Pożyczki prywatne mogą być traktowane jako substytut produktów kredytowych oferowanych przez banki, w tym kredytów hipotecznych. Nie zagrażały one jednak dotąd produktom bankowym, gdyż banki były w stanie korzystać z szeregu mechanizmów (jak np. dzielenie ryzyka, minimalizacja ewentualnych strat poprzez przyjmowanie wielu rodzajów zabezpieczeń) niedostępnych dla indywidualnego pożyczkodawcy. Instytucje bankowe znacznie efektywniej i ponosząc mniejsze ryzyko mogły dokonywać alokacji kapitału pomiędzy różnego typu podmioty. Internetowe rynki pożyczek person-to-person zapożyczyły sobie niektóre z mechanizmów funkcjonujących od stuleci w bankowości i są w stanie w przyszłości stworzyć efektywne substytuty niektórych usług oferowanych przez banki.
Serwisy, na których przedmiotem obrotu są prywatne pożyczki powszechnie korzystają z punktowej oceny wiarygodności kredytowej (credit scoring) przyznawanej przez niezależny podmiot (jak np. Experian czy Equifax). Osoba pragnąca pożyczać od innych środki musi przedstawić swoją ocenę, co jest podstawą zakwalifikowania jej do odpowiedniego "rynku" charakteryzującego się określonym poziomem ryzyka kredytowego. Segment rynku wiąże się z odpowiednim poziomem oprocentowania udzielanych pożyczek. Niższy scoring, to wyższy koszt pieniądza, gdyż pożyczkodawcy oczekiwać będą wyższej premii za podejmowane ryzyko.
Na aukcjach prywatnych pożyczek korzysta się także z mechanizmu dzielenia ryzyka. Pożyczkodawca udziela wielu pożyczek o niewielkich kwotach, zamiast brać na siebie znacznie większe ryzyko niepomyślnego zakończenia pojedynczej transakcji. Ryzyko transakcji rozkłada się zatem na wiele mniejszych części - następuje więc proces transformacji ryzyka, podobnie jak w przypadku wykorzystania pośrednika w postaci banku.
Jednym z pionierów e-aukcji prywatnych pożyczek jest brytyjski serwis Zopa.co.uk (http://www.zopa.co.uk). Znalazł on wielu naśladowców, którzy nie tylko udoskonalili mechanizmy zawierania transakcji, ale również dodali elementy wirtualnej społeczności do czysto "biznesowego" podejścia angielskiego pierwowzoru. Dynamicznie rozwija się amerykański Prosper.com (http://www.prosper.com), a w wielu krajach (m.in. Kanadzie, Holandii) pączkują nowe przedsięwzięcia stawiające sobie za cel stworzenie efektywnych platform kojarzących pożyczkodawców i pożyczkobiorców.
Pierwszym krokiem, jaki podjąć musi pożyczkobiorca korzystający z serwisu Prosper.com jest przygotowanie zapytania. Określa ono parametry poszukiwanej pożyczki, ale może również zostać rozszerzone o dane o osobie pożyczającego, jak również zdjęcia. Kontakt pożyczkodawca-pożyczkobiorca ma być w myśl założeń serwisu na tyle osobisty, na ile pozwala na to elektroniczne medium. Pożyczkobiorcy konkurują nie tylko oferowanym oprocentowaniem, ale także swoiście pojętą "atrakcyjnością" np. wskazując na szlachetne przeznaczenie otrzymanych środków (budowa domu, pozbycie się długów z kart kredytowych czy wydatki związane z adoptowaniem dziecka itp.). Pożyczkobiorcy mają także możliwość łączenia się w grupy. Podstawą przynależności może być np. narodowość, zainteresowania, status zawodowy czy religia. Stając się częścią grupy automatycznie korzystają z wypracowanej zbiorowo oceny wiarygodności kredytowej. Ocena ta jest zależna od terminowości spłaty zobowiązań przez wszystkich członków - prezentowana jest w formie punktów. Mechanizm ten dyscyplinuje członków grupy (chcących w przyszłości uzyskać jak najlepsze warunki od pożyczkodawców), a jednocześnie sprawia, że pożyczkobiorcy niejako sami segregują się w jednorodne pod względem ryzyka klasy (dopuszczając nowych członków lub odmawiając im tego przywileju).
Zwartość grup wzmacnia dodatkowo możliwość udzielania pożyczek wewnątrz grupy (samopomoc) oraz system zachęt. Lider grupy otrzymuje nagrodę, gdy ktoś z jego grupy otrzyma pożyczkę (match reward) oraz gdy dokona płatności raty w terminie. Wysokość tej ostatniej zależna jest od credit ratingu (im gorszy, tym wyższa nagroda - do 4% raty) oraz od decyzji przywódcy, który może tymi środkami podzielić się z grupą (oddając ich całość lub część).
REKLAMA
Dodaj komentarz
