Według raportu Jacques’a de Larosier z 25 lutego 2009 r. („The High-Level Group on Financial Supervision in the EU”) banki oraz firmy ubezpieczeniowe w Unii Europejskiej odpisały, jak dotąd, straty w wysokości powyżej biliona euro. Ponadto, według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego straty banków z tytułu „toksycznych aktywów” amerykańskich mogą sięgnąć nawet 2,2 bln USD. Co więcej – od sierpnia 2007 r. odnotowano utratę wartości rynkowych przedsiębiorstw na światowych giełdach przekraczającą 16 bln euro, co jest równoważne 150 proc. PKB całej Unii Europejskiej.
Wzrost niepewności na rynkach finansowych, zwiększona awersja do ryzyka oraz odwrót inwestorów od walut Europy Środkowo-Wschodniej miały i nadal mają istotny wpływ na funkcjonowanie banków krajowych. Jednocześnie w tych trudnych warunkach uwypukla się znaczenie sektora bankowego w stabilizowaniu gospodarki poprzez zasilanie przedsiębiorstw w środki niezbędne do rozwoju. Z drugiej zaś strony pojawia się duża obawa o bezpieczeństwo zgromadzonych przez depozytariuszy środków.
Z punktu widzenia akcjonariuszy, analiza pozycji finansowej banków powinna odpowiedzieć na pytania jaka jest w rzeczywistości kondycja finansowa instytucji finansowych w sektorze i czy aż tak duży spadek wartości rynkowej był uzasadniony. Od maja 2007 do początku 2009 r. wartość rynkowa banków krajowych spadła średnio o 81 proc.. Szczegółowe dane dotyczące spadku wartości rynkowej banków krajowych znajdują się w tabeli („Spadek wartości rynkowej banków”).
Spadek wartości rynkowej banków*
* w okresie maj 2007 – styczeń 2009 r.
Źródło: opracowanie własne, na podstawie danych z serwisu Bloomberg oraz www.bankier.pl.
Perturbacje na rynkach kapitałowych mają bezpośredni wpływ na spadek wartości rynkowej spółek giełdowych. W przypadku banków notowanych na giełdach papierów wartościowych gwałtowna wyprzedaż akcji może doprowadzić do paniki wśród depozytariuszy, którzy mogą mylnie utożsamiać gwałtowny spadek ich wartości z pogarszającą się sytuacją finansową czy nawet niewypłacalnością banku. Przy próbie oceny pozycji finansowej wybranych banków krajowych oraz banków europejskich z punktu widzenia akcjonariuszy skorzystałem ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych za rok 2008, wykorzystałem także takie wskaźniki, jak:
● wskaźnik kosztów do dochodów (CIR – ang. Cost Income Ratio), czyli relacja kosztów operacyjnych do wyniku na działalności bankowej (działalności z tytułu uzyskanych prowizji i odsetek);
● wskaźnik rentowności kapitału własnego netto (ROE – ang. Return on Equity), który jest relacją zysku netto do wielkości kapitału własnego;
● wskaźnik będący relacją wyniku z tytułu odsetek do wyniku na działalności bankowej;
● P/BV (ang. Price to Book Value), który jest relacją bieżącej ceny akcji banku do wartości księgowej banku przypadającej na jedną akcję;
● P/E (ang. Price to Earnings), który jest relacją bieżącej ceny akcji banku do wartości zysku netto przypadającego na jedną akcję;
Wskaźnik kosztów do dochodów Porównanie wartości wskaźnika CIR (ang. Cost Income Ratio) w bankach krajowych i europejskich wskazuje na nieznaczne zróżnicowanie. W roku 2008 nastąpił minimalny jego wzrost dla BRE Banku, ING Banku Śląskiego oraz Getin Holding. Spośród wybranych banków europejskich w pięciu odnotowano wzrost, a w pięciu spadek wartości wskaźnika CIR. Największy spadek dotyczył PKO BP (około 13 proc.) oraz Banku Handlowego (około 10 proc.), co należy interpretować pozytywnie. Spadek wartości wskaźnika CIR wynika przeważnie ze zdecydowanie mniejszej dynamiki wzrostu kosztów administracyjnych.
CIR w bankach krajowych*
* w latach 2007–2008Źródło: Opracowanie własne na podstawie skonsolidowanych raportów rocznych banków.
ROE netto w wybranych bankach krajowych *
* w latach 2005–2008Źródło: Opracowanie własne, na podstawie skonsolidowanych raportów rocznych banków.
ROE netto w bankach europejskich *
* w latach 2005–2008Źródło: Opracowanie własne na podstawie skonsolidowanych raportów rocznych banków oraz danych Value Line oraz Bloomberg.
Karol Śledzik
Więcej w Miesięczniku Finansowym BANK
Zaprenumeruj BANK
Źródło:
