Jak wypowiedzieć umowę terminową?

Zdecydowanie najczęstszym trybem rozwiązania umowy o pracę jest wypowiedzenie. Prawo do dokonania wypowiedzenia posiadają zarówno pracownik, jak i pracodawca, przy czym to na pracodawcy ciąży większa odpowiedzialność za prawidłowe stosowanie przepisów o wypowiedzeniu. Obejmują one m.in. regulacje dotyczące wypowiedzenia terminowych umów o pracę.

W okresie próbnym

Umowa o pracę na okres próbny generalnie rozwiązuje się z upływem terminu, na jaki została zawarta. Każda ze stron może ją jednak rozwiązać za uprzednim wypowiedzeniem. Jak wynika z art. 34 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), okres wypowiedzenia zależy od czasu trwania umowy i wynosi:

• 3 dni robocze - jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
   
• 1 tydzień - gdy okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
   
• 2 tygodnie - gdy okres próbny obejmuje 3 miesiące.

Zaznaczmy, że za dni robocze wypowiedzenia uważa się dni robocze dla pracownika, któremu wypowiada się umowę. Dniem tym może być niedziela lub sobota, jeżeli z harmonogramu czasu pracy wynika, że jest ona dniem pracy dla danego pracownika.

Do obliczania okresów wypowiedzenia wyrażonych w dniach stosujemy art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Jeśli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło.

Przykład

Pracodawca we wtorek 8 kwietnia 2008 r. wypowiedział umowę o pracę zawartą na dwutygodniowy okres próbny. Okres wypowiedzenia wynosi 3 dni robocze. W opisanej sytuacji wypowiedzenie upłynęło w piątek, 11 kwietnia br. (zakładamy, że dni od 9 do 11.04. były robocze dla pracownika).

Koniec wypowiedzenia zawsze w sobotę

Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony jest dopuszczalne, jeżeli przy zawieraniu umowy tego typu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, strony przewidziały możliwość jej wypowiedzenia. Jeżeli nie wprowadzono klauzuli o prawie do wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony, wówczas żadna ze stron nie może jej wypowiedzieć. Nie ulega też wypowiedzeniu umowa zawarta na 6 miesięcy lub na okres krótszy. Ograniczenia w zakresie wypowiadania umów na czas określony nie dotyczą jednak sytuacji upadłości i likwidacji zakładu pracy, jak również zwolnień grupowych.

Przykład

Jeżeli pracownik zatrudniony na 3-miesięczny okres próbny złożył wypowiedzenie w czwartek, w dniu 1 kwietnia 2008 r., to obowiązujący w tym przypadku dwutygodniowy okres wypowiedzenia upłynął w sobotę 19 kwietnia 2008 r.

Oświadczenie woli pracodawcy w sprawie wypowiedzenia omawianej umowy powinno nastąpić na piśmie. W treści tego oświadczenia należy zamieścić pouczenie o prawie pracownika do odwołania się do sądu pracy.

Wypowiadając umowę na czas określony pracodawca nie ma natomiast obowiązku:

• podawania w treści wypowiedzenia jego przyczyny,
   
• przeprowadzania konsultacji ze związkami zawodowymi lub z innymi upoważnionymi podmiotami, chyba że chodzi o wypowiedzenie umowy pracownikowi, którego trwałość zatrudnienia chroniona jest w sposób szczególny.

Podkreślmy, że umowa o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, w której przewidziano możliwość jej wypowiedzenia, może być rozwiązana w tym trybie także przed upływem 6 miesięcy jej trwania (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r. sygn. akt I PZP 35/94).

Dla zastępcy trzydniowe wypowiedzenie

Umowa zawarta na tzw. zastępstwo jest szczególnym rodzajem umowy o pracę na czas określony. Przy zawieraniu tej umowy termin końcowy jej trwania nie musi być oznaczony konkretną datą kalendarzową. Może być on określony poprzez wskazanie zdarzenia przyszłego, którego wystąpienie spowoduje rozwiązanie umowy (np. umowa rozwiązuje się z chwilą powrotu do pracy pracownika zastępowanego).

Umowa na czas określony zawarta na zastępstwo rozwiązuje się z upływem terminu na jaki została zawarta. Pracownik i pracodawca mogą rozwiązać taką umowę m.in. za 3-dniowym wypowiedzeniem, przy czym chodzi tu o dni robocze (art. 33¹ K.p.).

Umowa bez możliwości wypowiedzenia

Umowa na czas wykonania określonej pracy jest jedyną umową o pracę charakteryzującą się brakiem możliwości jej wypowiedzenia, nawet w sytuacji zawarcia klauzuli o wypowiedzeniu w treści umowy. Co do zasady, rozwiązuje się ona z dniem ukończenia pracy, dla wykonania której była zawarta. Omawianą umowę można ponadto rozwiązać w trybie:

• za porozumieniem stron,
   
• bez wypowiedzenia: z winy pracownika, pracodawcy lub z przyczyn niezawinionych przez pracownika.

Wyjątek od zasady niewypowiadania umowy na czas wykonania określonej pracy dotyczy ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takim przypadku umowa o pracę zawarta na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Analogiczną regulację zawiera art. 5 ust. 7 ustawy o zwolnieniach grupowych.

Źródło: