Prognozy Bankier.pl – sektor bankowy w 2016 r.

analityk Bankier.pl

Rok 2015 był dla banków ciężki, ale była to tylko przygrywka do tego, co czeka je w 2016 r. Pojawi się nowy podatek, wzrosną wymogi kapitałowe, banki zaczną dokładać do funduszu restrukturyzacji kredytów, wejdą nowe regulacje dotyczące sprzedaży produktów finansowych i niewykluczone, że RPP znów obniży stopy. Wciąż nierozwiązana pozostaje też kwestia frankowiczów.

Kiedy pisaliśmy prognozy na rok 2015 wszystko wskazywało, że będzie to wyjątkowo trudny dla branży okres. Zwracaliśmy uwagę, że banki będą musiały działać w otoczeniu niskich stóp procentowych, przez co trudniej im będzie zarabiać na kredytach. Mniej zarobią na opłatach interchange i będą musiały dorzucić się na ratowanie SKOK-ów. Było to jeszcze przed uwolnieniem kursu szwajcarskiej waluty i buntem frankowiczów. Nic też nie wskazywało, że oprócz SKOK-ów trzeba będzie też ratować banki. Pod koniec roku branża musiała zrobić ekstra zrzutkę na SK Bank, która mocno nadwyręży wynik sektora za 2015 r. Słusznie prognozowaliśmy, że część obciążeń banki przerzucą na klientów – zdrożały kredyty, konta i karty.

Dziś możemy powiedzieć, że rok 2015 był tylko preludium do tego, co czeka banki w 2016 r. Wszystko wskazuje, że branża będzie musiała zmierzyć się z szeregiem niekorzystnych z jej punktu widzenia zjawisk. Przełożą się one nie tylko na wyniki finansowe, ale być może nawet na całe strategie banków. I jak zwykle, część kosztów banki przerzucą na klientów.

Banki: podatek to „samo zło”

Obawę bankowców budzi przede wszystkim nowy podatek, który banki będą musiały płacić od aktywów. Banki straszą, że wprowadzenie podatku od aktywów zmusi je do obniżenia akcji kredytowej. Podatkiem objęte będą bowiem kredyty, które udzielane są klientom indywidualnym i firmom. Związek Banków Polskich uważa, że najprawdopodobniej niektóre banki stracą motywację do udzielania kredytów i wprowadzą ograniczenia w ich sprzedaży.

Zamiar wprowadzenia podatku już teraz odbija się na kieszeniach klientów - część banków podniosła marże na hipotekach. Bankowcy ostrzegają, że podatek uderzy nie tylko w klientów indywidualnych. Ich zdaniem utrudniony dostęp do kredytu będą miały firmy, a to może skutkować wzrostem bezrobocia. A jeśli akcja kredytowa wyhamuje, to bankom nie będzie potrzebna tak rozbudowana sieć sprzedaży. Rozpoczną więc procesy „optymalizacji zatrudnienia” oraz przegląd rentowności placówek (co zresztą i tak będzie nieuniknione – o czym piszemy dalej).

Koniec z windowaniem kosztów kredytu

Podatek bankowy jest obecnie największą zmorą banków, ale nie jedyną. Wszystko wskazuje na to, że banki nadal będą działać w środowisku niskich stóp procentowych. A to oznacza, że będą miały ograniczone możliwości zarabiania na odsetkach od kredytów. Co więcej, zdaniem ekonomistów Rada Polityki Pieniężnej obniży jeszcze mocniej stopy procentowe. Obecnie stopa podstawowa wynosi 1,5 proc. i jest to najniższy poziom w historii. Analitycy spodziewają się, że w pierwszym kwartale stawka może zostać obniżona do poziomu 1,25 proc.

Do tej pory banki radziły sobie całkiem nieźle z niskimi stopami, bo podniosły prowizje kredytów do horrendalnych poziomów (na przykład 1/3 wartości pożyczki). Jednak od marca wejdzie w życie nowelizacja ustaw o nadzorze finansowym, prawa bankowego i niektórych innych ustaw. Banki będą musiały ograniczyć pozaodsetkowe koszty pożyczki do 25 proc. kwoty pożyczki i 30 proc. za każdy rok umowy. Dodatkowo wszystkie koszty kredytu nie będą mogły przekroczyć wartości pożyczki.

Na początku nowego roku zmienią się także regulacje dotyczące udzielania kredytów mieszkaniowych. Komisja Nadzoru Finansowego zaleciła bankom, by udzielały kredytów przy minimalnym wkładzie własnym klienta na poziomie 15 proc. Ten pomysł nie podoba się branży i ze strony banków padły już deklaracje, że utrzymają poziom 10 proc. Podwyższenie wkładu minimalnego w połączeniu z podwyżkami marż hipotek  i mniejszą podażą, może doprowadzić do nieciekawej sytuacji na rynku hipotek.

Co dalej ze SKOK-ami i kredytami w CHF?

Banki będą musiały zmierzyć się też z innymi obciążeniami. Cały czas palącym problemem jest sektor SKOK, który cierpi na niedosyt kapitałów własnych i ma problem z zagrożonymi kredytami. Nie można więc wykluczyć kolejnych interwencji nadzoru, które w efekcie obciążą kapitał zdeponowany w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. W 2015 r. banki musiały zapłacić znacznie wyższą składkę na BFG niż w 2014 r. i zbliżony poziom zostanie utrzymany w 2016 r. Opłata roczna będzie co prawda nieco niższa niż rok wcześniej, ale wzrosła stawka opłaty ostrożnościowej. Obowiązkowa opłata roczna oraz opłata ostrożnościowa mają być wpłacone do końca pierwszego kwartału.

Banki od nowego roku zacznie obowiązywać zrzutka na fundusz restrukturyzacji kredytów hipotecznych. Cały czas nierozwiązana zostaje kwestia kredytów walutowych, a dotychczas zaproponowane rozwiązania wydają się niesatysfakcjonujące dla frankowiczów. Jest wielce prawdopodobne, że - podobnie jak w przypadku podatku bankowego - także i tu rząd zaproponuje własne, obligatoryjne rozwiązanie. Do tej pory pod uwagę brane były różne skrajne warianty, jak na przykład przewalutowanie po kursie zaciągania hipoteki czy częściowe umorzenie długu. Koszt przygotowanej przez poprzedni rząd propozycji przewalutowania kredytów frankowych szacowano na około 13 mld zł.

Banki muszą zebrać więcej pieniędzy pod kredyty

Nową składką sektora będzie też zrzutka na rzecznika finansowego. Rzecznik finansowy to nowa instytucja, która została powołana w miejsce Rzecznika Ubezpieczonych. Została powołana na mocy ustawy z 10 września. Dokument ten wprowadził też jeszcze jedną ważną zmianę dla branży bankowej – ustawodawca zobowiązał banki do szybszego rozpatrywania reklamacji, bo maksymalny czas oczekiwania na odpowiedź został skrócony z 90 do 60 dni. Składka na rzecznika będzie równała się kwocie stanowiącej iloczyn sumy aktywów bilansowych i stawki nieprzekraczającej 0,0011 proc.

Do końca czerwca banki będą też musiały podnieść swoje współczynniki wypłacalności – taki termin narzuciła Komisja Nadzoru Finansowego. Jednocześnie nadzór nakazał 14 bankom, które są mocno zaangażowane w kredyty walutowe, do utrzymywania dodatkowych buforów kapitałowych. Oznacza to, że będą musiały zgromadzić więcej pieniędzy pod zabezpieczenie kredytów. A to może się z kolei przełożyć na ograniczenia akcji kredytowej.

Wejdą nowe przepisy dotyczące kont

Kolejnym wyzwaniem stojącym przed sektorem bankowym w przyszłym roku będzie konieczność wprowadzenia do oferty tzw. rachunku podstawowego. Taki wymóg nakłada na nas unijna dyrektywa, która powinna zostać wdrożona do naszego prawa najpóźniej we wrześniu 2016 r. Od tego momentu banki i SKOK-i będą miały jeszcze rok na wprowadzenie konta do oferty. W założeniu rachunek będzie miał określoną pulę operacji za darmo, ale nie będzie można go wiązać z produktami kredytowymi. Banki nie są szczególnie zachwycone projektem ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Finansów. Lobbują za tym, by móc pobierać „rozsądne opłaty”. Twierdzą, że nałożenie na nie obowiązku oferowania usług za darmo jest w rzeczywistości naruszeniem zasady wolności gospodarczej.

Od lipca banki będą też musiały rozbić porządek z tzw. „kontami na przelew”. To metoda otwierania rachunków przez internet, w której do weryfikacji tożsamości klienta wykorzystuje się przelew z innego banku. Ponieważ procedura ta była w ostatnich latach nagminnie wykorzystywana przez przestępców do kradzieży tożsamości, Komisja Nadzoru Finansowego zobowiązała banki do wprowadzenia istotnych ograniczeń w otwieraniu kont przelewem. Zgodnie z rekomendacją KNF, banki będą musiały sprawdzać, czy z jednego konta otworzonego przelewem nie jest zakładane kolejne. Oznacza to dla nich konieczność wdrożenia dodatkowych mechanizmów (a to wiąże się z kosztami), lub wycofanie procedury z użycia. To z kolei będzie oznaczało zamknięcie jednego kanału sprzedaży i powrót do kurierów dostarczających umowy (a to też są dodatkowe koszty).

Banki na celowniku hakerów

Wyzwaniem dla sektora bankowego w 2016 r. będzie wzrost przestępczości nakierowanej na klientów banków korzystających z bankowości internetowej i mobilnej. Do tej pory mieliśmy tylko jeden udokumentowany przypadek włamania na serwery banku, bo przestępcy z reguły atakują klientów. Niestety statystyki policji pokazują, że trend ten jest narastający, a liczba przestępstw rośnie. W okresie od stycznia do września 2015 r. do policyjnej bazy danych wpisano 4119 przestępstw o charakterze oszustwa bankowego. W całym 2014 r. takich oszustw odnotowano „zaledwie” 2512. Wśród tegorocznych przestępstw 713 sklasyfikowano jako związane z bankowością internetową, w ubiegłym roku było ich 583. Dla branży jest to poważny problem – także wizerunkowy.

Wzrost przestępczości wiąże się ze wzrostem popularności elektronicznych kanałów obsługi. Z bankowości internetowej korzysta dziś aktywnie 13 mln osób. Dynamicznie rośnie też liczba osób, które korzystają z bankowości mobilnej. W przyszłym roku bankowość mobilna powinna pojawić się w ostatnich bankach komercyjnych, które jeszcze nie oferują tej usługi. Wdrożenie będzie pewnym symbolicznym kamieniem milowym dla branży. Już dziś z tego kanału korzysta aktywnie 5 mln użytkowników, więc staje się on powoli pełnoprawnym kanałem dostępu do konta.

Elektronika zastąpi kasjerów

Rozwój elektronicznych kanałów obsługi, ma swoje daleko idące konsekwencje. Jedną z nich jest ograniczenie sieci sprzedaży naziemnej i spadek zatrudnienia w sektorze. Podczas konferencji za III kwartał, prezes BZ WBK Mateusz Morawiecki przyznał, że bank ma w planach ograniczenie sieci placówek o kilkadziesiąt punktów. - Ze względu na wzrost bankowości mobilnej dokonujemy stopniowego, kwartał po kwartale, zmniejszenia liczby placówek. W ciągu najbliższych 12-18 miesięcy kilkadziesiąt oddziałów będziemy integrować ze sobą - powiedział cytowany przez PAP prezes Banku Zachodniego WBK. W ciągu ostatniego roku bank ograniczył zatrudnienie o 500 osób, a liczbę placówek o 50 punktów.

BZ WBK nie jest jednak pierwszym bankiem, który głośno mówi o konieczności redukcji placówek i zatrudnienia ze względu  na rosnącą popularność kanałów elektronicznych. Już w 2013 r. Citi Handlowy podjął decyzję o wdrożeniu strategii „digitalizacji”. W jej wyniku ogłosił redukcję zatrudnienia o 792 osoby, i zamknął 19 oddziałów zlokalizowanych poza kluczowymi dla banku rynkami. Zamiast nich rozpoczął budowę „elektronicznych” oddziałów Smart w największych galeriach handlowych. Już wówczas zwracaliśmy uwagę, że taki scenariusz będą musiały wcześniej czy później przerobić także inne banki.

Można oczekiwać, że ten trend nasili się w przyszłym roku, a to będzie oznaczało dalsze redukcje zatrudnienia i ograniczenie sieci sprzedaży naziemnej. Innym czynnikiem mogącym mieć wpływ na poziom zatrudnienia w branży finansowej mogą być kolejne fuzje banków. Od kilku lat trwają procesy konsolidacyjne, których naturalną konsekwencją jest optymalizacja sieci i zatrudnienia. Będą one kontynuowane także w przyszłym roku. Wiadomo już, że z rynku zniknie marka Sygma Bank, który został przejęty przez BGŻ BNP Paribas. Cały czas mówi się też o sprzedaży BPH i Raiffeisen Polbanku. Zmian oczekiwać możemy też w Aliorze, którego pakiet akcji kupiła niedawno Grupa PZU.

Splot wyżej opisanych czynników będzie miał wpływ nie tylko na wyniki banków, ale także na kieszenie klientów. Jest niemal pewne, że część kosztów banki przerzucą na klientów podnosząc im prowizje i opłaty.

Wojciech Boczoń

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~kamila

Trochę zamieszania wokół kondycji GNB w żadnej mierze nie zaszkodzi tym, którzy mają lokaty depozytowe. Nie ma obawy.

! Odpowiedz
0 0 ~rodzic

No to już wiadomo, na co pójdą te 500+. Bo bynajmniej nie na dziecko...

! Odpowiedz
0 0 ~demi82

myślę że nie ma co panikować, nie sądzę żeby jakoś usług się zmieniła, jak dla mnie sygma działa tak samo - na plus

! Odpowiedz
0 1 ~maciek

Mam nadzieję, że zmiany nie będą straszne, przede wszystkim oby nie uderzyły w nas, klientów -.-

Całe szczęście zdążyłem z kredytem w Reiff w zeszłym roku, chociaż osobiście nie spodziewam się ogromnych zmian warunków w bankach w 2016 ;)

! Odpowiedz
0 1 ~amor

Smutno, na antenach medialnych niema żadnej reklamy bankowej w święta nie było co oglądać na żadnym programie nie leciała i nie leci reklama banku BZWBkK , Euro banku Getin PKO ING, alior . ...... teraz Vonga i bociany lecą - kto jest ich właścicelamy i naczyich systemach pracują Już Państwo powinną też tam znajdować podatki

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 4 ~Piotr

Pomysłodawcy podatku bankowego od samego początku mieli i dalej mają pełną świadomość, że podatek obciąży klientów banków, zarówno przedsiębiorców i klientów indywidualnych.

! Odpowiedz
5 2 ~Adam

Dal banków będzie ciężki rok.
Dlatego proponuję założyć lokatę na 4% w Idea Banku,
bez żadnych dodatkowych kosztów czy zakładania konta.
Warto się spieszyć, ponieważ mamy deflację i wkrótce obniżkę stóp procentowych.
Ja zakładam na siebie i na rodzinę :-)
http://www.okazjeinternetowe.pl/finanse/10- lokata-happy-na-4-z-idea-banku

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
22 6 ~wojtek

Tzw. frankowicze - 5 stycznia będzie manifestacja. Nie dajmy się wykończyć oszukańczym produktom. Opcją walutową dla ludności.. .

Jeśli chcesz coś zmienić w kraju w tej kwestii przyjdź.

https://www.bankowebezprawie.pl/czarna-procesja-oszukanych-przez-banki-w-rocznice-czarnego-czwartku/

! Odpowiedz
4 30 ~Bogdan

Trzeba było brać kredyt w złotówkach a nie teraz "manifestować".

! Odpowiedz
1 18 ~Damian

Mogliście nie brać kredytu we frankach tylko w PLN !!!!

! Odpowiedz
/* (c)AdOcean 2003-2015, pulsbiznesu.bankprzyszlosci.bankier.pl.Aktualnosci.Wiadomosci.Video */ ado.slave('adoceanmyaonoqogjmtsj', {myMaster: '5nerCqOMqCb6Z3jd6O2kuJZLfVfFSQetDXXyAtQKJUj.S7' });

Powiadomienie o debacie

Zapisz się do newslettera przypominającego o transmisjach kolejnych debat.

WIG-BANKI -0,05% 5 966,37
2016-05-27 17:15:00
INGBSK 3,33% 124,00
2016-05-27 17:00:00
PEKAO 0,62% 153,15
2016-05-27 17:02:01
PKOBP 0,28% 24,80
2016-05-27 17:02:23
HANDLOWY 0,31% 78,00
2016-05-27 17:00:00
ALIOR 0,17% 53,98
2016-05-27 17:00:00
IDEABANK 0,21% 24,36
2016-05-27 17:00:00
BANKBPH 0,00% 31,00
2016-05-27 15:51:15
GETINOBLE 0,00% 0,50
2016-05-27 17:00:00
BOS 0,00% 12,74
2016-05-27 17:00:00
SANTANDER -4,63% 17,30
2016-05-27 09:01:36
GETIN -0,93% 1,06
2016-05-27 17:00:00
UNICREDIT -5,05% 13,16
2016-05-27 16:24:21
MILLENNIUM -0,82% 4,82
2016-05-27 17:02:54
MBANK -0,59% 321,00
2016-05-27 17:00:00
BZWBK -3,52% 263,00
2016-05-27 17:00:00
Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl