Świadczenia emerytalne i rentowe z I filaru cz. II

O świadczeniach emerytalno-rentowych wiemy bardzo mało. Mało który też płatnik wie, o prawach, jakie mu przysługują przy nabywaniu tych świadczeń. Druga część raportu mówi m.in. o tym, jak potwierdza się podstawę wymiaru emerytury lub renty, czy w jaki sposób wysokość zarobków wpływa na wysokość renty rodzinnej. Artykuł wzbogacony został o opinie Rzecznika Praw Obywatelskich w tej materii.

1. Jak potwierdza się podstawę wymiaru emerytury lub renty?

2. W jaki sposób osiąganie zarobków wpływa na wysokość renty rodzinnej?

3. Trybunał Konstytucyjny o wniosku o zwrot zawieszonych lub zmniejszonych świadczeń

4. Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich

5. Zarobkowanie a pobieranie świadczenia w pełnej wysokości

W Dz.U. nr 41 z dnia 15 marca 2005 r. pod poz. 401 opublikowano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt K 27/03, który orzekł, że: "Art. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 70, póz. 774) w zakresie, w jakim z mocą wsteczną uniemożliwił przyjęcie rzeczywistego przychodu emerytów i rencistów, osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 26 sierpnia 1999 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w kwocie niższej od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."

Co to oznacza w praktyce?

Do końca grudnia 1998 r. emerytury i renty podlegały zmniejszeniu lub zawieszeniu w razie gdy świadczeniobiorca osiągał dochód z działalności zarobkowej powyżej określonych limitów. Od 1 stycznia 1999 r. (po wejściu w życie ustawy emerytalnej), dochód został zastąpiony przychodem.

Ustawą z dnia 8 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 70, póz. 774) do art. 104 ustawy emerytalnej dodano ust. 1a, którym dla celów zawieszania lub zmniejszania świadczeń uszczegółowiono o jaki przychód z prowadzonej działalności chodzi. Zgodnie z jego treścią, dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód mający wpływ na zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia przyjęto przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Oznacza to, iż przy ustalaniu przychodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przyjmuje się:

• podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, czyli zadeklarowaną kwotę, nie niższą jednak niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale - jeżeli emeryt lub rencista nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• faktyczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - jeżeli emeryt lub rencista wniósł o dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Nowela ustawy weszła w życie z dniem 26 sierpnia 1999 r., z mocą wsteczną od 1 stycznia 1999 r. Uregulowanie to okazało się korzystne dla emerytów i rencistów prowadzących działalność gospodarczą uzyskujących z tej działalności rzeczywisty przychód wyższy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, niekorzystne dla niektórych emerytów i rencistów prowadzących działalność gospodarczą uzyskujących z tej działalności rzeczywisty przychód niższy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

POPRZEDNIA: W jaki sposób osiąganie zarobków wpływa na wysokość renty rodzinnej?

NASTĘPNA: Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich