Czy zwolnienie od VAT jest korzystne dla rozpoczynających działalność?

Podmiot rozpoczynający działalność gospodarczą nie zawsze ma obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT. Przepisy o VAT wyłączają niektórych z tego obowiązku. Rozpoczynając działalność gospodarczą podatnicy stają niekiedy przed dylematem czy wybrać zwolnienie od VAT, czy lepiej z niego zrezygnować.

Dla kogo zwolnienie?

W początkowym okresie prowadzenia działalności podatnik może korzystać ze zwolnienia z podatku VAT, które przysługuje drobnym przedsiębiorcom (jest to zwolnienie podmiotowe). Wynika to z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT (Dz. U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podmiot rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych VAT podlega zwolnieniu od podatku VAT, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży towarów nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty 50.000 zł. Oznacza to, że zwolnienie to obowiązuje do chwili, gdy podatnik nie przekroczy określonego limitu obrotów. Przy czym należy pamiętać, że u podatnika rozpoczynającego działalność w trakcie roku podatkowego limit ten będzie odpowiednio niższy niż kwota 50.000 zł.

Istotne jest także to, że do wartości tej sprzedaży nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku VAT, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że ustawodawca określił w art. 113 ust. 13 grupę podatników, którzy nie mogą korzystać ze zwolnienia ze względu na obroty. Są to m.in. podatnicy dokonujący dostaw niektórych wyrobów akcyzowych.

Ważne kim jest kontrahent

Podatnik, który może korzystać ze zwolnienia podmiotowego od VAT powinien jednak przeanalizować, czy z ekonomicznego punktu widzenia zwolnienie to będzie dla niego korzystne. Przepisy o VAT podatnikom o „niskich” obrotach (50.000 zł) dają możliwość wyboru czy chcą być podatnikami zwolnionymi od VAT, czy też wolą dokonać rejestracji jako podatnicy VAT czynni.

Należy w tej sytuacji przede wszystkim wziąć pod uwagę odbiorców usług czy towarów oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej i związane z nią koszty.

Zazwyczaj wybór zwolnienia podmiotowego jest korzystny, jeżeli odbiorcami naszych produktów są osoby nieprowadzące działalności gospodarczej czy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, ale korzystający ze zwolnienia od VAT.

W sytuacji bowiem gdy kontrahentami będą czynni podatnicy VAT, to oni zazwyczaj zainteresowani są prawem do odliczenia VAT, czyli zasadniczo interesuje ich cena zakupu netto. Cena ta nie zawsze u podatnika korzystającego ze zwolnienia od VAT będzie niższa niż u podatnika rozliczającego ten podatek. Podatnik zwolniony podmiotowo od VAT nie odlicza VAT-u. Podatek ten wpłynie zatem na ostateczną cenę jego produktów czy cenę świadczonych usług. Natomiast u podatnika czynnego VAT ze względu na możliwość odliczenia podatku naliczonego VAT nie wpłynie on na ustalenie ceny netto. W takiej sytuacji zwolnienie podmiotowe nie będzie korzystne, bowiem podatnik nie wystawi faktury VAT, a jego kontrahenci nie odliczą podatku naliczonego zawartego w zakupach jego towarów czy usług.

Tak więc zwolnienie podmiotowe od podatku VAT w zasadzie nie będzie korzystne w sytuacji, gdy nabywcami towarów i usług będą podatnicy VAT niekorzystający ze zwolnienia.

Jakie zakupy oraz jaka sprzedaż?

Wybór zwolnienia podmiotowego od VAT niekorzystny jest także w przypadku, kiedy podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą zamierza dokonywać dużych zakupów inwestycyjnych. Jak wspomniano wcześniej, jako podatnik niezarejestrowany na VAT nie ma prawa do odliczenia tego podatku. Sytuacja ta także będzie miała wpływ na podwyższenie kosztów jego działalności.

Zwolnienie od VAT nie będzie korzystne także w sytuacji, gdy będziemy dokonywać sprzedaży towarów czy świadczyć usługi opodatkowane stawką niższą niż 22%, czyli towary czy usługi opodatkowane 7%, 3%, 0% stawką. Bowiem u tych podatników w rozliczeniach miesięcznych (czy kwartalnych) w sytuacji kiedy nie korzystaliby ze zwolnienia, występowałaby nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, a podatnik miałby prawo do zadysponowania tej nadwyżki do zwrotu na rachunek bankowy.

Zalety korzystania ze zwolnienia

Jedną z zalet korzystania ze zwolnienia od VAT jest ograniczenie obowiązków związanych z dokumentacją podatkową, którą musi prowadzić podatnik VAT czynny. Podatnik zwolniony nie musi składać zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT i ponosić kosztu opłaty skarbowej w wysokości 170 zł związanej z rejestracją. Nie musi także prowadzić rejestru zakupów VAT oraz szczegółowej ewidencji sprzedaży VAT, składać deklaracji VAT (VAT-7 czy VAT-7K).

Jednak należy pamiętać, że ustawa o VAT na podatników zwolnionych podmiotowo od VAT nakłada obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży, w celu ewentualnego ustalenia momentu przekroczenia limitu obrotów i utraty prawa do zwolnienia z VAT. W ewidencji tej rejestruje się sprzedaż za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Źródło: