Jak nie dziedziczyć długów zmarłego?

Spadek to nie tylko majątek, ale i długi zmarłego. Z chwilą śmierci spadkodawcy zarówno jego prawa, jak i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców. Ci jednak nie mają obowiązku dziedziczenia.



Zgodnie z prawem spadkobierca (ustawowy i testamentowy) może: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (tzw. przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczoną odpowiedzialnością za długi (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) bądź może spadek odrzucić. Czym innym jest zrzeczenie się dziedziczenia, czyli umowa zawarta w formie aktu notarialnego między przyszłym spadkodawcą a przyszłym ustawowym spadkobiercą, którego efektem jest wyłączenie z dziedziczenia tak, jakby zrzekający się nie dożył otwarcia spadku, oraz utrata prawa do zachowku.

Przyjęcie proste

Przyjęcie spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) skutkuje tym, że spadkobierca odpowiada za ewentualne długi spadkodawcy całym swoim majątkiem do wysokości długów, nawet jeżeli są one większe od tego majątku. W przypadku przyjęcia prostego spadkobierca nie musi składać w sądzie i u notariusza oświadczenia dotyczącego spadku (o jego przyjęciu lub odrzuceniu) – jego brak jest równoznaczny z przyjęciem prostym.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza

Prawo co dnia

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność spadkobiercy za długi do wartości otrzymanego spadku. Oznacza to, że spadkobierca w najgorszym wypadku nic nie zyska, ale również nic nie straci. Zyska, jeżeli po spłacie długów coś zostanie z odziedziczonego spadku.

W tym przypadku spadkobierca ma sześć miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o swoim prawie do spadku, na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie może złożyć w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu albo u notariusza. Jeżeli spadkobierca chce przyjąć spadek przed sądem, musi złożyć wniosek o przyjęcie takiego oświadczenia. Sąd wyznaczy termin posiedzenia, w czasie którego spadkobierca złoży oświadczenie. We wniosku spadkobierca zamieszcza swoje dane osobowe oraz oświadcza, iż spadek po zmarłym w określonym dniu przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza. Dodatkowo załącza akt zgonu spadkodawcy oraz informacje o pozostałych spadkobiercach (ich miejscu zamieszkania, stopniu pokrewieństwa).

Zgodnie z prawem, jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, uważa się, że również przyjęli spadek na tej samej zasadzie.

Odrzucenie spadku

Spadkobierca odrzucając spadek, nie dziedziczy ani majątku, ani długów. Jego udział przechodzi na jego dzieci, chyba, że też go odrzucą. Spadkobierca, który odrzucił spadek, traktowany jest tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

» Wydziedziczenie częściowe - nowy instrument prawny

Aby odrzucić spadek, spadkobierca w ciągu sześciu miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o swoim prawie do spadku, musi złożyć stosowne oświadczenie w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania lub pobytu albo u notariusza. Postępowanie przed sądem jest analogiczne do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca składa wniosek, w którym oświadcza, iż odrzuca w całości spadek po zmarłym w określonym dniu. Dołącza do niego akt zgonu oraz informacje o pozostałych spadkobiercach.

W sytuacji, kiedy dowiadujemy się o swoim prawie do spadku, często nie zdajemy sobie, czy przyniesie on nam korzyści, czy straty. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – przy tym sposobie dziedziczenia w najgorszym wypadku wyjdziemy na zero.

Zuzanna Brud, z.brud@bankier.pl

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-02-02 23:20

Dowiedziałem się - nie było tego w artykule - że aby dziedziczyć z dobrodziejstwem inwentarza trzeba opłacić komornika do wyceny majątku - a jego koszty zaczynają się od 10 - 20 tyś w górę .....więc (..)

Jak nie zmarłego? Autor: ~muha   2012-01-31 18:45

dziwnie mi ten artykul pasuje do sytuacji krewnych i rodzin tych biednych ludzi , ktorzy pobrali kredyty i nie widzac wyjscia z pulapki zdecydowali sie na samobojstwo - a tych biednych, bezradnych (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-01-31 12:54

Właściciel dużej firmy umiera , zostawia spadek jednemu spadkodawcy ,spadkodawca za życia nie miał dostępu do księgowości firmy więc nie wie czy odziedziczył perełkę czy puszkę Pandory ,a może długi (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~bauer   2012-01-31 12:33

Niestety w Polsce jest przeświadczenie, że wszyscy prawnicy to "krwiopijcy" i lepiej trzymać się od nich z dala... dzieki temu póxniej pojawiają się włąsnie takie przypadki jak Ty opisałeś i (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-01-31 10:44

Dnia 2012-01-31 o godz. 10:37 ~Pinto napisał(a): > Czy dzieci dziedziczą ZAWSZE z dobrodziejstwem inwentarza? Nie , był kiedyś w telewizji taki program o dzieciach ,które nieświadomie odziedzicz (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-01-31 12:10

To bardzo złe rozwiązanie , oparte na zdolnościach jasnowidzenia spadkobiorcy ... uważam ,że w normalnym kraju najpierw powinna być wycena spadku , a dopiero póżniej decyzja spadkodawcy o przyjęciu (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: zuzieczek   2012-01-31 12:00

Tak jak zauważasz, spadkobierca nie wie co odziedziczy. Dlatego bezpiecznie jest przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza lub go odrzucić (jeżeli obawiamy się, że spadkodawca miał spore długi). Je (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-01-31 11:42

Dzięki Ziuziaczek - czyli jeśli spadkobierca z dobrodziejstwem inwentarza chce spłacić długi by mimo wszystko otrzymać spadek TO GO NIE DOSTANIE ? przyznam ,że to nie życiowe bo skąd spadkodawc (..)

Re: Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: zuzieczek   2012-01-31 11:35

Przykład 1: Jeżeli przyjmie się spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a wartość spadku to np. 500 zł, w tym 10 zł długu, to odpowiedzialność spadkobiercy za długi ograniczona jest do 10 zł, pozostałe 4 (..)

Jak nie dziedziczyć długów zmarłego? Autor: ~endi   2012-01-31 10:42

A co w przypadku jeśli przyjmie się spadek z dobrodziejstwem inwentarza , a długi okażą się wynosić np. 10 zł ? Jeśli mimo tego długu spadkobierca zdecyduje się przyjąć spadek - to czy może go przyj (..)