Parabank: definicja

Przedrostek „para-” zwykle jest używany, gdy chce się zasygnalizować coś niekonwencjonalnego, niepewnego i nieformalnego lub imitację jakiegoś zjawiska. Przykładowo są to takie zwroty jak „paramedycyna” albo „paranauka”. „Parabank” określa zaś podmioty działające w sposób zbliżony do banków, które jednak bankami nie są. 

➡️ „Parabank” to pojęcie potoczne, które nie ma formalnej definicji. Znacznie tego słowa zależy od kontekstu. Mówiąc o parabankach, można mieć na myśli zarówno legalne podmioty, jak i te działające niezgodnie z prawem. 

Instytucje pożyczkowe a parabanki: są różnice

Instytucje pożyczkowe (firmy pożyczkowe) zwłaszcza w mowie potocznej bywają określane mianem parabanku. Przykładowo ktoś mówi, że zaciągnął chwilówkę w parabanku. Z formalnego punktu widzenia nie jest to jednak precyzyjne. Parabank to ogólne i szerokie pojęcie. Z kolei działalność instytucji pożyczkowych jest ściśle określona.

➡️ Termin „instytucji pożyczkowej” w odróżnieniu od „parabanku” jest określeniem prawnym. Funkcjonowanie instytucji pożyczkowych jest regulowane między innymi w ustawie o kredycie konsumenckim.

Firmy pożyczkowe przeważnie oferują pożyczki chwilówki i pożyczki długoterminowe na raty. Znaczna część z nich skupia się na działalności w internecie. Pożyczki od instytucji pożyczkowych cieszą się popularnością ze względu na szybkość i mniejszą liczbę formalności. Z drugiej strony są kosztownym rozwiązaniem. Korzystanie z usług prywatnych firm pożyczkowych bywa warte rozważenia. Jednocześnie trzeba zachować rozsądek i pamiętać o konieczności spłaty bez opóźnień.

Zobacz ranking pożyczek ratalnych...

... i ranking chwilówek

Najbezpieczniej zawsze jest w banku

Najważniejszą podstawą prawną działalności banków w Polsce jest ustawa o nazwie prawo bankowe z 1997 roku. Ponadto funkcjonowanie banków jest ściśle nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Banki są instytucjami zaufania publicznego. Ich znacznie jest szczególnie istotne zarówno dla pojedynczych osób, jak i całej gospodarki oraz państwa. W tym kontekście parabanki de facto z bankami nie mają nic wspólnego. 

Przejdź do rankingu kredytów gotówkowych

Uzyskanie kredytu w banku wymaga przejścia dość restrykcyjnej oceny zdolności kredytowej. Na końcu takie podejście minimalizuje jednak także ryzyko po stronie klienta. Ponadto kredyty gotówkowe w banku oferują znacznie większe kwoty, dłuższe okresy spłaty i niższe RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) oraz koszty niż przykładowo pożyczki chwilówki.

Cechą charakterystyczną banków, w odróżnieniu od parabanków, jest wyjątkowo szeroki zakres świadczonych usług. Wśród nich pojawia się przyjmowanie depozytów np. na konta osobiste oraz lokaty. Dodatkowe depozyty do równowartości 100 tys. euro są objęte gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (system gwarantowania depozytów). Warto też odnotować, że założenie banku wymaga gigantycznego nakładu finansowego i przejścia skrupulatnej weryfikacji. To także duża różnica w porównaniu do parabanków.

Parabanki a pożyczki społecznościowe

Pożyczki społecznościowe to rozwiązanie popularne w wielu krajach. Jest ono dostępne także w Polsce, choć to nieco niszowa opcja. W tym przypadku kluczowe znacznie ma portal pośredniczący, który łączy pożyczkobiorców i pożyczkodawców. Taki portal zwykle działa w sieci. Pożyczki społecznościowe zapewniają sporą elastyczność. Zaciągnięcie takiej pożyczki trzeba dobrze przemyśleć po dokładnym zapoznaniu się z warunkami. Działalność pożyczek społecznościowych jest mniej uregulowana od działalności instytucji pożyczkowych i zdecydowanie mniej od funkcjonowania banków.

Sprawdź również: Oferty pożyczek bez BIK: fakty i mity

Ludzie szukający alternatywnych źródeł finansowania mogą mówić o parabankach czy pożyczkach społecznościowych. Ponownie jednak są to różne pojęcia. Portal pożyczek społecznościowych trudno określić mianem parabanku. To zdecydowanie bardziej pośrednik. 

Parabanki a pożyczki prywatne

Pożyczkodawcy prywatni to mali indywidualni inwestorzy, którzy oferują usługi pożyczkowe zwykle bez pośredników. Ich usługi są reklamowane np. na internetowych portalach ogłoszeniowych. Działalność prywatnych pożyczkodawców jest prowadzona na relatywnie małą skalę, stąd nie określa się ich mianem parabanków.

W teorii prywatna pożyczka to wyjątkowa elastyczność, gdyż warunki można ustalać indywidualnie i je negocjować. Dodatkowo prywatni pożyczkodawcy często pomijają etap szczegółowej weryfikacji wniosków. W praktyce trzeba zachować wyjątkowo wysoką ostrożność i zasadę ograniczonego zaufania. 

Po pierwsze należy dowiedzieć się, kim jest pożyczkodawca. Po drugie trzeba dokładnie poznać warunki pożyczki. W szczególności obejmuje to koszty, konsekwencje braku spłaty i wszelkie weksle oraz zabezpieczenia. Rynek pożyczek prywatnych nie jest dobrze uregulowany. Można w nim natrafić także na oszustów, którzy np. znikają po pobraniu tzw. opłaty wstępnej.

Uwaga na piramidy finansowe!

Termin instytucji parabankowej jest używany nie tylko w kontekście pożyczek. W mediach nawet częściej używa się tego sformułowania do opisania praktyk podmiotów, które obiecują pomnażanie oszczędności. W tym kontekście termin parabank zazwyczaj ma jednoznacznie negatywne konotacje i wskazuje na oszustów działających na zasadzie piramidy finansowej. 

W tym przypadku nielegalny podmiot wabi klientów wyjątkowo atrakcyjnymi reklamami. Przykładowo zapewnia o wysokim zysku przy minimalnym lub wręcz zerowym ryzyku. Wpłaty inwestorów stanowią zysk dla takiego parabanku, który nigdzie nie jest lokowany. Po pewnym czasie piramida się załamuje, a spora część klientów zostaje z niczym. Rzecz jasna w przypadku takich parabanków nie ma mowy o systemie gwarantowania depozytów. 

Bezpieczne korzystanie z usług finansowych 

Parabank to pojęcie na tyle nieostre i nieformalne, że ciężko wskazać listę instytucji, które nimi są. Ba, czasem niektórzy mianem parabanku określają podmioty, które są pełnoprawnymi bankami. Najczęściej mówiąc o instytucjach parabankowych, ma się jednak na myśli jedną z dwóch opcji:

  • Instytucje pożyczkowe — w tym kontekście określenie parabank ma neutralny wydźwięk. Instytucje finansowe tego rodzaju specjalizują się w udzielaniu pożyczek pieniężnych. KNF prowadzi dla nich rejestr instytucji pożyczkowych.

  • Piramidy finansowe — to oszustwo oparte o przyjmowanie wkładów pieniężnych ze składaniem obietnicy o dużych zyskach. Dla podmiotów podejrzanych o tego rodzaju praktyki prowadzona jest lista ostrzeżeń publicznych KNF.

Oferty parabanków są zróżnicowane. Zawsze najważniejsze jest zachowanie rozsądku. W sektorze pozabankowym trzeba szczególnie dobrze przyjrzeć ofertę i upewnić się, że ma się do czynienia z wiarygodnym podmiotem.