wypłacenia odszkodowania. Podobnie stanie się również w przypadku braku uregulowania płatności: dokładne terminy są ustalone w umowie, zwykle wynoszą ok. 30 dni po określonym terminie. Jeżeli po tym okresie dojdzie do śmierci ubezpieczonego, również bank nie otrzyma należnych środków, a to może wiązać się z koniecznością spłaty kredytu przez spadkobierców.

Czy spłata kredytu po śmierci rodzica to konieczność?

Zupełnie inaczej sytuacja prezentuje się, jeżeli kredyt nie był ubezpieczony lub ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia ze względu na zaistnienie zdarzeń wyłączających jego odpowiedzialność. Wówczas obowiązek spłaty zadłużenia przechodzi na spadkobierców kredytobiorcy. Jeżeli ci nie zostali określeni w testamencie, w pierwszej grupie spadkowej znajdują się współmałżonek oraz dzieci, dalej ich zstępni. Warto jednak pamiętać, że dziedziczy się nie tylko aktywa, ale również pasywa. W ciągu 6 miesięcy mamy możliwość podjęcia decyzji, czy przyjmujemy spadek, czy odrzucamy go, czy przyjmujemy z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli natomiast tego nie zrobimy, automatycznie uzyskamy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Co to oznacza? Będziemy odpowiadać za zadłużenie jedynie w wysokości otrzymanego mienia.

Spłata kredytu po śmierci rodzica nie będzie więc na pewno konieczna, jeżeli zrzekniemy się spadku. Jeżeli przyjmiemy go z dobrodziejstwem inwentarza nie będziemy musieli jednak na tym stracić. W takim przypadku warto jednak zastanowić się nad strukturą dziedziczonego majątku i oszacować, czy jego przejmowanie to opłacalny krok – zadłużenie będzie trzeba bowiem uregulować do określonej kwoty.

Niebezpieczna rola żyranta

Spłaty kredytu po śmierci rodzica da się uniknąć. Nie jest to jednak najlepsza informacja dla osoby, która zgodziła się na jego żyrowanie. W takim przypadku bank zwróci się do żyranta i będzie domagał się spłaty kredytu. Warto mieć taką świadomość już w momencie podpisywania umowy. Obowiązki poręczyciela są bardzo szerokie i niestety nie ograniczają się wyłącznie do złożenia stosownego podpisu.

Umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy

Wielu spadkobierców zastanawia się, czy umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy jest możliwe. Dzieje się tak zazwyczaj, jeżeli chcemy przejąć spadek, jednak zależy nam na częściowym lub całkowitym umorzeniu obowiązku spłaty kredytu po śmierci rodzica, małżonka lub innej bliskiej osoby. W wielu przypadkach o zadłużeniu bliscy nie mają również pojęcia: co ważne – obowiązujące przepisy nie zmuszają banku do poinformowania bliskich o ich obowiązku. Po stwierdzeniu zgonu kredytobiorcy w większości instytucji umowa ulega rozwiązaniu i, o ile nie przewidziano w niej osób odpowiedzialnych za dalszą spłatę, zobowiązanie staje się wymagalne. Często więc przejmując spadek spadkobiercy po upłynięciu kilku miesięcy są zaskoczeni wezwaniem do zapłaty. Wówczas jak najszybciej powinni sporządzić wniosek o umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy. To, czy bank postanowi pójść im na rękę, zależy jednak jedynie od jego dobrej woli.


2020-08-26

LtV. Czym jest wskaźnik LtV i jak wpływa na kredyt?

W słowniczku pojęć związanych z kredytem hipotecznym znajduje się wiele pozornie trudnych terminów. Jednym z nich jest LtV (Loan to Value). Choć często pomijany, w rzeczywistości ma olbrzymi wpływ na warunki kredytu.

2020-08-26

Rekomendacja S. Jakie zmiany wprowadza rekomendacja S KNF?

Jednym z najważniejszych aspektów rynku bankowego jest zapewnienie bezpieczeństwa zarówno klientom, jak i działającym na nim instytucjom. Znaczne zmiany w tym zakresie wprowadza sporządzona przez Komisję Nadzoru Finansowego Rekomendacja S.

2020-08-21

Wcześniejsza spłata kredytu hipotecznego – czy warto?

Kredyt hipoteczny kojarzy się z długim okresem spłaty, a co za tym idzie również wysokimi kosztami. Nie zawsze musi tak jednak być. Dobrym sposobem na oszczędności jest wcześniejsza spłata.

Marża kredytu: czym jest i od czego zależy marża banku?

Potencjalni kredytobiorcy zwracają przede wszystkim uwagę na koszty kredytu. Im tańsze zobowiązanie, tym lepsze. Znaczny wpływ na wysokość tej stawki ma marża kredytu.

Przeniesienie hipoteki na inną nieruchomość: jak to zrobić?

Kredyt hipoteczny to duże zobowiązanie, które zwykle wiąże nas na bardzo długi okres. Życiowe scenariusze mogą jednak ulec zmianie. Wówczas warto pomyśleć o przeniesieniu hipoteki na inną nieruchomość.

Kredyt dla pracujących za granicą: jak go dostać i na czym polega?

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób pracuje za granicą i osiąga dochody w innej walucie. Choć często jest to korzystne finansowo, może oznaczać pewne problemy z uzyskaniem kredytu w polskich bankach.

Prowizja za udzielenie kredytu: czym jest i jak ją obniżyć?

Kredyty wiążą się z wieloma dodatkowymi kosztami. Jednym z podstawowych z nich jest prowizja za udzielenie kredytu. Ta, choć przybiera formę jednorazowej opłaty, może istotnie wpłynąć na wydatki związane z uzyskaniem środków.