Kto może ubiegać się o emeryturę pomostową?

Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656), zwana dalej ustawą, wprowadza nowe wykazy prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione odpowiednio w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy. Tym samym wzbudza wiele kontrowersji, a przez wielu, zwłaszcza przez związki zawodowe, została uznana za niesprawiedliwą społecznie. Zawetowana przez Prezydenta RP, a następnie - po odrzuceniu weta przez Sejm - przez niego podpisana, ostatecznie weszła w życie 1 stycznia 2009 r.

Osoby zatrudnione w szczególnych warunkach lub wykonujące zatrudnienie zaliczone do prac o szczególnym charakterze, ale niespełniające warunków wymaganych do przyznania wcześniejszej emerytury, mogą sprawdzić czy nabędą prawo do emerytury pomostowej.


Osoby uprawnione

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełni łącznie następujące warunki, określone w art. 4 ustawy:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,

2) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,

3) przed dniem 1 stycznia 1999 r. był zatrudniony na stanowiskach i przy pracach wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43, ze zm.) albo wykonywał pracę wymienioną w wykazie rodzajów prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, stanowiącym załącznik do ustawy,

4) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę wymienioną w wykazie rodzajów prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, stanowiącym załącznik do ustawy,

5) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,

6) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.), zwanej ustawą emerytalną, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,

7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Co istotne, przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 12 ustawy).

UWAGA! 
Warunkiem uzyskania prawa do emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy.


Odmienne zasady

Dla niektórych grup ubezpieczonych, wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przewidziano obniżenie wymagań związanych z wiekiem i szczególnym stażem pracy, od których będzie zależało nabycie prawa do emerytury pomostowej (patrz tabela). Zostały one określone w art. 5-11 ustawy.

Z tym że w niektórych wypadkach, aby uzyskać prawo do emerytury pomostowej konieczne będzie uzyskanie orzeczenia o niezdolności do wykonywania określonego rodzaju pracy.

Osoby, które po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywały pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, również mogą uzyskać prawo do świadczenia, jednakże po spełnieniu warunków określonych w art. 49 ustawy, a mianowicie, gdy:

  • na dzień 1 stycznia 2009 r. posiadają wymagany w przepisach art. 4 lub art. 5-12 ustawy okres pracy w szczególnych warunkach lub okres pracy o szczególnym charakterze (odpowiednio co najmniej 15 lub 10 lat) oraz
     
  • spełnią pozostałe warunki ustawowe, od których zależy nabycie prawa do emerytury pomostowej.


Procedury przyznawania świadczenia

Postępowanie o ustalenie prawa do emerytury pomostowej wszczyna się na wniosek pracownika, zgłoszony bezpośrednio lub też za pośrednictwem płatnika składek (zakładu pracy) w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Decyzję w sprawie emerytury pomostowej wydaje organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika, poza przypadkami określonymi w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy. Od decyzji tej ubezpieczonemu przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.

W przypadku wystąpienia zbiegu prawa do emerytury pomostowej z prawem do:

  • renty,
     
  • uposażenia w stanie spoczynku,
     
  • zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego albo
     
  • innego świadczenia o charakterze emerytalnym lub rentowym, ustalonym na podstawie odrębnych ustaw,

przysługuje tylko jedno ze świadczeń - wyższe lub wybrane przez uprawnionego.


Obowiązki pracodawców

Płatnik składek zobowiązany jest prowadzić wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz ewidencję pracowników wykonujących te prace.

Ponadto to na pracodawcy ciąży obowiązek oceny, czy dany rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika na określonym stanowisku pracy powinien być uznany za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Przy czym ocena ta podlega kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Pracodawca, jako płatnik składek, zobowiązany jest również do wystawiania zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przypadające przed 1 stycznia 2009 r. (art. 51 ustawy).

Grupy ubezpieczonych z prawem do emerytury pomostowej o obniżonych wymaganiach, związanych z wiekiem i szczególnym stażem pracy (art. 5-11 ustawy o emeryturach pomostowych)

Pracownicy, wykonujący prace

Po osiągnięciu wieku
co najmniej

Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Wymagane orzeczenie o niezdolności do wykonywania pracy

Rodzaj

Okres

− w powietrzu na statkach powietrznych, tj. pracownicy należący do personelu pokładowego wykonujący prace w powietrzu na statkach powietrznych, piloci i instruktorzy statków powietrznych

50 lat dla kobiet
i 55 lat dla mężczyzn

praca w szczególnych warunkach wymieniona w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub pracy o szczególnym charakterze wymieniona w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy

co najmniej 15 lat

w szczególnych warunkach, wymienionej w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy

− fizyczne ciężkie bezpośrednio przy przeładunku w ładowniach statku,

− operatorów żurawi wieżowych, do obsługi których są wymagane uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub stoczniowych

55 lat

praca w portach morskich w szczególnych warunkach wymieniona w pkt 21 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymieniona w pkt 12 załącznika nr 2 do ustawy

co najmniej 15 lat

− w szczególnych warunkach w hutnic­twie, wymienione w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy

55 lat

prace w szczególnych warunkach w hutnic­twie wymienione w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy

co najmniej 15 lat

w szczególnych wa­runkach, wymienionej w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy

− nurka lub kesoniarza,

− w komorach hiperbarycznych,

− rybaków morskich,

− bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest i prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem

50 lat dla kobiet
i 55 lat dla mężczyzn

praca w szczególnych warunkach wymieniona w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy

co najmniej 10 lat

− maszynistów pojazdów trakcyjnych wymienione w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy

50 lat dla kobiet
i 55 lat dla mężczyzn

praca maszynisty pojazdów trakcyjnych wymieniona w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy

co najmniej 15 lat

jako maszynista pojazdów trakcyjnych

− górnicze w rozumieniu przepisów ustawy emerytalnej

55 lat dla kobiet
i 60 lat dla mężczyzn

praca górnicza, o której mowa w art. 50c ustawy emerytalnej

co najmniej 15 lat

- członkowie zawodowych ekip ratownictwa górskiego

50 lat dla kobiet

i 55 lat dla mężczyzn

praca jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego

co najmniej 10 lat



autor: Bożena Dziuba
Gazeta Podatkowa Nr 526 z dnia 2009-01-22
Źródło:
Poszukujesz korzystnie oprocentowanej lokaty? Sprawdź Lokatę Happy 5%
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja rdr -0,3% VIII 2014
PKB rdr 3,3% II kw. 2014
Stopa bezrobocia 11,7% VIII 2014
Przeciętne wynagrodzenie 3 900,49 zł IX 2014
Produkcja przemysłowa rdr -1,9% VIII 2014

Znajdź profil

Księgarnia Bankier.pl

Rozważny inwestor. Wydanie II zaktualizowane Rozważny inwestor. Wydanie II zaktualizowane Cena: 31,20 zł  Zamów książkę

Znajdź nas na Facebooku