Pozwoli to na lepsze zrozumienie specyfiki działania branży, wyeksponuje różnice jej rozwoju w poszczególnych krajach oraz zobrazuje stopień integracji w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej , a także dążenie do integracji ze wspólnym rynkiem Unii Europejskiej.
Analizując stopień rozwoju rynków ubezpieczeniowych europejskich państw postradzieckich funkcjonujących w nowej rzeczywistości gospodarczej powstałej po rozpadzie Związku Radzieckiego, należy podkreślić, iż są one na etapie intensywnych przemian ilościowych i jakościowych. Charakteryzują je następujące wspólne cechy:
• są one na etapie dynamicznego rozwoju mierzonego wysokim wzrostem pozyskanej składki ubezpieczeniowej, wypłaconych odszkodowań oraz akumulowania aktywów,
• kładą nacisk na rozwój ubezpieczeń życiowych i zdrowotnych będących uzupełnieniem publicznego systemu opieki społecznej,
• otwierają się lub już są otwarte na kapitał zagraniczny,
• transferują know-how z Unii Europejskiej,
• budują infrastrukturę rynku wzorowaną na rozwiązaniach unijnych.
Obraz dzisiejszego rynku ubezpieczeniowego jest pochodną, z jednej strony, obligatoryjności ochrony ubezpieczeniowej narzuconej przez ustawodawcę, z drugiej zaś, dostosowywania się ubezpieczycieli do zasad wolnorynkowych oraz wykorzystywania instytucji ubezpieczenia do partykularnych interesów inwestorów, pragnących w krótkim przedziale czasowym uzyskać jak największe przychody z prowadzonej działalności. Dobranie więc, na tym tle, optymalnych proporcji pomiędzy ubezpieczeniami obowiązkowymi i dobrowolnymi jest bardzo trudne. Jest to uwarunkowane między innymi:
- tendencją ograniczenia roli ubezpieczeń dobrowolnych, obserwowaną obecnie na rynkach ubezpieczeniowych Rosji i Białorusi,
- różnego zdefiniowania ubezpieczeń obowiązkowych i stawianych przed nimi zadań na analizowanych rynkach,
- brakiem jasno określonej strategii rozwoju sektora ubezpieczeniowego w poszczególnych krajach,
- niespójności w prezentowanych danych statystycznych, co powoduje zakłamania w prowadzonych analizach,
- znaczących różnic w strategii zakładów ubezpieczeń z udziałem zagranicznego i lokalnego kapitału w tworzeniu własnego portfela ubezpieczeniowego.
Należy jednak pamiętać, iż rozwinięty rynek ubezpieczeniowy zależy od podaży ryzyk przez ubezpieczających się, popytu na te ryzyka ze strony ubezpieczycieli, względnie gotowości do ich przyjmowania oraz środków finansowych, jakimi dysponują jedni i drudzy, one bowiem ostatecznie warunkują obrót ryzykiem jako towarem na tym rynku. Podaż ryzyk jest więc bezpośrednią pochodną rozwoju gospodarki narodowej kraju oraz kondycji, w jakiej aktualnie się ona znajduje.
Prześledźmy więc, jak ewoluuje segment ubezpieczeń obowiązkowych w omawianych krajach na przestrzeni ostatnich 6 lat. Przedstawione na poniższym wykresie nr 1 dane jednoznacznie wskazują, iż każdy z omawianych rynków rozwija się według własnego scenariusza, uzależnionego od roli, jaką spełnia branża ubezpieczeniowa w lokalnej gospodarce.
Ryszard Pukała
Źródło:
