Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Numer IBAN i kod BIC / SWIFT - czym są i do czego służą?

Numer IBAN i kod BIC / SWIFT - czym są i do czego służą?
Spis treści

Przelewy zagraniczne obrosły wieloma mitami, przez co część klientów banków obawia się z nich korzystać. Numer IBAN oraz kod SWIFT / BIC zdecydowanie ułatwiają międzynarodowe transfery pieniędzy. Sprawdziliśmy, na co zwracać uwagę zlecając przelewy zagraniczne i czy faktycznie jest się czego obawiać?


Atrakcyjna cena, szeroka oferta i dostępność towarów, których nie można kupić w Polsce to główne powody skłaniające nas do zagranicznych zakupów w internecie. Powołując się na badanie „Jak kupujemy w zagranicznych sklepach” przeprowadzone przez Blue Media - 54% Polaków deklaruje, że kupuje w sklepach zagranicznych. Ten typ transakcji to z reguły domena osób młodszych (do 45 roku życia) niż starszych.

Co prawda zagraniczne platformy zakupowe oferują coraz wygodniejsze formy płatności, jak PayPal czy Google Pay, ale zdarza się, że jedynym sposobem na opłacenie zamówienia jest standardowy przelew zagraniczny. Jednak przy takich transakcjach internetowych należy uzupełnić zlecenie przelewu o dodatkowe dane. I tu wśród części kupujących mogą pojawić się wątpliwości i dodatkowe pytania. O co właściwie chodzi?

Czym różni się krajowy przelew w złotówkach od przelewu zagranicznego?

Wykonanie zwykłego przelewu, realizowanego w obrębie danego kraju, jest bardzo łatwe i szybkie. Standardowe przelewy krajowe w bankowości elektronicznej są też niemal zawsze darmowe. Wszystko, co musimy zrobić, to podać dane odbiorcy (imię i nazwisko plus opcjonalnie adres) i jego numer konta bankowego.

Nieco inaczej ta sytuacja prezentuje się w przypadku przelewów zagranicznych. Droga środków jest w takim wariancie bardziej skomplikowana, ponieważ nie prowadzi ona wprost z banku A do banku B. W całej operacji biorą udział także banki pośredniczące.

Aby fundusze mogły trafić na docelowe konto, muszą być prawidłowo przekierowane. W tym celu stosuje się numer IBAN oraz BIC, nazywany również kodem SWIFT. Dzięki nim transakcja przebiegnie pomyślnie. Wbrew pozorom korzystanie z przelewów zagranicznych nie wiąże się z dodatkowymi problemami, a weryfikacja numeru IBAN nie powinna być kłopotliwa.

Numer IBAN – co to jest?

Numer IBAN, czyli z angielskiego „International Bank Account Number”, to po prostu międzynarodowy numer rachunku bankowego. Chociaż brzmi to enigmatycznie, w rzeczywistości oznacza to numer naszego konta osobistego rozszerzonego o kombinację liter pozwalających określić kraj, z którego pochodzi rachunek bankowy.

Numer IBAN składa się zawsze z dwóch liter poprzedzających ciąg cyfr będących numerem konta (w niektórych krajach podstawowy numer rachunku bankowego może zawierać też litery). Dzięki temu mamy możliwość przelewania środków na zagraniczne konta oraz na przyjmowanie transferów z zagranicznych banków na swoje konto bankowe.

Jak wygląda numer IBAN w polskich bankach?

Numery rachunków bankowych (NRB) w polskich bankach składają się zawsze z 26 cyfr. Zamiana na numer IBAN polega wyłącznie na dołożeniu dwuliterowego oznaczenia na początek rachunku. W przypadku Polski będzie to zawsze „PL". Długość kodu opisującego kraj beneficjenta przelewu jest taka sama we wszystkich państwach korzystających z systemu IBAN, co ujednolica działanie przelewów międzynarodowych. Długość numeru IBAN w polskich bankach to zawsze 28 znaków. 

Szukasz najtańszego kredytu?
Porównaj

Czym jest format KK AAAA AAAA BBBBBBBBBBBBBBBB?

Na pierwszy rzut oka numer rachunku bankowego to ciąg niepowiązanych ze sobą cyfr. Wbrew pierwszemu wrażeniu, każda jego część spełnia określone funkcje np. identyfikujące bank beneficjenta przelewu. W celu lepszego zobrazowania funkcji, jakie pełnią poszczególne elementy, posłużymy się przykładem polskiego numeru konta.

Numer konta prezentowany jest w jednym ciągu, ale w formularzach papierowych najczęściej numer ten dzieli się na 1 dwucyfrowy i 12 czterocyfrowych bloków. Zwiększa to czytelność i ogranicza ryzyko popełnienia błędu.

KKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB

Rozkładając powyższy ciąg na czynniki pierwsze otrzymujemy:

  • KK - to dwie cyfry składające się na liczbę (sumę) kontrolną, która generowania jest na podstawie pozostałych cyfr rachunku. Element ten pełni rolę kontrolną pozwalającą zweryfikować, czy numer rachunku klienta jest poprawny.
  • AAAAAAAA (lub AAAA AAAA) - to składający się z 8 cyfr numer rozliczeniowy pozwalający sprawdzić, do którego banku trafi przelew. Instytucję finansową identyfikują cztery pierwsze znaki ciągu. Kolejne 3 cyfry opisują konkretny oddział. Ostatnia cyfra pełni funkcję kontrolną dla tylko dla numeru rozliczeniowego.
  • BBBBBBBBBBBBBBBB (lub BBBB BBBB BBBB BBBB) - to złożony z 16 cyfr indywidualny numer przypisany do konkretnego klienta banku.

Jak zbudowany jest Podstawowy Numer Rachunku Bankowego?

Analizując konstrukcję numeru konta, także zgodnego ze standardem IBAN, wyróżnić można Podstawowy Numer Rachunku Bankowego tzw. BBAN (Basic Bank Account Number). Jego maksymalna długość to 30 znaków — część z nich musi odpowiadać za identyfikację instytucji finansowej.

Polski numer BBAN składa się z numeru rozliczeniowego (8 cyfr) i indywidualnego numeru klienta (16 cyfr). W uproszczeniu polski BBAN to numer rachunku po usunięciu liczby (sumy) kontrolnej i wygląda tak:

AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB (lub AAAA AAAA BBBB BBBB BBBB BBBB)

Numer rozliczeniowy banku — kiedy może się przydać?

Weźmy pod lupę cztery pierwsze znaki (3 do 6 cyfry) rachunku, które składają się na numer rozliczeniowy banku. Każda instytucja finansowa posługuje się unikalnym numerem. Dzięki temu można szybko sprawdzić, który bank prowadzi konkretne konto. Identyfikatory najbardziej popularnych banków działających na polskim rynku przedstawiamy w poniższej tabeli.

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
Identyfikator Nazwa banku
1010 Narodowy Bank Polski
1020 PKO BP
1030 Bank Handlowy
1050 ING Bank Śląski
1090 Santander Bank Polska
1130 BGK
1140 mBank
1160 Bank Millennium
1240 Bank Pekao
1280 HSBC
1320 Bank Pocztowy 
1540 BOŚ Bank
1610 SGB Bank
1680 Plus Bank
1870 Nest Bank
1930 Bank Polskiej Spółdzielczości
1940 Credit Agricole
2030 BNP Paribas
2120 Santander Consumer Bank
2130 Volkswagen Bank
2160 Toyota Bank
2480 Getin Noble Bank
2490 Alior Bank

Gdzie przyda się numer IBAN?

Przelewy w formacie IBAN nie są tworem polskiego systemu bankowego i funkcjonują w kilkudziesięciu krajach i terytoriach zależnych. Numer IBAN został utworzony przez Europejski Komitet Standardów Bankowych i jest powszechnym standardem, umożliwiającym dokonywanie przelewów nie tylko w europejskich państwach. Korzystają z niego m.in. Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kostaryka czy Bahrajn.

Numer IBAN - czy wszystkie konta w tym formacie mają taką samą długość?

We wszystkich krajach numer IBAN składa się z dwuliterowego odznaczenia państwa. Nie ma możliwości zamiany kodu kraju — jest on zawsze taki sam. Długość samego rachunku bankowego może być jednak różna Liczba znaków składających się na numer IBAN w wybranych krajach prezentuje się następująco:

  • Norwegia - 15
  • Belgia - 16
  • Dania - 18
  • Polska - 28
  • Litwa - 20
  • Izrael - 23
  • Arabia Saudyjska - 24
  • Brazylia - 29
  • Jordan - 30
  • Saint Lucia - 32

Czy poza kodem kraju rachunki w formacie IBAN mogą składać się z liter?

W każdym państwie korzystającym z systemu IBAN numer konta zaczyna się od dwuliterowego kodu identyfikującego kraj i numeru rachunku bankowego złożonego z samych cyfr. Nie oznacza to, że w numerze konta nie może pojawić się więcej liter. Przykładowy numer IBAN w bułgarskim banku to BG80BNBG96611020346587. Odbiorca przelewu na Mauritiusie może używać numeru IBAN takiej postaci - MU43BOMM0101123484798101000MUR.

Jak zweryfikować, czy numer IBAN jest poprawny?

Samodzielna weryfikacja poprawności numeru IBAN jest możliwa. W tym celu wykorzystujemy kod kraju i sumę kontrolną — to dwie pierwsze cyfry pojawiające się zaraz po oznaczeniu państwa. Jeśli nie mamy czasu na samodzielne sprawdzenie, czy numer IBAN jest poprawny, wystarczy skorzystać z dostępnych w sieci kalkulatorów pozwalających na szybką weryfikację.

Posłużmy się przykładem klienta posiadającego konto osobiste w polskim banku. W tym przypadku długość numeru rachunku IBAN wynosić będzie zawsze 28 znaków — dwuliterowe oznaczenie kraju (PL) i 26 cyfr składających się na numer rachunku bankowego. Pamiętajmy, że w zagranicznych systemach bankowych długość numerów może być różna.

PLKKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB

Następnie wykonujemy poniższe kroki:

  • Odcinamy 4 pierwsze znaki — to dwuliterowe oznaczenie kraju i dwucyfrowa suma kontrolna. Następnie przenosimy ten element na koniec rachunku. Ciąg znaków będzie wyglądać tak:
    • AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBBPLKK
  • Zmieniamy oznaczenie kraju (PL) na wartość numeryczną. Działa tutaj prosty mechanizm. Każda litera alfabetu ma przypisaną konkretną liczbę. Przykładowo litera A to 10, B to 11, C 13, Z to 35. Rachunek w polskim banku to 2521 - liczba 25 przypisana jest do litery P, a 21 to liczbowy odpowiednik litery L.
    • AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB2521KK
  • Otrzymaną w ten sposób liczbę dzielimy przez 97. Jeśli reszta z działania wynosi 1, to suma kontrolna jest prawidłowa, a co za tym idzie numer rachunku bankowego IBAN też.

Numer IBAN na przykładzie polskiego rachunku bankowego

Sprawdźmy na przykładzie konkretnego NRB, jak wygląda weryfikacja poprawności numeru rachunku w formacie IBAN. Przykładem będzie rachunek bankowy prowadzony przez ING Bank Śląski.

45105010701000002316923842

Sprowadzamy powyższy NRB do formatu IBAN dodając na początku dwuliterowy kod kraju. Rachunek bankowy powinien wyglądać tak:

PL45105010701000002316923842

Ciąg alfanumeryczny powinien składać się z 28 znaków — oznaczenie kraju plus 26 cyfr tworzących NRB. Następnie przenosimy kod kraju i dwie pierwsze cyfry (suma kontrolna) na koniec numeru.

105010701000002316923842PL45

Zmieniamy oznaczenie kraju na postać liczbową. Jak wiemy z poprzedniego rozdziału to 2521 - literze P odpowiada liczba 25, a literze L liczba 21.

105010701000002316923842252145

Otrzymany numer dzielimy przez 97. Jeżeli reszta z dzielenia wynosi 1 to międzynarodowy numer rachunku bankowego IBAN jest poprawny.

Jak wygląda numer IBAN w innych krajach?

Międzynarodowy numer rachunku bankowego używany jest w kilkudziesięciu krajach i regionach zależnych. Numer IBAN wszędzie tworzony jest za pomocą dwuliterowego kodu kraju, który poprzedza numer konta. Wszystkie kraje, w których wprowadzony jest standard IBAN, wyszczególnione są w rejestrze prowadzonym przez międzynarodowe stowarzyszenie instytucji finansowych SWIFT.

Dokument ten jest publicznie dostępny na stronie stowarzyszenia. Obecnie standard IBAN obowiązuje w 79 krajach. Zmiana kodu kraju nie jest możliwa — to element stały. Kody wybranych państw i losowe numery międzynarodowych rachunków bankowych zamieściliśmy w poniższej tabeli.

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
Kraj Kod Długość Przykładowy numer IBAN
Belgia BE 16 BE19429154666512
Chorwacja HR 21 HR9623600004563454143
Finlandia FI 18 FI9373353478513561
Hiszpania ES 24 ES5701286956979954869271
Niemcy DE 22 DE44500105178895339686
Słowacja SK 24 SK1216171511963588855388
Ukraina UA 29 UA815234785122417688545396335
Wielka Brytania GB 22 GB33BUKB20201555555555
Włochy IT 27 IT67H0300203280714742819999

Czy sam numer IBAN wystarczy do wykonania przelewu zagranicznego?

Nie. Posiadanie tylko numeru konta odbiorcy w formacie IBAN nie wystarczy do skutecznego zasilenia zagranicznego konta. Ważna jest także nazwa beneficjenta przelewu, jego adres oraz kod SWIFT / BIC. Należy też określić, jak będą dzielone koszty przelewu. Do wyboru są trzy opcje:

  • BEN — wszystkie koszty przeniesione są na odbiorcę.
  • SHA — koszty dzielone są pomiędzy zleceniodawcę i odbiorcę przelewu.
  • OUR — wszystkie koszty pokrywa nadawca.

Najbardziej popularnym wariantem pojawiającym się w przelewach międzynarodowych z opcją OUR. Transfery z podziałem kosztów BEN i SHA realizowane są najczęściej po wcześniejszym uzgodnieniu podziału kosztów pomiędzy stronami transakcji.

Czym jest i do czego służy kod SWIFT / BIC?

Wspomnieliśmy, że do realizacji przelewu zagranicznego oprócz numeru IBAN potrzebny jest także kod SWIFT. Co oznacza ta obco brzmiąca nazwa? SWIFT (skrót od Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, czyli Stowarzyszenia dla światowej międzynarodowej telekomunikacji finansowej).

Chociaż w Polsce znamy go pod taką właśnie nazwą, na całym świecie zdecydowanie częściej można spotkać się z innym skrótem – BIC (Business Identifier Code, wcześniej Bank Identifier Code). Oprócz tego część instytucji określa go mianem SWIFT-BIC, BIC lub SWIFT ID. W rzeczywistości to dokładnie ten sam kod więc samych nazw możemy używać naprzemiennie.

Wprowadzenie kodu SWIFT miało wspomóc obsługę płatności i przełożyć się na uproszczenie systemu przelewów transgranicznych. Rozwiązanie to pozwala bardziej zautomatyzować proces przekazywania środków pomiędzy bankami w różnych krajach, co wpływa zarówno na szybkość realizacji przelewu, jak i na ograniczenie ryzyka popełnienia błędu podczas zlecania płatności.

Jak wygląda kod SWIFT / BIC?

Podobnie jak w przypadku numeru IBAN również BIC jest w odpowiedni sposób ustandaryzowany. Kod SWIFT składa się z 8 do 11 znaków. Każdy z nich ma swoje znaczenie:

  • pierwsze 4 znaki odpowiadają za identyfikację instytucji,
  • 2 kolejne znaki to oznaczenie kraju według normy ISO 3166-1, tej samej, którą wykorzystujemy w numerze IBAN.
  • 2 kolejne to kod lokalizacji banku lub innej instytucji finansowej.

Na końcu umieszcza się (nieobowiązkowo) numer oddziału. XXX reprezentuje centralę.

Gdzie znaleźć kod SWIFT / BIC?

Kod SWIFT są na stałe przypisany do konkretnej instytucji. Szczegółowe informacje w tym obszarze można znaleźć np. na oficjalnych stronach internetowych banków. Poniżej prezentujemy kod SWIFT / BIC w największych polskich bankach: 

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
Kod SWIFT / BIC Nazwa banku
ALBPPLPW Alior Bank
CITIPLPX Bank Handlowy
BIGBPLPW Bank Millennium
PKOPPLPW Bank Pekao
POCZPLP4 Bank Pocztowy
PPABPLPK BNP Paribas
EBOSPLPWXXX BOŚ Bank
AGRIPLPR Credit Agricole
GBGCPLPK Getin Bank
INGBPLPW ING Bank Śląski
BREXPLPWMBK mBank
NESBPLPW Nest Bank
BPKOPLPW PKO BP
IVSEPLPP Plus Bank
WBKPPLPP Santander Bank Polska
SCFBPLPWXXX Santander Consumer Bank

Jak wygląda konstrukcja kodu SWIFT / BIC na przykładzie wybranego banku?

Rozkładając kod SWIFT Getin Banku na czynniki pierwsze, otrzymujemy następujące informacje:

  • GBGC — to 4 znaki identyfikujące instytucję finansową,
  • PL — oznaczenie kraju, w którym znajduje się bank,
  • PK — lokalizacja banku.
  • Brak kodu identyfikującego oddział
Szukasz najtańszego kredytu?
Porównaj

IBAN a przelew SEPA - jakie są różnice?

SEPA (Single Euro Payment Area) to obszar pozwalający na jednolite rozliczenia w euro w obrębie danego terytorium. Od stycznia 2021 r. z systemu korzysta 36 krajów i terytoriów zależnych — państwa należące do Unii Europejskiej, 3 kraje należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Norwegia, Liechtenstein, Islandia) oraz Monako, Szwajcaria i Wielka Brytania. Pomiędzy zrzeszonymi w ramach systemu państwami najczęściej spotykanym transferem w euro jest przelew SEPA.

Zaletą tego rozwiązania jest niższy koszt, ponieważ przesyłane środki nie trafiają „po drodze” z banków pośredniczących. Jednak przelew ten można zrealizować tylko na ograniczonym obszarze i w jednej walucie. Zlecając transfer tego typu trzeba podać numer rachunku bankowego w standardzie IBAN oraz użyć kodu SWIFT / BIC, który pomoże zidentyfikować konkretny bank.

Na co zwracać uwagę wykonując przelewy zagraniczne?

Chociaż wykonywanie przelewu zagranicznego jest nieco bardziej skomplikowane od zwykłego przelewu krajowego, nie należy się obawiać tego sposobu przekazywania środków. Numer IBAN oraz kod SWIFT / BIC – choć nieznacznie utrudniają całą procedurę – w rzeczywistości gwarantują, że środki szybko trafią na konto adresata, a możliwość popełnienia pomyłki będzie zredukowana do minimum.

Samo zlecanie przelewów w celu zasilenia zagranicznego konta jest bardzo proste i wszystkie niezbędne informacje znajdziemy na stronie internetowej konkretnego banku. Do realizacji płatności wystarczy numer IBAN rachunku klienta i kod SWIFT / BIC. Dobrze też ustalić, jaki będzie udział odbiorcy w kosztach transakcji.

Warto także pamiętać, że w ramach Unii Europejskiej, terytoriów zależnych i trzech krajów należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego można korzystać z przelewów SEPA. Realizowane są one na ograniczonym obszarze i tylko w walucie euro, ale może być to dużo tańsza opcja od standardowego transferu zagranicznego. Mamy nadzieję, że pytanie „IBAN — do czego służy ten kod?" nie będzie od teraz żadnym powodem do obaw.

Sprawdź też: Kredyt odnawialny — czym jest i jak działa limit odnawialny?

Sprawdź też: Przelew na telefon BLIK — znajdziesz go w ofercie 11 banków



Poradniki